On-line services of the University of Warsaw You are not logged in | log in
course directory - help

Contemporary syntactic theories

General data

Course ID: 3501-WTS17-M Erasmus code / ISCED: 08.1 / (0223) Philosophy and ethics
Course title: Contemporary syntactic theories Name in Polish: Współczesne teorie składniowe
Department: Institute of Philosophy
Course groups: (in Polish) Wykłady monograficzne
ECTS credit allocation (and other scores): 2.00
Language: Polish
Type of course:

elective monographs

Prerequisites (description):

(in Polish) znajomość podstawowych pojęć lingwistycznych takich jak „podmiot”, „czasownik”, „przypadek gramatyczny”, „rodzaj męskoosobowy” itp.

Mode:

(in Polish) w sali

Short description:

The aim of this course is to present contemporary syntactic theories, dominating in linguistics at large, but often neglected in Polish linguistics. Three basic approaches will serve as the starting point: categorial grammar (Ajdukiewicz), dependency grammar (Tesnière), and formal and transformational grammars (Chomsky). The course will focus on two contemporary theories which build on these approaches, namely, Lexical Functional Grammar (Bresnan and Kaplan) and Head-driven Phrase Structure Grammar (Pollard and Sag).

Full description: (in Polish)

W ramach kursu przedstawione zostaną dominujące w językoznawstwie światowym teorie składniowe, ze szczególnym uwzględnieniem teorii opartych na ograniczeniach (ang. „constraint-based”).

W pierwszej części kursu omówione zostaną trzy podejścia starsze, ale nadal aktywnie rozwijane: gramatyki kategorialne wywodzące się z prac Kazimierza Ajdukiewicza w latach 1930., gramatyki zależnościowe, których symbolicznym początkiem jest publikacja w roku 1959 monografii „Éléments de Syntaxe Structurale” autorstwa Luciena Tesnière'a, oraz gramatyki formalne i – w mniejszym stopniu – transformacyjne kojarzone z nazwiskiem Noama Chomskiego, rozwijane od lat 1950.

W drugiej części kursu przedstawiona zostanie bliżej teoria Lexical Functional Grammar (LFG; Bresnan i Kaplan 1982, Dalrymple 2001, Bresnan i in. 2015), stworzona na przełomie lat 1970. i 1980. i intensywnie od tego czasu rozwijana. Teoria ta w interesujący sposób łączy elementy gramatyk formalnych Chomskiego i gramatyk zależnościowych. W ramach tej teorii zaproponowano wiele analiz zjawisk z typologicznie różnorodnych języków, także języków słowiańskich. Dzięki stosunkowo wysokiemu stopniowi formalizacji LFG, możliwe jest zapisanie analizy lingwistycznej jako modelu komputerowego, a dzięki temu – pełniejsza weryfikacja poprawności analizy.

W trzeciej części kursu przedstawiona zostanie inna znana teoria o solidnych podstawach formalnych, Head-driven Phrase Structure Grammar (HPSG; Pollard i Sag 1987, 1994; Sag, Wasow i Bender 2003), wykorzystywana także w pewnych zadaniach związanych z komputerowym przetwarzaniem języków naturalnych. Teoria ta łączy pewne cechy gramatyk formalnych i kategorialnych. Podobnie jak w wypadku LFG, cechą HPSG jest holistyczne podejścia do języka: obejmuje opisem nie tylko składnię, lecz także semantykę, strukturę tematyczno-rematyczną, morfologią i inne poziomy języka. Dzięki temu obie te teorie często wykorzystuje się do analizy zjawisk na pograniczu różnych poziomów języka, szczególnie na pograniczu składni i semantyki.

Teorie te zostaną zilustrowane przykładami analiz wybranych zjawisk języka polskiego, w tym zjawisk związanych z przypadkiem gramatycznym oraz – o ile czas na to pozwoli – zjawisk związanych z koordynacją (tj. z konstrukcjami współrzędnie złożonymi). Dzięki temu możliwe będzie pełniejsze porównanie tych teorii pod względem adekwatności ich zastosowania do opisu języków słowiańskich.

Bibliography: (in Polish)

Ajdukiewicz K., 1935: Die syntaktische Konnexität, Studia Philosophica, 1, s. 1–27.

Borsley R.D., Börjars K. (red.) 2011: Non-Transformational Syntax: Formal and Explicit Models of Grammar, Blackwell, Oxford.

Bresnan J. (red.) 1982: The Mental Representation of Grammatical Relations, MIT Press Series on Cognitive Theory and Mental Representation, The MIT Press, Cambridge, MA.

Bresnan J., Asudeh A., Toivonen I., Wechsler S., 2015: Lexical-Functional Syntax, Blackwell Textbooks in Linguistics, Wiley-Blackwell, drugie wyd.

Chomsky N., 1956: Three models for the description of language, IRE Transactions on Information Theory, 2(3), s. 113–124.

Chomsky N., 1957: Syntactic Structures, Mouton, Haga.

Dalrymple M., 2001: Lexical Functional Grammar, Academic Press, San Diego, CA.

Kuiper K., Nokes J., 2014: Theories of Syntax: Concepts and Case Studies, Palgrave Macmillan.

Müller S., 2015: Grammatical Theory: From Transformational Grammar to Constraint-Based Approaches, Language Science Press.

Patejuk A., Przepiórkowski A., 2017: POLFIE: współczesna gramatyka formalna języka polskiego, Język Polski, XCVII(1), s. 48–64.

Pollard C., Sag I.A., 1987: Information-Based Syntax and Semantics, Volume 1: Fundamentals, nr 13 w CSLI Lecture Notes, CSLI Publications, Stanford, CA.

Pollard C., Sag I.A., 1994: Head-driven Phrase Structure Grammar, Chicago University Press / CSLI Publications, Chicago, IL.

Przepiórkowski A., Kupść A., Marciniak M., Mykowiecka A., 2002: Formalny opis języka polskiego: Teoria i implementacja, Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, Warsaw.

Sag I.A., Wasow T., Bender E.M., 2003: Syntactic Theory: A Formal Introduction, CSLI Publications, Stanford, CA, drugie wyd.

Steedman M., 1996: Surface Structure and Interpretation, The MIT Press, Cambridge, MA.

Tesnière L., 1959: Éléments de Syntaxe Structurale, Klincksieck, Paryż.

Learning outcomes: (in Polish)

Nabyta wiedza:

- zna teorie składniowe wybrane spośród dominujących we współczesnym językoznawstwie

- zna wybrane zjawiska składniowe w języku polskim

Nabyte umiejętności:

- potrafi zrozmieć analizy sformułowane w wybranych formalizmach składniowych

- potrafi dokonać sformułować analizę prostego zjawiska w wybranym formalizmie składniowym

Nabyte kompetencje społeczne:

- umie uważnie, aktywnie słuchać innych i śledzić ich tok myśli

- umie selekcjonować i porządkować informacje uzyskane w procesie komunikacji

Assessment methods and assessment criteria: (in Polish)

Do wyboru: 1) test końcowy przeprowadzany w formie pisemnej zawierający pytania otwarte oraz pytania wyboru, czas pisania: 90 minut; lub 2) samodzielna analiza wybranego zjawiska składniowego w ramach jednej z omawianych teorii (zjawisko i teoria do uzgodnienia z prowadzącym).

Classes in period "Winter semester 2017/18" (current)

Time span: 2017-10-01 - 2018-01-26
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class: Monographic lecture, 30 hours, 15 places more information
Coordinators: Adam Przepiórkowski
Group instructors: Adam Przepiórkowski
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Grading
Course descriptions are protected by copyright.
Copyright by University of Warsaw.