Ancient „pop culture” and „counterculture”

Konwersatorium jest poświęcone tym wybranym elementom kultury rzymskiej i greckiej, które mogą być uznawane za należące do „pop kultury” i „kontrkultury” w świecie starożytnym. Osoby uczestniczące zapoznają się z fragmentami poezji satyrycznej, z utworami poświęconymi ówczesnej modzie i urodzie, z poetyckimi inwektywami, a także z różnymi typami widowisk oraz z szeroko pojętymi „zabobonami” Rzymian i Greków.

Przedmiotem zajęć są wybrane elementy kultury rzymskiej i greckiej, które cieszyły się dużą popularnością w starożytności, jednak z uwagi na swą formę i treść nie zawsze są uważane za należące do „kultury wysokiej” – niekiedy zaś wręcz wpisują się ramy tego, co dziś zyskało nazwę kontrkultury. Z tego powodu także aż do początków XX wieku duża część tekstów związanych z antyczną „kontrkulturą” i „popkulturą” nie stanowiła przedmiotu badań naukowych; nie zostały one także wydane ani przetłumaczone. Wśród zjawisk i dzieł, które można zaliczyć do kontrkultury lub kultury popularnej w świecie starożytnym znajdują się między innymi rozmaite widowiska, zgoła inne niż dzieła dramatyczne, teksty dotyczące zarówno mody damskiej, pielęgnacji urody jak i zawierające złośliwe przytyki i obelgi, czy też takie, w których anonimowi autorzy doradzają, jak zaszkodzić konkurencji zawodowej czy nielubianej osobie. Uczestnicy zajęć przyjrzą się także bajce antycznej i pierwszemu utworowi, który może uchodzić za pierwowzór mini-powieści fantastycznej. Zostanie uwzględniona także recepcja tego rodzaju przekazów w kulturze współczesnej ze wskazaniem wcześniej omówionych elementów jako czynników kulturotwórczych.

Literatura przedmiotu:

Roland Auguet, Cruelty and Civilisation. Ancient Roman Games, New York 1998

Hans Dieter Betz, Greek Magical Papyri, Chicago 1986

Umberto Eco (red.) Historia piękna, Poznań 2018

Mirosław Kocur, We władzy teatru. Aktorzy i widzowie w starożytnym Rzymie, Wrocław 2005

David Konstan, Beauty. The fortunes of ancient Greek idea, Oxford 2014

Donald G. Kyle, Spectacles of Death in ancient Rome, New York 1998

Ralph M. Rosen, Making Mockery. The poetics of ancient satire, Oxford 2007

Teksty źródłowe:

Wybrane fragmenty w przekładnie z:

Marcjalis - M. Waleryusa Marcyalisa epigramów ksiąg XII, przeł. Jan Czubek, Kraków 1908

Katullus –Poezje wszystkie, przeł. Grzegorz Franczak, Aleksandra Klęczar, Kraków 2013

Horacy (Gawędy – Sermones) – Horacy. Dzieła wszystkie, t. II, przeł. Oktawiusz Jurewicz, Wrocław 1988

Owidiusz – Medicamina faciei femineae, przekład własny

Petroniusz – Satyryki, przeł. Mieczysław Brożek, Wrocław 1968

Lukian – Historia prawdziwa, przeł. Michał K. Bogucki, Wrocław 1960

Greckie papirusy magiczne (ed. Karl Preisendantz, 1939, Greek Magical Papyri, tłum. Hans Dieter Betz, 1998), oraz w przekładzie własnym

Po zakończeniu zajęć student/studentka

w zakresie WIEDZY:

– ma ogólną wiedzę o tle historycznym ważnym dla omawianych zagadnień z dziedziny nauk o kulturze (K_W03);

– posiada podstawowe wiadomości o początkach kształtowania się literatury greckiej i rzymskiej przeznaczonej stricte dla rozrywki oraz o charakterze dydaktycznym (K_W09)

W zakresie UMIEJĘTNOŚCI student/studentka

– potrafi wydobyć z tekstu oryginalnego potrzebne informacje (K_U02);

– rozpoznaje najważniejsze gatunki literackie, w których pojawiają się wątki zainspirowane zjawiskami związanymi z kultami i wierzeniami grecko-rzymskimi (K_U02)

– dokonuje przekładu i rozbioru gramatycznego wybranych fragmentów tekstów literackich w języku łacińskim

W zakresie KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH student/studentka

– rozumie potrzebę ustawicznego dokształcania się a także nabywa umiejętności właściwej selekcji powszechnie dostępnych źródeł cyfrowych (K_K01),

– pracuje w grupie oraz przedstawia wyniki tej pracy (prezentacja ustna i pisemna) (K_U08), (K_U13), (K_K04)

– pracuje indywidualnie (przygotowanie przekładu wybranego fragmentu tekstu) (K_W07);

Na bieżąco sprawdzana jest znajomość wymaganych zagadnień (podawanych z minimum 7-14 dniowym wyprzedzeniem), stopień zrozumienia fragmentów tekstu. Brana jest pod uwagę aktywność (przygotowanie indywidualne) na zajęciach.

Zaliczenie ustne na ocenę

2 nieusprawiedliwione nieobecności w ciągu semestru

Większa liczba nieobecności skutkuje koniecznością wykonania dodatkowej pracy pisemnej lub prezentacji związanej z tematyką zajęć