Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia myśli społecznej i politycznej 2103-L-D3DMSP
Konwersatorium (KON) Semestr zimowy 2018/19

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 56
Zaliczenie: Zaliczenie
Literatura:

J. Szacki, Historia myśli socjologicznej, kol. wyd.

S.Filipowicz, Historia myśli polityczno-prawnej, Gdańsk 2001.

Doktryny polityczne XIX i XX wieku,(red. K.Chojnicka i W. Kozub-Ciembroniewicz), Kraków 2000.

Współczesna myśl polityczna.Wybór tekstów źródłowych, [red.K.Karolczak i in.], W-wa 1994.

T.Klementewicz, K.Pieliński, Politycy i technokraci, Białystok 2011, s. 73-129.

A. Heywood,Ideologie polityczne. Wprowadzenie, Warszawa 2007, s. 247-297.

Historia filozofii politycznej, (red.) L. Strauss, J. Cropsey, Warszawa 2010.

Myśliciele polityczni. Od Sokratesa do współczesności, (red.) D. Boucher, T. Kelly, Kraków 2008.

Efekty uczenia się:

Wiedza:

-student potrafi rozumieć podstawowe pojęcia socjologiczne, ekonomiczne i politologiczne;

-dysponuje wiedzą na temat specyfiki podstawowych etapów rozwoju myśli socjologicznej, ekonomicznej i politycznej;

-rozumie związki pomiędzy różnymi stylami myślenia o ładzie społecznym, ekonomicznym i politycznym.

Umiejętności:

-student potrafi identyfikować kluczowe pojęcia i idee określające tożsamość odmiennych tradycji myślenia o człowieku, społeczeństwie i ładzie publicznym;

-potrafi analizować antropologiczne, epistemologiczne, etyczne i historiozoficzne założenia podstawowych nurtów myśli socjologicznej, ekonomicznej i politologicznej. W szczególności – potrafi oddzielać analizy dyskursywne i normatywne;

-potrafi analizować zależność identyfikowanych problemów społecznych i sposobów ich rozwiązywania od przesłanek ideowych, antropologicznych i aksjologicznych.

Metody i kryteria oceniania:

Praca pisemna, aktywność na zajęciach

Zakres tematów:

I - II. Demokracja ateńska. Platon i sofiści.

Zagadnienia: 1. Fenomen polis; 2. Credo demokracji ateńskiej (Mowa Pogrzebowa Peryklesa); 3. Interpretacja zasad demokracji ateńskiej; 4. Poglądy filozoficzne sofistów. Stosunek do demokracji; 5. Spór sofistów z Sokratesem; 6. Teoria idei; 7. „Socjologia opisowa” Platona; 8. Wizja idealnego państwa; 9. Krytyka demokracji; 10. Spór o Platona

Literatura obowiązkowa: Perykles, Mowa pogrzebowa w: Historia idei politycznych. Wybór tekstów. Opr.: S. Filipowicz i in., (różne wyd.); Platon, Państwo, w: Historia idei politycznych, jw.

Literatura uzupełniająca: R.A. Dahl, Demokracja i jej krytycy, Kraków 1995, s. 21 – 38; M.I. Finley, Grecy, Warszawa 1965, s. 48 – 88; J. Gajda, Sofiści, Warszawa 1989, s. 50 – 191; W. K. C. Guthrie, Filozofowie greccy od Talesa do Arystotelesa, Kraków 1996, s. 52 – 65; I. Krońska, Sokrates, Warszawa 2001, s. 61 – 89; R. Legutko, Krytyka demokracji w filozofii politycznej Platona, Kraków 1989, s. 7 – 50; W. Jaeger, Paideia, Warszawa 2001, ks. III, rozdz. X; R. Legutko, Spór o Platona, w: Etyka absolutna i społeczeństwo otwarte, Kraków 1994; K. R. Popper, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, Warszawa 1993, t. 1, rozdz. 6 – 10; Z. Stawrowski, Platon o demokracji, „Civitas” nr 2/1998.

III - IV. Arystoteles i klasyczna tradycja republikańska.

Zagadnienia: 1. Geneza i cel polis; 2. Klasyfikacja ustrojów politycznych; 3. Ocena demokracji; 4. Interpretacja pojęcia cnoty u Arystotelesa; 5. Klasyczny wzorzec republikański; 6. Koncepcja ustroju mieszanego; 7. Cycerona koncepcja prawa; 8. Polityczne implikacje filozofii stoików.

L.o.: Arystoteles, Polityka, w: Historia idei politycznych, jw. ; Arystoteles, Etyka Nikomachejska, w: Historia idei politycznych, jw.; Cyceron, O państwie w: Historia idei politycznych, jw. ; Cyceron, O prawach w: Historia idei politycznych, jw. ; Seneka, Listy moralne do Lucyliusza w: Historia idei politycznych, jw. ;

L.u.: K. Leśniak, Arystoteles, Warszawa 1989, s. 81 – 94; W.K.C. Guthrie, Filozofowie greccy od Talesa do Arystotelesa, jw.; B. Łagowski, Pochwała politycznej bierności, w: Liberalna kontrrewolucja, Warszawa 1994: C. Lord, Arystoteles, w: Historia filozofii politycznej, (red.) L. Strauss, J. Cropsey, Warszawa 2010; Rzym i My. Wprowadzenie do literatury i kultury łacińskiej, Poznań 2009; K. Kumaniecki, Cyceron i jego współcześni, /różne wyd./

V - VI. Myśl polityczna chrześcijaństwa

Zagadnienia: 1. Stosunek chrześcijan do świata antycznego; 2. Problem pochodzenia władzy i postawy wobec niej; 3. Wizja człowieka u św. Augustyna; 4. Dwa państwa u św. Augustyna; 5. Stosunek wzajemny Kościoła i państwa; 6. Wpływ Arystotelesa na poglądy św. Tomasza z Akwinu; 7. Typologia ustrojów politycznych u św. Tomasza z Akwinu; 8. Koncepcja prawa; 8. Millenaryzm chrześcijański; 9. Wpływ Reformacji na myśl polityczną.

L.o.: Św. Paweł Apostoł, List do Rzymian, w: Historia idei politycznych, jw.; Tertulian, Apologetyk, w: Historia idei politycznych, jw.; św. Augustyn, Państwo Boże, w: Historia idei politycznych, jw.; Św. Tomasz z Akwinu, Suma Teologiczna, w: Historia idei politycznych, jw.; Św. Tomasz z Akwinu, O władzy, w: Historia idei politycznych, jw.

L.u.: J. Baszkiewicz, Myśl polityczna wieków średnich, Poznań 1998; M. Simon, Cywilizacja wczesnego chrześcijaństwa, Warszawa 1979, s. 115 – 162; W. Kornatowski, Społeczno – polityczna myśl św. Augustyna, Warszawa 1965, s. 168 – 246, N. Cohn, W pogoni za milenium, Kraków 2007.

VII - VIII. Renesans

Zagadnienia: 1. Filozoficzne przesłanki myśli Machiavellego; 2. Rola historii w myśli Machiavellego; 3. Problem stabilności politycznej; 4. Rola religii w państwie; 5. Interpretacja pojęcia virtú u Machiavellego; 6. Twórcza siła zła – etyka polityczna Machiavellego; 7. Sceptycyzm w polityce - Montaigne; 8. Myśl utopijna.

L.o.: N. Machiavelli, Książe, w: Historia idei politycznych, jw.; N. Machiavelli, Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza, w: Historia idei politycznych, jw.; M. de Montaigne, Próby, w: Historia idei politycznych, jw.; T. More, Utopia, w: Historia idei politycznych, jw.

L.u.: I. Berlin, Oryginalność Machiavellego, w: tenże, Pod prąd, Poznań 2002; P. Manent, Intelektualna historia liberalizmu, Kraków 1994, rozdz. 2; J. Szacki, Użytki historii w doktrynie polityczne Machiavellego, w: Dylematy historiografii idei, Warszawa 1991; D. Petsch, Morus, Warszawa 1968.

IX. Teoria umowy społecznej (Thomas Hobbes, John Locke).

Zagadnienia: 1. Koncepcja stanu natury i umowy społecznej u Hobbesa; 2. Prawo natury i uprawnienie naturalne; 3. Wątki liberalne i antyliberalne w myśli Hobbesa; 4. Stan natury i umowa społeczna u Johna Locke’a; 5. Koncepcja rządu obywatelskiego u Locke’a; 6. Koncepcja prawa naturalnego.

L.o.: T. Hobbes, lewiatan, w: Historia idei politycznych, jw.; J. Locke, Drugi traktat o rządzie, w: Historia idei politycznych, jw.

L.u.: P. Manent, Intelektualna historia liberalizmu, jw.; Z. Rau, Wstęp, w: J. Locke, Dwa traktaty o rządzie, Warszawa 1992; R. Tokarczyk, Hobbes. Zarys żywota i myśli, Lublin 1998, s. 68 – 123;

X-XII. Oblicza Oświecenia.

Zagadnienia : 1. Krytyka chrześcijaństwa; 2. Teoria postępu (Kant i Condorcet); 3. Afirmacja „natury” i rozumu; 4. Etyka Kanta; 5. Krytyka społeczeństwa u Rousseau; 6. Stan natury, umowa społeczna i wola powszechna u Rousseau; 7. Krytyka oświeceniowego uniwersalizmu u Monteskiusza; 8. „Duch praw” i typologia ustrojów u Monteskiusza; 9. Koncepcja republiki w Oświeceniu (amerykańscy „Ojcowie założyciele” i Rousseau); 10. Specyfika Oświecenia szkockiego; 11. Utylitaryzm.

L.o. : Monteskiusz, O duchu praw, w: Historia idei politycznych, opr. S. Filipowicz i in., (różne wyd.); Jean - Jacques Rousseau, Rozprawa o nierówności, w: Historia idei politycznych, jw.; Jean - Jacques Rousseau, Umowa społeczna, w: Historia idei politycznych, jw.; Antoine Condorcet, Szkic obrazu postępu ducha ludzkiego poprzez dzieje, w: Historia idei politycznych, jw.; I. Kant, Co to jest Oświecenie?, w: Historia idei politycznych, jw.; I. Kant, Pomysły do ujęcia historii powszechnej w aspekcie światowym, w: Historia idei politycznych, jw.; David Hume, Traktat o naturze ludzkiej, w: Historia idei politycznych, jw.; Aleksander Hamilton, "Federalista" nr 1, w: Historia idei politycznych, jw.; James Madison, "Federalista" nr 10, w: Historia idei politycznych, jw.; James Madison, "Federalista" nr 51, w: Historia idei politycznych, jw. .

L.u.: P. Chaunu, Cywilizacja wieku Oświecenia, Warszawa 1989; P. Hazard, Myśl europejska w XVIII wieku. Od Monteskiusza do Lessinga, Warszawa 1972; P. Manent, Intelektualna historia liberalizmu, jw.; J. Starobinski, Jean – Jacques Rousseau. Przejrzystość i przeszkoda, Warszawa 2000; J. Szacki, Historia myśli socjologicznej, t. 1, Warszawa 1981; Z. Krasnodębski, Upadek idei postępu, Warszawa 1991, s. 33 – 91; R. Legutko, Tolerancja. Rzecz o surowym państwie, prawie natury, miłości i sumieniu, Kraków 1998; C. Becker, Państwo Boże osiemnastowiecznych filozofów, /różne wyd./, E. Cassirer, Filozofia Oświecenia, Warszawa 2010.

XIII. Konserwatyzm i krytycy Oświecenia (Edmund Burke, Joseph de Maistre, romantyzm).

Zagadnienia: 1. Interpretacje konserwatyzmu; 2. Krytyka rewolucji francuskiej; 3. Konserwatywna antropologia; 4. Krytyka Oświecenia; 5. Koncepcje ładu społecznego; Romantyzm i nowy sposób rozumienia kultury.

L.o.: E. Burke, Rozważania o rewolucji we Francji, w: Historia idei politycznych, jw.

L.u.: I. Berlin, Kontroświecenie: Pod prąd, Poznań 2002; I. Berlin, Rewolucja romantyczna, w: tenże, Zmysł rzeczywistości, Poznań 2003; R. Legutko, Trzy konserwatyzmy, w: tenże, Etyka absolutna i społeczeństwo otwarte, Kraków 1994; B. Szlachta, Konserwatyzm, Kraków - Warszawa1998; I. Berlin, Korzenie romantyzmu, Poznań 2000.

Metody dydaktyczne:

Dyskusja na zajęciach, referat, praca pisemna

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy wtorek, 16:45 - 18:15, sala 116
Leszek Nowak 55/56 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Stary BUW
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.