Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego | USOSownia - uniwersyteckie forum USOSoweNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Laboratorium. Przyroda w wielkim mieście. Percepcja środowiska przyrodniczego oraz jego ochrony wśród mieszkańców aglomeracji warszawskiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LL106 Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Laboratorium. Przyroda w wielkim mieście. Percepcja środowiska przyrodniczego oraz jego ochrony wśród mieszkańców aglomeracji warszawskiej
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: Laboratoria etnograficzne
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu: monograficzne
Założenia (opisowo): Projekt nie zakłada wyjazdów terenowych, ale od przyszłych uczestników wymaga dużej mobilności i elastyczności czasowej, gdyż część zajęć prowadzona będzie w terenie.
Wymagana będzie także bierna znajomość języka angielskiego.

Skrócony opis:

W trakcie zajęć laboratoryjnych podejmowany będzie problem relacji człowieka ze środowiskiem przyrodniczym w ramach współczesnej antropologii ekologicznej. Celem wstępnym laboratorium będzie ukazanie lokalnej wiedzy środowiskowej oraz naukowej wiedzy o środowisku jako konkurujących ze sobą konstrukcji społecznych, opartych na różnie zbudowanych narracjach o świecie przyrody.

Pełny opis:

Aglomeracja warszawska jest terenem silnie zurbanizowanym, obejmującym swoim zasięgiem nie tylko Miasto Stołeczne Warszawa, ale też gminy z sąsiadujących z nim powiatów. Poza typowo miejską architekturą zieleni oraz pozostałościami o charakterze rolniczym, na terenie badań znajdują się liczne cenne przyrodniczo obszary, w tym kilkadziesiąt rezerwatów o zróżnicowanej powierzchni i rodzaju, obszary chronione Natura 2000, a także część Kampinoskiego Parku Narodowego oraz Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Fakt funkcjonowania i egzekwowania ochrony na terenach o tak wysokiej gęstości zaludnienia oraz presji urbanizacyjnej jest zarzewiem sytuacji konfliktowych, których geneza tkwi w kulturowo budowanych sposobach postrzegania relacji człowieka ze środowiskiem.

W ramach zajęć teoretycznych omówiona zostanie literatura dotycząca historycznego rozwoju nurtu ekologicznego w antropologii oraz współczesna, dotycząca ekologii symbolicznej i politycznej. Studenci zostaną ponadto zapoznani z literaturą z zakresu ekologii ogólnej, ochrony środowiska i urbanistyki.

Kluczowymi pojęciami, które będą służyły za najważniejsze narzędzia analizy, będą kategorie: percepcji, narracji, opowieści, wiedzy lokalnej, świadomości ekologicznej, przyrody, środowiska, bioróżnorodności, użyteczności, dzikości, ochrony.

W ramach projektu uczestnicy grupy laboratoryjnej będą zbierali materiały terenowe do analizy poniższych tematów badawczych:

1. etnobiologia przyrody miejskiej i podmiejskiej;

2. lokalna wiedza środowiskowa i sposoby jej konstruowania;

3. społeczny odbiór edukacji i polityki ekologicznej UE, państwa, samorządu i NGO;

4. przejawy społecznego zaangażowania w ochronę przyrody i ich motywacje;

5. akceptowalne społecznie formy ochrony przyrody;

6. społeczne oswajanie cennych przyrodniczo obszarów objętych ochroną;

7. rola środowiska przyrodniczego w podejmowaniu codziennych decyzji oraz przedsiębraniu długoterminowych planów życiowych;

8. recepcja problemów ekologicznych i konfliktów społecznych na tle ochrony środowiska.

Literatura:

Albińska E.

2005 Człowiek w środowisku przyrodniczym i społecznym, Lublin.

A. Biersack

2004 Od „nowej ekologii” do nowych ekologii [w:] Badanie Kultury. Elementy teorii antropologicznej kontynuacje, pod redakcją M. Kempny i E. Nowicka, Warszawa.

P. Bowler

2007 Historia nauk o środowisku, Warszawa.

B. A Byers, R. N. Cunliffe, A. T. Hudak

2001 Linking the conservation o culture and nature: a case study of sacred forests in Zimbabwe, “Human ecology” t. 29, nr 2, str. 187 – 216.

M. A. Cravalho

1999 Shameless creatures: an ethnozoology of the Amazon River dolphin, “Ethnology” vol. 38 nr. 1, str. 47-58.

Ch. Frankfurt-Nachmias, D. Nachmias

2001 Metody badawcze w naukach społecznych, Poznań.

C. Geertz

2005 Opis gęsty – w stronę interpretatywnej teorii kultury [w:] Kempy M. Nowicka E. Badanie Kultury. Elementy teorii antropologicznej, Warszawa.

M. Hammersley, P. Atkinson

2000 Metody badań terenowych, Poznań.

K. Hastrup

1994 Natura jako przestrzeń historyczna, „PSL Konteksty” nr 3-4, str. 8-13.

L. Horowitz

2001 Perceptions of nature and responses to environmental degradation in New Caledonia, “Human Ecology” nr 40, str. 237 – 250.

Z. Hull

2006 Ekofilozofia i środowisko przyrodnicze [w:] pod red. W. Galewicz, Świadomość środowiska, Kraków, str. 121-132.

T. Ingold

2005 Kultura i postrzeganie środowiska [w:] Badanie Kultury. Elementy teorii antropologicznej, pod redakcją M. Kempny i E. Nowicka, Warszawa.

P. Lindemann-Matthies, E. Bose

2008 How many species are there? Public understanding and awareness of biodiversity in Switzerland, “Human Ecology” t. 36 str. 731 – 742.

P. Macnaghten i J. Urry

2005 Alternatywne Przyrody. Nowe Myślenie o przyrodzie i społeczeństwie, Warszawa

A. Malewska-Szałygin

1995 Zarys tradycji stosowania pojęcia ‘wiedza potoczna’, “Etnografia Polska” XXXIX t. 1-2, str. 51-63.

K. Milton

1995 Enviromentalism : The view from anthropology, Londyn.

E. Moran

2008 Human adaptability : an introduction to ecological anthropology, Boulder.

M. Nowacka

1994 Emocje i refleksje wywoływane przez ryby u rybaków z Murzynowa, „Lud” t. 77, str. 117 – 131.

E. Nowicka

2003 Świat człowieka – świat kultury, Warszawa.

B. S. Orlove, S. B. Brush

1996 Anthropology and the conservation of biodiversity, “Annual Review of Anthropology” nr 25, str. 329 – 352.

C. T. Palmer, R. L. Wadley

2007 Local environmental knowledge, talk and skepticism: using ‘LES’ to distinguish ‘LEK’ from ‘LET’, “Human Ecology” t. 35, str. 749 – 760.

J. Radziejowski

2003 Konflikty wokół ochrony przyrody w Polsce [w:] pod red. J. Czartoszewski, Konflikty społeczno-ekologiczne, Warszawa.

D. Silverman

2007 Interpretacja danych jakościowych: metody analizy rozmowy, tekstu i interpretacji, Warszawa.

2008 Prowadzenie badań jakościowych, Warszawa.

E. A. Smith, M. Wishnie

2000 Conservation and subsistence In small-scale societies, „Annual Review of Anthropology” nr 29, str. 493 – 524.

L. Tuszyńska

2008 Diagnoza stanu edukacji środowiskowej społeczności lokalnych w wybranych regionach Polski, Warszawa.

Efekty kształcenia:

Student zdobywa wiedzę i doświadczenie na temat tego jako prowadzić badania terenowe: opracowuje kwestionariusz badawczy, przeprowadza wywiady. Ponadto, opracowuje i analizuje materiał badawczy podczas nich zebrany. Poznaje również podstawową literaturę dotyczącą omawianych w czasie zajęć zagadnień. Podczas pisania pracy laboratoryjnej nabywa umiejętności tworzenia tekstu naukowego.

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie na ocenę po każdym semestrze. Laboratorium kończy się złożeniem pracy laboratoryjnej do końca semestru zimowego III roku studiów oraz oddaniem na płycie CD przepisanych wywiadów i ew. innych materiałów terenowych.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.