Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Instytucje, procesy, systemy: makrosocjologia 3502-OBL2-INS
Ćwiczenia (CW) Semestr letni 2019/20

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 100
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Zakres tematów:

1. Instytucjonalizm w naukach społecznych

1.1. Thorstein Veblen, Teoria klasy próżniaczej, tłum. Janina i Krzysztof Zagórscy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971; rozdz. VIII Zwolnienie od pracy produkcyjnej a konserwatyzm, s. 169 – 188.

1.2. Karl Polanyi, Wielka transformacja. Polityczne i ekonomiczne źródła naszych czasów, tłum. Maria Zawadzka, Warszawa 2010: Wydawnictwo Naukowe PWN, część II, rozdz. I. Szatański młyn, s. 41 – 81.

2. Nowy instytucjonalizm (NI) w naukach społecznych i jego zróżnicowanie

2.1. Francis Fukuyama (2000) Wielki wstrząs. Natura ludzka a odbudowa porządku społecznego, tłum. Hanna Komorowska i Krzysztof Dorosz. Warszawa: Politeja; rozdz. Skąd pochodzą normy.

2.2. J. G. March, J.P. Olsen, Instytucje. Organizacyjne podstawy polityki, rozdz.1, s. 9-36, Warszawa 2005 (ten sam fragment jest także w antologii WTS, s. 565-582).

2.3. E: Rafałowski, Wojciech. 2017. Opisywanie i wyjaśnianie systemu partyjnego. Metody pomiaru. Warszawa: Aspra-JR, rozdz. 1.4. Podstawowe pojęcia perspektywy neoinstytucjonalnej s. 21-28.

2.4. E: Di Maggio, P., W. Powell (2006) „Nowe spojrzenie na ‘żelazną klatkę’: Instytucjonalny izomorfizm i racjonalność zbiorowa w polach organizacyjnych”, w: Współczesne teorie socjologiczne, A. Jasińska-Kania, L. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (red.), t. 1, s. 600 - 612. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

2.5. E: Jerzy Wilkin „Teoria wyboru publicznego – homo oeconomicus w sferze polityki”; w: Jerzy Wilkin (red.), Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej. s. 9 – 20. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe: SCHOLAR, 2005.

3. Zmienność instytucjonalna: transformacja ustrojowa w krajach Europy Środkowej i Wschodniej.

3.1. Claus Offe, Projektowanie instytucji w krajach Europy Wschodniej w okresie przemian w: J. Hausner (red.). „Narodziny demokratycznych instytucji. Studia nad systemem reprezentacji interesów” Tom 3; Kraków, Fundacja "Polska Praca", 1995.

3.2. Jacek Raciborski, Wybory 1989 roku, czyli o ograniczeniach projektowania instytucjonalnego, w: M. Kruk, J. Wawrzyniak (red), Transformacja ustrojowa w Polsce 1989 -2009, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2011; s. 21-28. (tekst będzie udostępniony w formie kserokopii w BWFiS).

4. Transformacja gospodarcza w Polsce i jej długofalowe skutki dla typu ładu politycznego.

4.1. J. Staniszkis, Państwo postkomunistyczne – w poszukiwaniu paradygmatu, w: I. Krzemiński, J. Raciborski (wyb. i opr.) Oswajanie wielkiej zmiany, Warszawa 2007, s. 206-227.

4.2. Sadura, Przemysław. 2015. Upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej w perspektywie współczesnych teorii rewolucji. Warszawa: Oficyna Naukowa, rozdz. 2 Krytyka tranzytologicznego rozumu, s. 31 – 60.

5. Typy dóbr i typy porządku społecznego opartego na różnych mechanizmach integracji i koordynacji

5.1. Vincent Ostrom, Elinor Ostrom (1994) „Administrowanie dobrami i usługami publicznymi”, w: Vincent Ostrom, Federalizm amerykański. Tworzenie społeczeństwa samorządnego. Tłum. Justyna Kubicka-Daab, Małgorzata Korzycka-Iwanow, s. 159 – 180. Warszawa–Olsztyn: Polskie Towarzystwo Psychologiczne – Pracownia Wydawnicza, 1994.

5.2. E: Mancur Olson, Dobra publiczne i problem ,,pasażera na gapę”, w: Współczesne teorie socjologiczne, A. Jasińska-Kania, L. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziółkowski (red.), t. 1, s. 138 - 145. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

6. Kapitał społeczny, zaufanie, reputacja

6.1. Robert D. Putnam, Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych; tłum. Przemysław Sadura i Sebastian Szymański. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008; rozdz. 1 Rozmyślania o zmianie społecznej w Ameryce, s. 27 – 49; rozdz. 24 Ku programowi „kapitalistów społecznych”, s. 653 – 674.

6.2. Jacek Raciborski, Obywatel czasu transformacji: niespełnione nadzieje, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny nr 2/2009 oraz fragment ,,Dwie postaci społeczeństwa obywatelskiego” z książki: Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej, Warszawa 2011: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 38-44.

6.3. M. Walzer, Spór o społeczeństwo obywatelskie, w J. Szacki (red), Ani książę ani kupiec, Kraków- SiW Znak, 84-105.

7. Państwo, państwo narodowe i jego kryzys

7.1. J. Habermas, Uwzględniając Innego, PWN, Warszawa 2009, rozdz. Europejskie państwo narodowe – o przeszłości i przyszłości suwerenności i obywatelstwa, s. 113-133.

7.2. E: F. Fukuyama, Budowanie państwa, DW Rebis, Poznań 2005, rozdz. I. Zagubiony wymiar państwowości, s. 15 -58.

8. Państwo – spór o siłę państwa.

8.1. Jacek Raciborski, Obywatelstwo w perspektywie socjologicznej, Warszawa 2011: Wydawnictwo Naukowe PWN, rozdz.7. Państwo i lud: relacje stare i nowe, s. 251 – 280 (dostępna również online w BUW w kolekcji ibuk.pl).

8.2. Helmut Willke Tragedia państwa. Prolegomena do teorii państwa i policentrycznego społeczeństwa w Zarządzanie Publiczne nr 1/2007 (dostępna online przez BUW w kolekcji czasopism CEEOL).

9. Państwo prawa – ujęcie klasyczne i współczesne

9.1. Stephen Holmes, Rodowody koncepcji rządów prawa, w: J. Maravall, A. Przeworski (red), Demokracja i rządy prawa, Warszawa: WN Scholar, s. 27-65.

10. Czy kryzys instytucji welfare state

10.1. Zygmunt Bauman, ,,Powstanie i upadek państwa opiekuńczego. Pomiędzy wykluczeniem i integracją”, w: Z. Bauman ., Praca, konsumpcjonizm i nowi ubodzy, przekl. Stanisław Obirek, Kraków 2006: WAM, s. 87-116.

10.2. Gromada, Anna. 2017. Rodzina 500+ jako polityka publiczna. Warszawa: Instytut Studiów Zaawansowanych. Dostęp: http://krytykapolityczna.pl/file/sites/4/2017/09/Gromada_Rodzina-500.pdf

10.3. E: Gosta Esping-Andersen, Trzy światy kapitalistycznego państwa dobrobytu, Warszawa 2010: Difin, rozdz. 1. Trzy ekonomie państwa opiekuńczego, s. 23-55.

11. Rewolucje społeczne i ich instytucjonalizacja

11.1. Ch. Tilly, Rewolucje europejskie 1492-1992, rozdz. 1 Konflikt, przewrót i rewolucja, s. 11-34 i rozdz. 7 Rewolucje wczoraj, dziś i jutro, s. 299-315.

11.2. N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków: Znak 1998, s. 972 – 979. [Fragment o rewolucji rosyjskiej bez ramek]

11.3. E: P. Sztompka, Socjologia zmian społecznych, rozdz. Gwałtowne zmiany porządku politycznego – teorie rewolucji, Kraków: Znak, s. 279-296.

12. Ruchy społeczne i ich instytucjonalizacja

12.1. C. Offe Nowe ruchy społeczne: przekraczanie polityki instytucjonalnej w: J. Szczupaczyński (red.) Władza i społeczeństwo 1, Scholar, Warszawa 1995, s. 226-233

12.2. Robert D. Putnam (2008) Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. [fragm. R. 9 Pod Prąd? Małe grupy, ruchy społeczne i Internet s. 250 – 282].

13. Unia Europejska – proces instytucjonalizacji nowego, ponadnarodowego ładu politycznego.

13.1. Ulrich Beck, Europa kosmopolityczna, tłum. Aleksander Ochocki, Warszawa 2009: Wydawnictwo Naukowe Scholar, rozdz. 2.5. Cechy Imperium Europejskiego s. 117 – 131.

14. System światowy i globalizacja.

14.1. Joseph E. Stiglitz, Globalizacja (r. I Nadzieje pokładane w instytucjach globalnych), PWN, Warszawa 2004.

14.2. H. James, Koniec globalizacji, tłum. Renata Włoch, Warszawa 2010: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 17- 54

Metody dydaktyczne:

wykład, dyskusja, analiza i interpretacja tekstów źródłowych

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy poniedziałek, 11:30 - 13:00, sala 205
Jacek Raciborski 11/13 szczegóły
2 każdy wtorek, 11:30 - 13:00, sala 205
Jacek Raciborski 10/13 szczegóły
3 każdy wtorek, 11:30 - 13:00, sala 406
Wojciech Rafałowski 13/12 szczegóły
4 każdy wtorek, 13:15 - 14:45, sala 406
Wojciech Rafałowski 15/12 szczegóły
5 każda środa, 11:30 - 13:00, sala 405
Przemysław Sadura 18/12 szczegóły
6 każda środa, 13:15 - 14:45, sala 405
Przemysław Sadura 16/12 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Budynek Dydaktyczny - Karowa 18
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.