Historyczne uwarunkowania rozwoju miast

obowiązkowe

w sali

Wykład prezentuje podstawowe zagadnienia związane z powstaniem i rozwojem form życia miejskiego w Europie od antyku po koniec XIX w. Szczególne miejsce poświęcimy specyfice rozwoju miast polskich. Na wykładzie omawiane będą charakterystyczne cechy procesów urbanizacji w poszczególnych okresach (antyk, średniowiecze, nowożytność, wiek XIX). Uwzględnimy wpływ warunków geograficznych, demograficznych, gospodarczych oraz politycznych na procesy powstawania, a później funkcjonowania miast. Zdiagnozujemy elementy miastotwórcze oraz powstawanie sieci miejskich. Omówione zostaną procesy kształtowania się systemu samorządów i władz miejskich, zmiany układu przestrzennego miast oraz zmieniające się ich funkcje. Szczególną uwagę poświęcimy narodzinom nowoczesnego miasta, rozbudowującej się jego infrastrukturze, a także tworzeniu się społeczności wielkiego miasta oraz analizie pojęcia miejskości.

Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).

Wykład prezentuje podstawowe zagadnienia i metodologię badań nad funkcjonowaniem miast w Europie. Podczas kolejnych spotkań omawiane będą takie problemy jak powstawanie miast i samorządu miejskiego, rozwój prawa miejskiego, kształtowanie się przestrzeni miejskiej, handel i rzemiosło, kultura mieszczańska, życie religijne miasta czy miejskie rozrywki. Omówiona zostanie struktura społeczno-majątkowa i różne grupy zawodowe obecne w miastach na przestrzeni różnych epok. Podczas wykładów słuchacze zapoznają się z różnymi aspektami życia miast i jego mieszkańców (zagospodarowanie przestrzeni, wygląd miasta, warunki mieszkaniowe). Dużo miejsca poświęcimy też zmianom w infrastrukturze miejskiej. Interesować nas będzie powstawanie mentalności mieszczańskiej i swoistego poczucia miejskości. Tu uwzględnimy też apologię miasta oraz jego krytykę jako siedliska zepsutych obyczajów. Pochylimy się też nad zmieniającymi się przez wieki koncepcjami miasta idealnego. Całemu zaś wykładowi przyświecać będzie domyślne pytanie jak bardzo współczesne miasto zakorzenione jest w przeszłości, a dzisiejsze poczucie miejskości jest efektem procesów i rozwiązań wynalezionych przez naszych przodków.

Nakład pracy studenta: 1 ECTS = 30h (w bezpośrednim kontakcie 1 ECTS)

(N) – praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem,

(S) – praca własna (samodzielna) studenta.

Zajęcia (wykład) = 20h (N)

Konsultacje = 5h (N)

Samodzielne przygotowanie do zaliczenia = 5h (S)

RAZEM = ok. 30h

M. Bogucka, H. Samsonowicz, Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, 1986.

J. Kotkin, Powszechna historia miasta, 2019.

K. Mrozowski, Przestrzeń i obywatele Starej Warszawy od schyłku XV wieku do 1569 roku. 2020.

M. Nietyksza, 1986, Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim 1865-1914.

J. Purchla, Jak powstawał nowoczesny, Kraków, 1990.

R. Sennett, Ciało i kamień. Człowiek i miasto w cywilizacji zachodu, 1996.

Ocena końcowa składać będzie się w 20% z obecności i w 80% z testu pisemnego.