Gender and Social Theory

Przedmiot ma na celu prezentację i poddanie analitycznej interpretacji zagadnienia płci w wybranych klasycznych i współczesnych teoriach społecznych.

Konwersatorium służy prezentacji i omówieniu oraz analitycznej interpretacji sposobów rozumienia zagadnienia płci w wybranych klasycznych i współczesnych teoriach społecznych. W ramach zajęć przedstawione są wybrane podejścia do tematu płci obecne w społecznej filozofii starożytnej, europejskiej myśli oświeceniowej, teoriach socjologicznych XIX i XX wieku, w tym w przełomowych publikacjach teorii feministycznych.

Lektury:

1. Raewyn Connell, Socjologia płci. Płeć w ujęciu globalnym, PWN, Warszawa 2013, s. 9-60.

Lektura dodatkowa:

Karolina Krasucka, Gender [w:] Rudaś-Grodzka, Monika (red.). Encyklopedia gender: płeć w kulturze. Wydawnictwo Czarna Owca, 2014, s. 155-159.

2. Platon, Państwo, księga V, przeł. W. Witwicki, Spółdzielnia Wydawnicza „Wiedza” 1948, t. I, s. 235-294 (punkty 449-480).

3. Jan Jakub Rousseau, Emil czyli o wychowaniu, księga V, przeł. E. Zieliński, Zakład im. Ossolińskich Wydawnictwo PAN 1955, s. 219-299, oraz

Olimpia de Gouges, Deklaracja praw kobiety i obywatelki, przeł. Agata Araszkiewicz, Biuletyn OŚKi 2000 (11). Dostępne pod: http://www.ekologiasztuka.pl/pdf/fe0021gouges.pdf

Lektura dodatkowa:

Catel & Jose-Louis Bocquet, Olympia de Gouges, przeł. Katarzyna Koła, Kultura Gniewu 2019.

4. Mary Wollstonecraft, Wołanie o prawa kobiety, Wydawnictwo Mamania, Warszawa 2011, s. 238-288.

Lektura dodatkowa:

Charlotte Gordon, Buntowniczki. Niezwykłe życie Mary Wollstonecraft i jej córki Mary Shelley, przeł. Paulina Surniak, Wydanictwo Poznańskie 2019.

5. John Stuart Mill, Poddaństwo kobiet, w: O rządzie reprezentatywnym. Poddaństwo kobiet, przeł. G. Czernicki, M. Chyżyńska, Znak 1995, s. 285-312, 321-361.

Lektura dodatkowa:

Adam Hochschild, Pogrzebać kajdany. Wizjonerzy i buntownicy w walce o zniesienie niewolnictwa, przeł. Piotr Tarczyński, Wydawnictwo Czarne 2016.

Susan Buck-Morss, Hegel, Haiti i historia uniwersalna, 2014 Wydawnictwo Krytyki Politycznej, cz. 1. "Hegel i Haiti", s. 32-90.

6. Fryderyk Engels, Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa: w związku z badaniami Lewisa H. Morgana, przeł. R. Panasiuk, „Książka i Wiedza” 1979, s. 30-103.

Lektura dodatkowa:

Eva Illouz, Uczucia w dobie kapitalizmu, przeł. Zygmunt Simbierowicz, Oficyna Naukowa 2013.

7. Pierre Bourdieu, Męska dominacja, Oficyna Naukowa, Warszawa 2004, s. 7-67.

Lektura dodatkowa:

Lucyna Kopciewicz, Rodzaj i edukacja. Studium fenomenograficzne z zastosowaniem teorii Pierre’a Bourdieu, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP 2007.

Didier Eribon, Powrót do Reims, Wydawnictwo Karakter 2019.

8. Silvia Federici, Kapitał a płeć, w: Praktyka Teoretyczna, 3(25)/2017. Dostępne: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_14746_prt_2017_3_7

Lektura dodatkowa:

Silvia Federici, Body, Reproduction and the Commons. Perspectives from the Grassroots feminism, wykład dla Biennale Warszawa 2021, https://www.youtube.com/watch?v=A0poBHKEUJw

9. Dorothy Smith, Poznawanie społeczeństwa od wewnątrz: kobiecy punkt widzenia, w: Współczesne teorie socjologiczne, t. II, wybór i oprac. A. Jasińska-Kania i in., Scholar, Warszawa 2006, s. 1182-1184 oraz Donna Haraway, Manifest cyborgów i pęknięte tożsamości, przeł. S. Królak i E. Majewska, w: Współczesne teorie socjologiczne, op. cit., t. 2, s. 1197-1205.

Lektura dodatkowa:

Sunaura Taylor, Bydlęce brzemię. Wyzwolenie ludzi z niepełnosprawnością i zwierząt, Wydanictwo Filtry 2021.

10. Patricia Hill Collins, Czarna myśl feministyczna w macierzy dominacji, w: Współczesne teorie socjologiczne, op. cit., s. 1185-1196, oraz

Kimberlé Crenshaw, „Pilna potrzeba intersekcjonalności” (nagranie), TEDWomen 2016, Dostępne: https://www.ted.com/talks/kimberle_crenshaw_the_urgency_of_intersectionality?language=pl#t-181762

11. Angela Y. Davis, Kobiety, rasa, klasa, Wydawnictwo Karakter 2022, s. 5-47 oraz s. 297-326 oraz Tiya Miles, Wszystkie rzeczy na drogę. Dzieje worka Ashley, dziedzictwa jej czarnych potomkiń, Wydawnictwo Dowody 2023, Rozdział 4. "Inwentarz Rose".

12. Judith Butler, Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, przeł. K. Krasuska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2008, s. 43-95.,

Lektura dodatkowa:

„Paris is burning” (film), reż. Jennie Livingston (1991) oraz bell hooks, Black Looks: Race and Representation, Routledge 2015, roz. Is Paris burning?, s. 145-156.

13. Jack Halberstam, Przedziwna sztuka porażki, przeł. M. Denderski, Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2018, s. 13-55.

Lektura dodatkowa:

Joanna Krakowska, Odmieńcza rewolucja. Performans na cudzej ziemi, Wydawnictwo Karakter, Muzuem Sztuki Nowoczesnej 2020, roz. 5 i 6.

Student prezentuje podstawowe ujęcia problematyki płci w wybranych klasycznych i współczesnych teoriach społecznych.

Student krytycznie omawia, analizuje i interpretuje poszczególne ujęcia teoretyczne zagadnienia płci.

Dyskutowanie na forum publicznym pozwala studentowi na ćwiczenie umiejętności prezentacji i obrony własnych założeń analitycznych w konfrontacji z różnorodnością opinii.

Zajęcia dydaktyczne - 30

Przygotowanie się do zajęć: czytanie lektur i analiza, przygotowanie referatów - 30

Przygotowanie się do zaliczenia - 30

Łączny nakład pracy studenta w godz. - 90

Kryteria oceniania:

- ocena ciągła (obecność na zajęciach, przygotowanie się do zajęć, aktywność na zajęciach, przygotowanie referatu)

- zaliczenie na ocenę na podstawie merytorycznej aktywności na zajęciach i przygotowanego referatu

brak