(in Polish) Świat na politycznym rozdrożu: od PAX Americana do świata wielobiegunowego

Trzydziestogodzinny cykl wykładowy poświęcony został problematyce na której obecnie skoncentrowana jest uwaga społeczeństw całego świata: zmiany obecnego ładu światowego

czyli ewolucja świata od Pax Americana do spodziewanego ładu wielobiegunowego.Problem ten ukazany jest w formie trzech etapów odzwierciedlających ogólny porządek świata , a w tym zwłaszcza jego stałą cechę jaką stanowi odwieczna zmienność światowych porządków poczynając od głębokiej starożytności aż po czasy nowożytne.Główna uwaga poświęcona została jednak czasom nowożytnym,po traktacie westfalskim 1684 roku a zasadnicze rozważania koncentrują się na analizie czynników leżących u narodzin i decydujących o upadku systemu dwubiegunowego, zrodzonego konsekwencjami drugiej wojny światowej /Traktat Poczdamski,/,systemu jednobiegunowego,określanego mianem Pax Americana a następnie ,przejawem jego przechodzenia do historii i otwieranie się tendencji dla nowej epoki świata wielobiegunowego pierwszej połowy XXI wieku,w którym to okresie właśnie się znajdujemy.

Wykłady skoncentrowano na wielu kwestiach zasadniczych jak np..analizie głównych czynników wpływających na narodziny i na zmierzch kolejnych ładów.Na cechy charakteryzujące poszczególne porządki światowe.Skoncentrowano się wszakże na analizie

głównych znamion odchodzenia do historii Pax Americana i na analizie głównych tendencji

wskazujących na tworzeniu się perspektyw nowego wielobiegunowego świata.

W tym zaś zakresie skoncentrowano się na na kilku wybranych odcinkach /krajach i regionach /w

ramach których nowy,wielobiegunowy świat może się narodzić. Skoncentrowano się tu zatem na

aspiracjach USA,Chin,Indii,Rosji,i Turcji a także przechodzącej turbulencje wewnętrzne dziś Unii Europejskiej.Ponadto skoncentrowano się na niektórych ogólnoświatowych tendencjach mających

wpływ na obecną przemianę ładu światowego a tj. na demograficzne i społeczne podłoże tych przemian. Na koniec, dokonana zostanie analiza polityki Polskiej w kontekście tej tendencji.

Wybrane pozycje literatury do wykładu:

1. Paul Kennedy „Narodziny i upadek mocarstw:500lat burzliwej historii największych potęg

świata”. W-wa 2025

2.Dariusz Kondrakiewicz „Między porządkiem a haosem”.Lublin 2015

3.Henry Kissinger „Porządek światowy „w-wa 2016

3.Andrew J.Bacewich „Granice potęgi:Kres amerykańskiej wyjątkowości”.w-wa 2011

„Stany Zjednoczone słabnącym hegemonem”. Pod red. J.Fiszer,A.Chojan W-wa 2022

4.Zbigniew Brzeziński „Wielka Szachownica /geostrategia amerykańskiego przywództwa//

Kr aków 2024

5 George Friedman „Następne 100 lat./Prognozy na XXI wiek/.W-wa 2009

6Jadwiga Kiwerska „Światowe przywództwo Ameryki w XXI wieku”. Poznań 2020

7.Joseph S.Nye „Soft power : Jak osiągnąć sukces w polityce światowej”. W-wa 2004

8.Roman Szul „- Dynamika imperiów -cywilizacji a system światowy”. Kraków 2022

9.David Coates „America i the shadow of the empiries”.London 2014

10.pierre Buchler „O potędze w XXI wieku”. W-wa 2014

11.Kishore Machbubani „Wielka konwergencja – Azja -Zachód i logika jednego świata”.

W-wa 2013

12.Bogdan Góralczyk Nowy długi marsz :Chiny ery Xi Jinpinga”. W-wa 22021

13 .S.Szafarz „Budowa świata wielobiegunowego”. W-wa 2024

14.M.Minkina „Rosja – Zachód :Walka o wpływy”.W-wa 2017

15.M.Lubina „.Niedżwiedż w objęciu smoka”/jak Rosja została młodszym bratem Chin/.

Kraków 2022

16.Parag Khanna „Przyszłość należy do Azji : Globalny porządek w XXI wieku”. Wrocław 2020

17.Steven W.Mosher „Hegemon:Droga Chin do dominacji”.W-wa 2007

18.Karol Wasilewski „Neoosmanizm w polityce zagranicznej Republiki Turcji”.W-wa 2023

19.Richard Jackson,Neil Hove and others „The graying of the great powers :demography and

geopolitics in the XXI century”. /Center for strategic and International Studies . Washington 2006.

20.Franciszek Stokowski „Demografia”.W-wa 2019

21. Bartłomiej Radziejewski „ Nowy porządek globalny/ mocarstwa,średniacy i niewidzialne siły

kierujące światem”. W-wa 2023

22.”Turcja i Europa /Wyzwania i szanse”./ Red. Adam Szymański W-wa 2011

23. Marcel Bazin,Stephane de Tapia „Turcja:Geografia wschodzącejpotęgi”.W-a 2014

Efekty uczenia się:

- uświadomienie sobie dynamiki przemian kolejnych formuł porządku światowego

i zapoznaniu głównych determinantów tych przemian.

- uświadomienie sobie znaczenia procesów demograficznych w tych przemianach.

- uświadomienie sobie roli i znaczenia procesów neoliberalnej globalizacj dla

kresu PaX Americana.

- uświadomienie sobie znaczenia kresu PAX Americana dla zmiany charakteru i roli Unii Europejskiej w świecie.

- Uświadomienie sobie przyczyn i przyszłej roli nabierającego siły i znaczenia światowego

Południa.

- Zapoznanie się z szeroką gamą uzasadnień dla konieczności polskiej obecności w Unii Europejskiej w ramach przyszłego wielobiegunowego świata.

obecność i aktywność na wykładzie