Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

System polityczny RP

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-L-D3SPRP Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: System polityczny RP
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych
Grupy: INP - DZIENNE I STOPNIA 3 semestr 2 rok - przedmioty wszystkie
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student zna najnowszą historię polityczną Polski, potrafi opisywać ewolucję instytucji państwa i społeczeństwa od odrodzenia polskiej państwowości w 1918 r. Zna specyfikę i właściwości systemu źródeł prawa w RP. Opanował podstawy nauki o państwie i polityce, w tym zna i rozumie pojęcia systemu politycznego, państwa, jego form i funkcji.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Siatka pojęć niezbędnych dla studiów przedmiotu: system polityczny, ustrój polityczny, system rządów, konstytucja. Podstawowe dylematy ustrojowe Polski Ludowej. Proces transformacji systemowej od lat 80. XX wieku. Proces przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP z 1997 r. Wartości i zasady ustroju politycznego RP. System źródeł prawa w RP w aspekcie praktyki jego funkcjonowania. System wyborczy w RP. Ustrój organów władzy ustawodawczej i wykonawczej.

Pełny opis:

1. Podstawowe pojęcia związane z funkcjonowaniem systemu politycznego współczesnej Polski: 1) Pojęcie systemu politycznego, ustroju politycznego, systemu rządów.2) Pojęcie, rodzaje i funkcje konstytucji. 3) Prawo konstytucyjne i jego źródła. 4) Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu.

2. System polityczny Polski pod rządami Konstytucji PRL z 1952 r. Specyfika i przemiany autorytaryzmu socjalistycznego w Polsce do końca dekady lat 70.

3. Źródła transformacji ustrojowej w latach 80. Transformacja ustrojowa w Polsce po Okrągłym Stole (1989-1997).

4. Proces przygotowania i uchwalenia Konstytucji III RP.

5. Wartości i zasady konstytucyjne (ustrojowe) w RP: 1) Pojęcie wartości i zasad ustrojowych. 2) Rzeczpospolita jako dobro wspólne. 3) RP demokratycznym państwem prawnym: zasady konstytucjonalizmu, legalizmu, suwerenności narodu, pluralizmu politycznego, podziału władz. 4) Godność, wolność i równość jako podstawy katalogu praw i wolności człowieka i obywatela. Specyfika systemu rządów w Polsce.

6.System źródeł prawa w Konstytucji RP i jego kontrola: 1) Pojęcie systemu źródeł prawa, 2) Źródła prawa powszechnie obowiązującego: umowa międzynarodowa, ustawa, rozporządzenie, 3) Prawo krajowe a prawo wspólnotowe, 4) Trybunał Konstytucyjny: geneza, funkcje i kompetencje, skutki orzeczeń.

7. Prawo wyborcze: wybory do Sejmu, Senatu i prezydenckie oraz do Parlamentu Europejskiego: 1) Ustrojowo – polityczna rola wyborów parlamentarnych i prezydenckich w III Rzeczypospolitej. 2) Organizacja wyborów. 3) Zgłaszanie kandydatów. 4) Ustalanie wyników głosowania. 5) Ważność wyborów. 6) Kampania wyborcza. 7) Finansowanie wyborów.

8. Sejm i Senat: 1) Struktura i tryb funkcjonowania parlamentu. 2) Status prawny posła i senatora. 3) Funkcje Sejmu i Senatu. 4) Organizacja wewnętrzna Sejmu i Senatu. 5) Tryb ustawodawczy. 6) Zgromadzenie Narodowe.

9. Prezydent Rzeczypospolitej: 1) Geneza przywrócenia instytucji Prezydenta RP. 2) Ustrojowa pozycja Prezydenta RP. 3) Kompetencje Prezydenta RP. 4) Odpowiedzialność konstytucyjna głowy państwa.

10. Rada Ministrów: 1) Ustrojowa pozycja Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. 2) Sposób powoływania Rady Ministrów. 3) Struktura rządu. 4) Tryb działania Rady Ministrów. 5) Kompetencje Rady Ministrów. 6) Administracja rządowa.

Literatura:

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2012 i nast. wyd.

A. Pułło, Wokół pojęcia ustroju politycznego, [w:] M. Kudej (red.), W kręgu zagadnień konstytucyjnych, Katowice 1999

T. Mołdawa, Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu w perspektywie minionej dekady, [w:] W. Jakubowski, T. Słomka (red.), Porządek konstytucyjny w Polsce, Warszawa-Pułtusk 2008.

K. Complak, Normy pierwszego rozdziału Konstytucji RP, Wrocław 2007 (cz. II – rozdz. I, II, IV, V, VII, cz. II – rozdz. VI, VII)

J. Kuciński, W.J. Wołpiuk, Zasady ustroju politycznego państwa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, Warszawa 2012

A. Antoszewski, System polityczny RP, Warszawa 2012

P. Sarnecki, System źródeł prawa w Konstytucji RP, Warszawa 2002

P. Winczorek, Konstytucja RP a prawo wspólnotowe, „Państwo i Prawo” 2004, z.11

J. Podkowik, Zasada nadrzędności Konstytucji a wspólnotowy porządek prawny, [w:] K. Górka, T. Litwin (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Próba oceny i podsumowania z perspektywy dziesięciolecia stosowania, Kraków 2008.

S. Gebethner, Prawo i system wyborczy w świetle realizacji postanowień konstytucji, [w:] Z. Jarosz (red.), Parlament. Model konstytucyjny a praktyka ustrojowa, Warszawa 2006

M. Chmaj, W. Skrzydło, System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011, rozdz. 2, 3, 4, 5, 6, 7

P. Sarnecki, Funkcje i struktura Sejmu według nowej Konstytucji, "Państwo i Prawo", z.11-12/1997

Z. Jarosz, Model konstytucyjny władzy ustawodawczej a praktyka ustrojowa – parlament, [w:] K. Działocha (red.), Podstawowe problemy stosowania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Raport wstępny, Warszawa 2004.

G. Kuca, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w systemie podzielonych władz (zarys problemu), [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek (red.), Instytucja prezydenta. Zagadnienia teorii i praktyki na tle doświadczeń polskich oraz wybranych państw obcych, Warszawa 2010

A. Chorążewska, Prezydent jako czynnik równowagi. Arbitraż prezydencki, „Przegląd Sejmowy” 2005, nr 6

T. Słomka, Ustrojowe cechy polskiej kohabitacji, „Rocznik Nauk Politycznych” 2008, nr 11

L. Garlicki, Rada Ministrów: powoływanie – kontrola – odpowiedzialność, [w:] A. Bałaban (red.), Rada Ministrów. Organizacja i funkcjonowanie, Kraków 2002

B. Banaszak, Egzekutywa w Polsce – stan obecny i uwagi de lege fundamentali ferenda, „Przegląd Sejmowy” 2006, nr 3.

W. Skrzydło (red.), Sądy i trybunały w konstytucji i praktyce, Warszawa 2005 (rozdz. 1, 2, 3, 4).

T. Mołdawa, Konstytucje polskie 1918-1998, Warszawa 1999 i nast. wyd.

W. Jakubowski, T. Słomka, Konstytucyjne organy władzy RP w latach 1989-2011 na tle polskich tradycji ustrojowych XIX i XX wieku, Warszawa 2012.

M. Kallas (red.), Konstytucje Polski, t. 2, Warszawa 1990.

A. Materska-Sosnowska, T. Słomka (red.), Konstytucje polskie z 1952 i 1997 roku: tradycja, instytucje, praktyka ustrojowa, Warszawa 2015.

Na wszystkie zajęcia obowiązuje znajomość Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.

Inne akty prawne obowiązujące na poszczególne zajęcia (wedle aktualnego ich stanu):

• Ustawa o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli z 24 czerwca 1999 r.

• Ustawa o referendum ogólnokrajowym z 14 marca 2003 r.

• Ustawa – kodeks wyborczy z 5 stycznia 2011 r.

• Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora z 9 maja 1996 r.

• Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych z 20 lipca 2000 r.

• Ustawa o sejmowej komisji śledczej z 21 stycznia 1999 r.

• Ustawa o Radzie Ministrów z 8 sierpnia 1996 r.

• Ustawa o działach administracji rządowej z 4 września 1997 r.

• Uchwała Sejmu RP – Regulamin Sejmu RP z 30 lipca 1992 r.

Efekty kształcenia:

K_W04. Ma wiedzę na temat historycznych i społecznych uwarunkowań życia politycznego.

K_W05. Ma wiedzę o podstawowych strukturach politycznych, organach państwowych oraz ich zmianach.

K_W06. Posiada wiedzę w wymiarze polskim o państwie, władzy, polityce, administracji oraz prawie, a także o zasadach funkcjonowania systemu politycznego.

KW_07. Posiada wiedzę z perspektywy historycznej i współczesnej w wymiarze polskim o demokracji, społeczeństwie obywatelskim i kulturze politycznej.

KW_11. Zna i rozumie mechanizmy działania politycznego, rządzenia i podejmowania decyzji politycznych.

UMIEJĘTNOŚCI

K_U03. Potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu nauki o polityce, a szczególnie z zakresu ustrojoznawstwa, w celu analizowania i interpretowania zjawisk i procesów w obszarze polityki.

K_U04. Potrafi wskazać oraz wyjaśnić zasady oraz wartości demokratycznego państwa w Polsce.

K_U09. Posiada umiejętność prezentowania własnych koncepcji wyjaśniania zjawisk i procesów z zakresu systemu politycznego RP.

K_U10. Potrafi analizować i oceniać treści przekazu medialnego, dotyczącego systemu politycznego RP.

KOMPETENCJE

K_K01. Jest przygotowany do aktywnego uczestniczenia w życiu politycznym Polski.

K_K03. Potrafi pracować w grupie i przyjmować w niej różne role.

K_K04. Potrafi odpowiednio określać priorytety, służące realizacji przygotowania prezentacji.

Metody i kryteria oceniania:

W pierwszym semestrze zaliczenie na podstawie obecności i bieżącego przygotowania do zajęć. W semestrze drugim egzamin ustny na podstawie udostępnionych studentom zagadnień egzaminacyjnych.

Praktyki zawodowe:

Praktyki zawodowe nie są wymagane.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 75 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Słomka, Jarosław Szymanek
Prowadzący grup: Filip Pierzchalski, Tomasz Słomka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 75 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Słomka
Prowadzący grup: Tomasz Słomka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.