Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Humanistyczne aspekty edukacji geograficznej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-5-HAE-WH
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Humanistyczne aspekty edukacji geograficznej
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty humanistyczne Wydziału Geografii
Przedmioty opcjonalne WGSR
Przedmioty WGSR ogólne opcjonalne, studia I stopnia
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem głównym zajęć jest uzmysłowienie studentom geografii różnych “odcieni” ujęć geograficznych, z którymi z reguły rzadko spotykali się (lub nigdy nie spotkali się) w edukacji szkolnej i uniwersyteckiej, a które stanowią przeciwwagę do najczęstszych obecnie ujęć scjentystycznych i obiektywistycznych.

Wykłady mają uzmysłowić, że równoważenie, a przede wszystkim włączenie tych ujęć do edukacji geograficznej (i dydaktyki szkolnej oraz akademickiej) jest ważnym krokiem do postrzegania geografii nie tylko jako przedmiotu szkolnego, czy przedmiotu scjentystycznych, akademickich rozpraw, ale także jako nauki i sztuki na pograniczu geografii kultury, geografii regionalnej i humanistyki, w ich wzajemnym przenikaniu się i związkach.

Pełny opis:

Dążyć będziemy do tego, by podczas wykładów interaktywnych studenci poznali istotę, cele i wartości oraz specyfikę:

a) tradycyjnej szkolnej i akademickiej geografii oraz

b) szkolnej i akademickiej edukacji geograficznej w ujęciu humanistycznym.

Ważne jest, by rozumieli, czym są podejścia (ujęcia) geograficzno-humanistyczne na podstawie:

a) przedstawionych przykładów badań naukowych, ich celów, wyników, refleksji, czy też

b) najczęściej stosowanej terminologii (słów kluczowych: jak np. miejsce i przestrzeń, “oswajanie” przestrzeni, sacrum i profanum, genius loci itp. → patrz poniżej: zakres tematów) i innych ważnych wyróżników, w tym - specyficznego języka (stylu) wypowiedzi.

Uzmysłowimy studentom istnienie “luki”/braku równowagi pod tym względem w edukacji geograficznej i potrzebę jej uzupełnienia. Przygotujemy ich i zachęcimy (m.in poprzez nasze świadectwa oraz doświadczenia) do równoważenia wspomnianych podejść we własnej edukacji i geograficznym poznawaniu świata (zwłaszcza tego najbliższego), ale równocześnie - w edukacji (formalnej i mniej formalnej) innych osób.

Umożliwimy im poznanie różnych idei i koncepcji geografii humanistycznej (jej twórców i kontynuatorów; wybranych prac) oraz “uruchomimy“ dialog na ten temat.

Ukierunkujemy studentów na istotę i proces poznawania - odkrywania zarówno miejsc własnego życia, jak i miejsc związanych z życiem innych ludzi (np. twórców dzieł m.in. artystycznych, literackich). Zwrócimy uwagę na efekty końcowe takiego procesu, podamy ich przykłady.

Przedstawimy i uświadomimy różnorodność metod, środków dydaktycznych i form pracy, umożliwiających odsłonę humanistycznego oblicza geografii i edukacji geograficznej; szczególną uwagę zwrócimy na eseje geograficzno-humanistyczne jako formę prac literacko-naukowych, łączących elementy prozy artystycznej, naukowej i publicystycznej.

Zainspirujemy studentów do stosowania ujęć geograficzno-humanistycznych we własnych poszukiwaniach, pracach naukowo badawczych, a także w różnych przedsięwzięciach dydaktycznych.

Umożliwimy im dostrzeżenie istoty i wartości edukacji regionalnej prowadzonej w takim ujęciu, w tym jej efektów nie tylko poznawczych, ale i wzmacniających pozytywne związki człowieka z miejscem/miejscami swojego życia; zwrócimy uwagę na wartość dzielenia się świadectwami dotyczącymi takich związków, opowiadania ich historii, tworzenia się, przebiegu, etapów, jak też i ich konsekwencji.

Uświadomimy studentom wartości akademickich i uczniowskich zajęć terenowych odnoszących się do takiego poznawania, odczuwania i wielozmysłowego doświadczania i “oswajania” miejsc, szczególnie miejsc swojego życia, małej ojczyzny, własnego regionu - ich uwarunkowania i obopólne konsekwencje.

Literatura:

Literatura podstawowa

• Angiel J., Hibszer A., Szkurłat E., 2019, Zajęcia terenowe w kształceniu geograficznym. od teorii i idei dydaktycznych do praktyki szkolnej (rozdz. 5, a szczególnie podrozdz. 5.3., 5.4 i 5.5), Bogucki Wydawnictwo Naukowe,Poznań, ss.213-235. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/Zajecia_terenowe_2020.pdf

• Angiel J., 2019, O potrzebie edukacji geograficznej na rzecz odnajdywania tożsamości miejsc i tworzenia ładu przestrzennego. “Czytanie” i “pisanie” miasta (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne KEG PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa, ss.33-47. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Bański J., 2011, Dzieło sztuki jako źródło wiedzy w badaniach geograficznych, Przegląd Geograficzny, 83, 2, ss.233-250.

• Madurowicz M., 2002, Sfera sacrum w przestrzeni miejskiej Warszawy rozdz. 2, s.89–156, szczególnie podrozdz. 2.1, s. 91-110 oraz 134-135.

• Pulinowa, M.Z., 2012, Esej geograficzny. Próba ukazania wartości dydaktycznej. Geografia w Szkole, nr 5, ss.11-13.

• Sadoń-Osowiecka T., 2019, Dydaktyczne możliwości humanistycznych ujęć geografii (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne KEG PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa, ss.23-31. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Szkurłat E., Hibszer A., 2019, W stronę ujęć humanistycznych w edukacji geograficznej (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne KEG PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa, ss.11-22. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Tuan Yi Fu., 1987, Przestrzeń i miejsce, PIW, Warszawa. do pobrania w pdf w: https://docer.pl/doc/se5eevv

• Zatorski M., 2016, Antydyskryminacyjna rola edukacji geograficznej w kształtowaniu postaw tolerancji wobec mniejszości narodowych i etnicznych, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia, VOL. LXXI, z. 1, ss.93-106.

Literatura uzupełniająca:

• Abramowicz D., 2019, Treści humanistyczne w geograficznych ścieżkach dydaktycznych - wybrane przykłady (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne Komisji Edukacji Geograficznej PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa, ss. 97-108. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Angiel J., 2020, Uczenie się przez bycie w drodze - refleksje geograficzno-humanistyczne (w:) Edukacja geograficzna - ku kształceniu poszukującemu, Prace Monograficzne KEG PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań - Warszawa, ss.117-131. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Angiel J.,2010, Eseje geograficzne - wykorzystanie w edukacji regionalnej, Geografia w Szkole, nr 5, ss.12-18.

• Jędrzejczyk D., 2004, Geografia humanistyczna miasta: rozdz. 4 (fragment): Przestrzeń i miejsce w miastach polskich, ss.114-121.

• Jałowiecki B., (bez roku wyd.), Miejsce, przestrzeń, obszar, ss.9-29 (pdf)

• Jałowiecki B., 2010, Społeczne wytwarzanie przestrzeni, Wyd. Nauk. SCHOLAR, Warszawa, ss.27-36.

• Madurowicz M., 2012, “Za siedmioma górami…”. Geografia i literatura - świadoma przyjaźń czy intuicyjny romanas (w:) “Geografia Słowackiego”, red., D.Siwicka, M.Zielińska, Fund. Akademia Humanistyczna, IBL, Warszawa, ss. 36-1382.

• Piotrowska I., 2020, Infraza w poszukującym kształceniu geograficznym (w:) I. Dybska-Jakóbkiewicz, E. Szkurłat (red.), Edukacja geograficzna – ku kształceniu poszukującemu, Prace Monograficzne Komisji Edukacji Geograficznej PTG, tom 10 Poznań-Warszawa, ss.133-147 (pdf). http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/Prace_KEG_PTG_10_web

• Połomski K., 2010, Miejsce i przestrzeń. Krajobraz w doświadczeniu mieszkańców Bieszczadzkiego PN., Wyd. Nauk. “Scholar”, Warszawa.

• Rybicka E., Geopoetyka – miejsca wspólne geografii i literatury (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne Komisji Edukacji Geograficznej PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa. ss.51-63. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Sadoń-Osowiecka T., 2010, Holistyczne i humanistyczne ujęcie geografii w szkole (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne Komisji Edukacji Geograficznej PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa, ss.23-31. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

• Sagan I., 2008, Miasto jako przedmiot badań geografii (w:) Miasto jako przedmiot badań naukowych w pocz. XXI w., red. B. Jałowiecki, , Wyd. Nauk. Scholar, Warszawa, ss.114-115

• Siemiątkowska A., 2004, Od kontemplacji do konsumpcji - postrzeganie przestrzeni miejskiej, (w:).Humanistyczne oblicze miasta (pr. zb pod red. D. Jędrzejczyka), Warszawa, ss.158-173, w tym szczególnie ss.163-173.

• Suliborski A. (red)., 2013, Geografia w ujęciu humanistycznym. Wybór prac Krystyny Rembowskiej, Wyd. UŁ, Łódź, (wybrane podrozdziały, ss.136-143).

• Wyka E., 2019, Aplikacje mapowe jako przykłady wykorzystania systemów informacji geograficznej w edukacji geograficznej w ujęciu humanistycznym (w:) Edukacja geograficzna w ujęciu humanistycznym, red.: Angiel J., Szkurłat E., Prace Monograficzne Komisji Edukacji Geograficznej PTG, t. 9, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań-Warszawa. ss. 109-117. http://www.kegptg.geo.uni.lodz.pl/uploads/KEG_prace_9.pdf

Efekty uczenia się:

Student:

• oceni refleksyjnie współczesną edukację geograficzną w kontekście widocznych w niej ujęć humanistycznych,

• przedstawi i scharakteryzuje rozmaite wartości (w tym poznawcze, dydaktyczne) ujęć humanistycznych stosowanych w edukacji geograficznej szkolnej i akademickiej,

• przedstawi przykłady celów, założeń, treści i wyników badań geograficznych w ujęciu humanistycznym oraz możliwości (potrzeby) ich wykorzystania w szkolnej i akademickiej edukacji geograficznej,

• wyjaśni, czym jest rozumienie, odczuwanie, wielozmysłowe doświadczanie oraz oswajanie miejsc życia, jakie są ich uwarunkowania i szeroko pojęte obopólne konsekwencje,

• opisze “genius loci” wybranego miejsca, określa uwarunkowania jego “tworzenia się” oraz ich pozytywne skutki dla miejsca i dla człowieka,

• określi i wyjaśni rolę i znaczenie edukacji regionalnej w stosowaniu ujęć humanistycznych w edukacji geograficznej,

• przedstawi założenia, cechy (charakterystykę) esejów geograficznych oraz uzasadni ich wartość i potrzebę stosowania w edukacji geograficznej w ujęciu humanistycznym,

• poda przykłady oraz opisze możliwości wykorzystania wybranych dzieł sztuki jako źródeł wiedzy geograficznej,

• uzasadni potrzebę włączania w edukację geograficzną - szkolną oraz akademicką - założeń i celów edukacji wielo- i międzykulturowej

• wymieni i opisze cele edukacji między- i wielokulturowej,

• wyjaśni znaczenie antydyskryminacyjnej roli edukacji geograficznej,

• wyjaśni potrzebę (znaczenie) prowadzenia geograficznych szkolnych i akademickich zajęć terenowych z zastosowaniem/wykorzystaniem ujęć geograficzno-humanistycznych,

• uzasadni potrzebę i znaczenie interdyscyplinarnego podejścia do edukacji geograficznej w ujęciu humanistycznym.

Metody i kryteria oceniania:

Praca pisemna - esej geograficzny dotyczący tematyki wykładów.

Uwaga: studenci podczas wykładu zostaną poinformowani, na czym polega istota i jak należy napisać esej (jego struktura, układ, język, jakie elementy powinien on zawierać, na jakie inne aspekty należy zwrócić w nim uwagę).

Kryteria ogólne oceniania:

zgodność eseju z tematyką/ problematyką wykładów, zgodność z planem pracy przedstawionym na wstępie,

odniesienia w tekście do literatury (spis literatury na końcu pracy),

poprawność: merytoryczna i językowa (w tym stylistyczna); krytycyzm, refleksyjność; spójność i zwięzłość tekstu, podsumowanie końcowe i konkluzje.

a) poprawność merytoryczna(w sumie 8 pkt):

- zgodność z tematyką/ problematyką wykładów, zgodność z planem pracy przedstawionym na wstępie (1 pkt),

- odniesienia w tekście do literatury, spis literatury na końcu pracy (2 pkt),

- poprawny układ: wprowadzenie, rozwinięcie, podsumowanie końcowe, logiczny i spójny wywód (3 pkt),

- własne (tj. studenta) opinie, krytyczne spojrzenie na omawiany problem/zagadnienie,

własne refleksje i konkluzje (2 pkt),

b) poprawność językowa (w sumie 4 pkt)

- styl, jasne i precyzyjne sformułowania (2 pkt),

- poprawność gramatyczna i interpunkcyjna (2 pkt)

Łącznie 12 pkt

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2023-02-20 - 2023-06-18

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Alina Awramiuk-Godun
Prowadzący grup: Joanna Affek, Joanna Angiel, Alina Awramiuk-Godun
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel: +48 22 55 20 000 https://uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.1.0-2 (2023-01-24)