Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Petrologia techniczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1300-OPT3CW Kod Erasmus / ISCED: 07.303 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Petrologia techniczna
Jednostka: Wydział Geologii
Grupy: Przedmioty obowiązkowe na III r. studiów I st. na kierunku geologia stosowana na specjalizacji ISM
Punkty ECTS i inne: 4.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Wykład "Petrologia techniczna" obejmuje m. in. następujące zagadnienia:

- Przedstawienie najważniejszych wyrobów przemysłowych, uzyskiwanych z naturalnych surowców geologicznych.

- Szczegółowe charakterystyki różnych minerałów sztucznych.

- Opisy procesów produkcyjnych: od wydobycia surowców naturalnych poprzez ich wzbogacanie i przeróbkę aż po uzyskanie produktów końcowych.

- Definicja i charakterystyka „kamieni sztucznych” oraz materiałów wiążących.

- Nauka rozpoznawania wyrobów przemysłowych (głównie kamieni sztucznych) przy zastosowaniu różnorodnych metod analitycznych (mikroskop polaryzacyjny i skaningowy, rentgenografia, mikrosonda, katodoluminescencja, itp).

- Praktyczne wykorzystanie wyrobów przemysłu wapienniczego, cementowego, ceramicznego, szklarskiego, materiałów ogniotrwałych, etc.

- Fizyczne i chemiczne zmiany „kamieni sztucznych”, wykorzystywanych w budownictwie, sztuce, etc.

Pełny opis:

- Wprowadzenie i krótka charakterystyka najważniejszych typów wyrobów przemysłowych, uzyskiwanych z naturalnych surowców geologicznych.

- Procesy produkcji sztucznych materiałów (minerałów) – rys historyczny i metody współczesne.

- Metody identyfikacji minerałów sztucznych: bezpostaciowych, o niskim stopniu krystaliczności oraz w pełni krystalicznych.

- Różne techniki separacji oraz specyfika metod analizy kamieni sztucznych; praktyczne wykonywanie preparatów badawczych oraz rozpoznawanie faz mineralnych pod mikroskopem polaryzacyjnym, przy zastosowaniu mikrosondy, katodoluminescencji, skaningu, metod barwnikowych, etc.

- Szczegółowe charakterystyki różnych minerałów sztucznych.

- Szczegółowe charakterystyki petrologiczne i mineralogiczne różnorodnych wyrobów przemysłowych, uzyskiwanych z naturalnych surowców geologicznych:

1). Wyroby przemysłu materiałów ogniotrwałych (wyroby krzemionkowe, glinokrzemianowe, składające się z tlenku glinu, magnezytowe, chromo-magnezytowe, chromitowe, dolomitowe i spinelowe).

2). Wyroby przemysłu materiałów ceramicznych. Definicja i klasyfikacje; porcelana; ceramika magnezowo-glinowa; ceramika korundowa; specjalne rodzaje ceramiki (np. ceramika kosmiczna, cermetale i materiały kompozytowe).

3). Żużle (skład chemiczny i skład mineralny). Charakterystyka różnych rodzajów żużli: żużle hutnictwa żelaza (wielkopiecowe, z wytopu stali, ze stopów żelaza, powstające w termicznym procesie otrzymywania glinu); żużle metali nieżelaznych (z wytopu ołowiu, z wytopu miedzi, z wytopu niklu, z wytopu cyny); żużle ze zgrzewania w łuku elektrycznym; żużle i popioły paleniskowe.

4). Wyroby przemysłu materiałów wiążących:

- cement portlandzki (charakterystyka, skład chemiczny i skład mineralny, metoda produkcji). Fazy mineralne klinkieru cementu portlandzkiego (alit, belit, gliniany wapniowe, szklista i ciekła faza w klinkierze, etc.),

- metody badań składu fazowego klinkieru cementu portlandzkiego (petrograficzna, chemiczna, rentgenograficzna, etc.),

- cement portlandzki z dodatkiem CaF2,

- cement glinowy,

- skład fazowy oraz mikrostruktury cementów uwodnionych,

- gipsowe materiały wiążące.

5). Wyroby przemysłu wapienniczego:

- surowce dla przemysłu wapienniczego,

- produkcja różnych rodzajów wapna – rys historyczny i metody współczesne. Typy pieców wapienniczych,

- zastosowanie wapna.

6). Wyroby przemysłu szklarskiego:

- zagadnienia chemiczne, fizykochemiczne i krystalizacyjne szkła,

- powstawanie minerałów kontaktowych przy wytapianiu szkła,

- zastosowanie szkła (zalety i wady).

Literatura:

1. Bielankin D.S., Iwanow B.W., Łapin W.W. (1967) – Petrografia kamieni sztucznych. Wyd. Geol. Warszawa.

2. Borkowska M., Smulikowski K. (1973) - Minerały skałotwórcze. Wyd. Geol. Warszawa.

3. Ryka W., Maliszewska A. (1991) - Słownik petrograficzny. Wyd. Geol. Warszawa.

4. Szymański A. (1989) – Technical Mineralogy and Petrography. An Introduction to Materials Technology. PWN Warszawa, Elsevier Amsterdam-Oxford-New York-Tokyo.

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu przedmiotu (wykładu) student wykazuje teoretyczną znajomość klasyfikacji różnorodnych kamieni sztucznych oraz efektów ewentualnych zjawisk wtórnych (np. wietrzeniowych), którym mogą one podlegać. Ma też wiedzę na temat całości procesów ich wytwarzania. Potrafi kojarzyć fakty i odpowiednio interpretować efekty zjawisk obserwowanych w skali mikroskopowej, przenosząc je do skali makro. Ponadto, student bez problemów rozpoznaje pod mikroskopem polaryzacyjnym (lub przy zastosowaniu innych technik badawczych) poszczególne minerały sztuczne i zbudowane z nich wyroby.

Metody i kryteria oceniania:

Wykład i ćwiczenia - zaliczenie na ocenę.

W ROKU AKAD. 2019/2020, ZE WZGLĘDU NA COVID-19 KRYTERIA OCENIANIA I ZALICZANIA USTALA PROWADZĄCY ZAJ ĘCIA. PODAJE JE DO WIADOMOŚCI STUDENTÓW NA MIN. 10 DNI PRZED TERMINEM ZALICZENIA.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Konwersatorium, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Marcinowska
Prowadzący grup: Agnieszka Marcinowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Brak protokołu
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.