Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego | USOSownia - uniwersyteckie forum USOSoweNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ochrona i rekultywacja środowisk wodnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-215ORSW Kod Erasmus / ISCED: 07.204 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Ochrona i rekultywacja środowisk wodnych
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty DOWOLNEGO WYBORU
Przedmioty KIERUNKOWE do wyboru na st. I stopnia, kierunku OCHRONA ŚRODOWISKA
Przedmioty SPECJALIZACYJNE I roku na st. II st., kier. OŚ, sp. MONITORING ŚRODOWISKA I BIOIND.YKACJA
Przedmioty SPECJALIZACYJNE I roku na st. II st., kier. OŚ, sp. OCHRONA RÓŻNORODNOŚCI BIOLOGICZNEJ
Strona przedmiotu: http://www.hydro.biol.uw.edu.pl/pl/ochrona-i-rekultywacja-srodowisk-wodnych.html
Punkty ECTS i inne: 7.00 LUB 6.00 (w zależności od programu)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
obowiązkowe

Skrócony opis:

Zajęcia prowadzane są w systemie mieszanym (część w terenie, część w laboratoriach). Omawiamy następujące zagadnienia: zasoby wodne kuli ziemskiej, zapotrzebowanie na wodę (człowiek, flora, fauna wodna), formy i zakres ingerencji człowieka w obieg wody, przyczyny degradacji wód śródlądowych, zagrożenia życia w wodach, działania ochronne i rekultywacyjne. Studenci poznają różne środowiska wodne i bagienne i oceniają stopień ich degradacji, identyfikują zewnętrzne i wewnętrzne przyczyny eutrofizacji jezior, poznają biologiczne wskaźniki eutrofizacji, stosują w skali laboratoryjnej biologiczne metody ochrony i rekultywacji wód. Na konkretnych przykładach oceniają stopień zagrożenia i podatność jezior na eutrofizację oraz proponują sposoby ochrony i poprawy jakości wody.

Wszystkie aktualne informacje odnaleźć można na stronie:

http://www.hydro.biol.uw.edu.pl/pl/ochrona-i-rekultywacja-srodowisk-wodnych.html

Pełny opis:

Wykłady podzielone są na trzy grupy tematyczne. Pierwsza dotyczy podstawowej wiedzy ekologicznej niezbędnej do próby zrozumienia funkcjonowania ekosystemów wodnych i analizy ich zagrożeń. Część druga dotyczy diagnozy stanu tych ekosystemów. Część trzecia to analiza metod stosowanych przy rekultywacji środowisk wodnych.

WIEDZA PODSTAWOWA

1. Przyczyny i skutki obniżania się lustra wód podziemnych; konsekwencje dla wód powierzchniowych.

2. Przyczyny i skutki zmniejszania się retencji w zlewniach.

3. Rodzaje retencji.

4. Wpływ cech wód płynących na ich podatność na degradację.

5. Najważniejsze zagrożenia wód płynących.

6. Koncepcja ciągłości rzek (ang. river continuum).

7. Wpływ zapór na wody powierzchniowe i gruntowe.

8. Wpływ cech jezior na ich podatność na degradację.

9. Jeziora nieharmonijne – czynniki zapobiegające ich eutrofizacji.

10. Krążenie i formy azotu.

11. Krążenie i formy fosforu.

12. Krążenie przemiany materii organicznej (formy materii organicznej, rola mikroorganizmów w ich krążeniu (procesy mikrobiologiczne w wodach), funkcjonowanie pętli mikrobiologicznej, ektoenzymy (ich źródło i rola w ekosystemie)).

13. Bioakumulacja i biomagnifikacja.

14. Definicja i rodzaje skażeń.

15. Źródła i konsekwencje skażeń (termicznych, zakwaszania wód, bakteriologicznych).

DIAGNOZA

16. Wskaźniki stanu ekologicznego według RDW.

17. Wskaźniki biologiczne (charakterystyka wykorzystywanych grup organizmów, ich wady i zalety w określaniu stanu ekologicznego; reakcja zespołów organizmów na wzrost trofii); dokładnie: wskaźniki fitoplanktonowe, polski indeks biotyczny (BMWP-PL); zooplankton i ichtiofauna jako wskaźniki stanu ekologicznego.

18. Czynniki biotyczne przydatne w diagnozie (BZT5, miano coli).

19. Czynniki fizyczne (temperatura, zapach, mętność, zawiesiny/unosiny, barwa, przewodnictwo elektrolityczne).

20. Wskaźniki chemiczne – co mierzymy, o czym świadczą, co determinują (odczyn wody, utlenialność, redox, twardość (ogólna i węglanowa), pH, ChZT, stężenie biogenów, chlorków, siarczanów, żelaza, rozpuszczonego tlenu, metali ciężkich).

21. Diagnoza osadu (frakcje fosforu w osadach, zdolności sorpcyjne osadów w stosunku do fosforanów (koncentracja równowagi - EPC)).

22. Indeks TSI.

23. Poszukiwanie czynników limitujących produkcję pierwotną i zagęszczenie fitoplanktonu w wodzie.

METODY REKULTYWACJI

(sposoby realizacji, spodziewane efekty, kiedy warto stosować, wady i zalety metod)

Ograniczanie stężenia biogenów

24. Zmniejszanie dopływu biogenów (zmniejszanie emisji biogenów, zwiększanie retencji biogenów w zlewni, tworzenie stref buforowych, przekierowywanie ścieków).

25. Izolowanie biogenów (izolowanie osadów, flokulacja fosforu, inaktywacja fosforu w osadach, sztuczna cyrkulacja, natlenianie osadów i hypolimnionu, zasilanie osadów w azotany, wiązanie w biomasę).

26. Rozcieńczanie biogenów.

27. Usuwanie biogenów (usuwanie osadów, usuwanie biomasy, ‘zarządzanie’ peryfitonem)

28. Działania wielokierunkowe (przekształcenia hydrologiczne, usuwanie wody z hypolimnionu (np. rura Olszewskiego), nasadzanie makrofitów).

Ograniczanie ilości glonów

29. Bezpośrednie (naturalne i sztuczne algicydy).

30. Pośrednie (biomanipulacja).

Usuwanie skażeń

31. ‘Odkwaszanie’ jezior (redukcja emisji, neutralizacja chemiczna i biologiczna).

32. Usuwanie skażeń metalami ciężkimi lub związkami toksycznymi (usuwanie wody i osadów, wiązanie i usuwanie substancji niepożądanych, kontrola biologiczna).

ĆWICZENIA

Ćwiczenia rozpoczynają się wyjazdem terenowym którego celem jest ukazanie problemów związanych z przepływem wody przez zlewnie ze szczególnym uwzględnieniem degradacji cieków i terenów podmokłych.

Kolejne zajęcia odbywają się w laboratoriach:

1. Woda w zlewni (eksperymentalna analiza przepływu wody przez zlewnie).

2. Ochrona i rekultywacja zlewni (analiza w oparciu o zdjęcia lotnicze).

3. Faunistyczne wskaźniki stanu środowiska.

4. Eutrofizacja wewnętrzna – eksperymentalna analiza wymiany biogenów osad-woda (2 zajęcia).

5. Fitoplanktonowe wskaźniki stanu środowiska.

6. Biomanipulacja – eksperymentalna manipulacja poziomami troficznymi (2 zajęcia)

7. Plany ochrony i rekultywacji – warsztaty (3 zajęcia).

Literatura:

Allan J. D. 1998 - Ekologia wód płynących - PWN

Allan J.D. 1996 - Stream ecology. Structure and function of running waters - Chapman and Hall

Chełmicki W. 2002 - Woda. zasoby, degradacja,

ochrona. PWN, Warszawa

Cooke G. D. et al. 1986 - Lake and reservoir restoration - Butterworth Publishers

Kajak Z. 1979 - Eutrofizacja jezior (Lake eutrophication) - PWN

Lampert W., Sommer U. 2001 - Ekologia wód śródlądowych (Ecology of inland waters) - PWN

Overbeck J. Chróst R.J. (ed) 1984 - Microbial Ecology of Lake Plußsee - Springer Verlag

Rheinheimer G 1987 - Mikrobiologia wód (Aquatic microbiology) - PWRiL

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (możliwa jest absencja na dwóch zajęciach).

Oceną z pracowni jest ocena wystawiona z ostatniego bloku ćwiczeń (tworzenia planu ochrony).

Egzamin w formie testu.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2016/17" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Mikulski
Prowadzący grup: Piotr Dawidowicz, Iwona Jasser, Bartosz Kiersztyn, Wiktor Kotowski, Andrzej Mikulski, Waldemar Siuda
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2017-10-01 - 2018-01-26

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Andrzej Mikulski
Prowadzący grup: Piotr Dawidowicz, Iwona Jasser, Bartosz Kiersztyn, Wiktor Kotowski, Andrzej Mikulski, Waldemar Siuda
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.