Perspektywa semiotyczna w badaniach nad kulturą i dyskursem

fakultatywne

Semiotykę można rozumieć jako podejście do badania kultury i języka, które koncentruje się na komunikacji i tworzeniu znaczeń. Najważniejsze założenia teoretyczne pozwalają postrzegać procesy i zjawiska społeczne przede wszystkim jako procesy komunikowania oraz wykorzystywania symboli przez różnych aktorów społecznych do osiągania swoich celów. Podczas zajęć osoby uczestniczące poznają najważniejsze teksty teoretyczne, lecz najwięcej miejsca poświęcimy praktycznym ilustracjom wykorzystania metody semiotycznej.

Podejście semiotyczne zrodziło się z wielkiej debaty o roli języka w tworzeniu obrazu świata i uczestnictwa w kulturze. Semiotyka zakłada, że człowiek istnieje w świecie poprzez znaki, a komunikowanie jest zasadniczym procesem społecznym, gwarantującym funkcjonowanie wspólnot ludzkich. Nie tylko lingwistyka, ale też antropologia, retoryka i psycholingwistyka składają się na interdyscyplinarne podejście semiotyczne, które wspomaga badania nad językiem, kulturą i społeczeństwem w różnych aspektach. Na zajęciach będziemy omawiać najważniejsze publikacje z wymienionych dyscyplin, odtwarzając główne cechy semiotycznej koncepcji znaku oraz społecznego tworzenia znaczeń. Na podstawie indywidualnie przygotowanych materiałów postaramy się podać przykłady analizy semiotycznej w odniesieniu do szerokiego spektrum zachowań społecznych.

Barthes Roland, Mitologie; System Mody

Burke Peter, Fabrykacja Ludwika IV

Doda-Wyszyńska Agnieszka, Podstawy semiotyki dla kulturoznawców

Eco Umberto, Nieobecna struktura; Semiologia życia codziennego

Psychologia a semiotyka, red. Ida Kurcz

Rothenbuhler Eric W., Komunikacja rytualna

Semiotyka kultury, red. E. Janus, M.R. Mayenowa

Wiedza (zna i rozumie)

WG_01 w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów – światowy dorobek, obejmujący podstawy teoretyczne oraz zagadnienia ogólne i wybrane zagadnienia szczegółowe – właściwe dla dyscyplin humanistycznych

WG_03 metodologię badań naukowych w obrębie nauk humanistycznych

WK_01 fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji z perspektywy nauk humanistycznych

Umiejętności (potrafi)

K_U01 komunikować się na tematy specjalistyczne w stopniu umożliwiającym aktywne uczestnictwo w międzynarodowym środowisku naukowym w obrębie nauk humanistycznych

UW_01 wykorzystywać wiedzę z różnych dyscyplin nauk humanistycznych do twórczego identyfikowania, formułowania i innowacyjnego rozwiązywania złożonych problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, a w szczególności definiować cel i przedmiot badań naukowych w dziedzinie nauk humanistycznych, właściwie rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosować; formułować hipotezę badawczą oraz wnioskować na podstawie wyników badań naukowych

Kompetencje społeczne (jest gotów do)

KK_03 uznania priorytetu wiedzy w rozwiązaniu problemów badawczych, poznawczych i praktycznych, w obrębie dyscyplin humanistycznych, z zachowaniem szacunku dla standardów pracy i debaty naukowej

Bieżąca ocena przygotowania – udział w zajęciach; wykorzystanie teorii semiotycznych przy analizie wybranego zjawiska/ procesu/ obiektu.

Możliwe trzy nieobecności w semestrze.