Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Sądy w demokratycznym państwie prawnym

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2200-1S248 Kod Erasmus / ISCED: 10.0 / (0421) Prawo
Nazwa przedmiotu: Sądy w demokratycznym państwie prawnym
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy: Blok: Sądowa ochrona praw prywatnych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla IV roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla V roku studiów prawniczych
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Zajęcia są przeznaczone dla studentów IV i V roku, dysponujących wiedzą ogólną z zakresu prawa konstytucyjnego i poznających zagadnienia prawa postępowania cywilnego.


Na zajęciach przedstawione zostaną zagadnienia uzupełniające w stosunku do prawa postępowania cywilnego dotyczące roli sądów w demokratycznym państwie prawnym, ze szczególnym uwzględnienia kwestii ustroju sądów i innych organów ochrony prawnej.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem zajęć jest przedstawienie miejsca sądów i władzy sądowniczej w systemie demokratycznego państwa prawnego opartego na zasadzie podziału i równoważenia się władz. Omówione zostaną również zagadnienia ustroju sądownictwa i jego roli w ochronie praw podmiotowych obywateli, jak również problematyka gwarancji ustrojowych niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów z uwzględnieniem standardów unijnych i międzynarodowych.

Pełny opis:

1. Wprowadzenie - podział władz w ujęciu historycznym i prawnoporównawczym. Władza sądownicza w polskich konstytucjach w XX wieku. Demokratyczne państwo prawne, model podziału władz i miejsce władzy sądowniczej w Konstytucji z 1997 r.

2. Zasada rządów prawa w Unii Europejskiej. Sądy i władza sądownicza w prawie Unii Europejskiej. Organizacja sądownictwa w wybranych państwach Unii Europejskiej.

3. Prawo do sądu - standardy konstytucyjne, prawnomiędzynarodowe i unijne.

4. Zasada niezależności sądów i niezawisłości sędziów - istota i znaczenie oraz przejawy w regulacjach konstytucyjnych. Problem legitymizacji władzy sądowniczej i udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

5. Modele dostępu do zawodu sędziego. Konstytucyjne i ustawowe prawa i obowiązki sędziów. Status ustrojowy sędziów. Odpowiedzialność sędziów.

6. Ustrój sądów powszechnych w Polsce - ramy konstytucyjne i ustawowe.

7. Sąd Najwyższy - jego pozycja w świetle Konstytucji i ustaw, funkcje, organizacja, rola i zadania.

8. Naczelny Sąd Administracyjny i sądy administracyjne.

9. Nadzór judykacyjny i administracyjny. Rola Ministra Sprawiedliwości.

10. Krajowa Rada Sądownictwa - założenia ustrojowe na tle rozwiązań państw obcych. Rola i zadania.

11. Pojęcie wymiaru sprawiedliwości i ochrony prawnej. Zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości.

12. Asesor sądowy, referendarz sądowy, asystenci, urzędnicy i pracownicy administracyjni sądów.

13. Prokuratura i Rzecznik Praw Obywatelskich a władza sądownicza. Pozostałe organy ochrony prawnej (komornicy, notariusze). Zawody prawnicze.

14. Model władzy sądowniczej według standardów konstytucyjnych i prawnomiędzynarodowych a zmiany sądownictwie w Polsce po 2015 r.

Literatura:

1. Pozycja ustrojowa sędziego, red. R. Piotrowski, Warszawa 2015,

2. A. Machnikowska, O niezawisłości sędziów i niezależności sądów w trudnych czasach. Wymiar sprawiedliwości w pułapce sprawności, Warszawa 2018,

3. Legitymizacja władzy sądowniczej, red. A. Machnikowska, Gdańsk 2016,

4. Konstytucja RP. Komentarz, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016, t. 1-2, art. 2, art. 45, art. 78, art. 173-183,

5. Konstytucyjny model władzy sądowniczej w Polsce - wybrane problemy, red. M. Jabłoński, S. Jarosz-Żukowska, Wrocław 2013,

6. J. Barcik, Niezawisłość sędziowska jako wartość konstytucyjna UE - glosa do wyroku TSUE z 27.02.2018 r., C-64/16, EPS 2018, nr 5,

7. Demokratyczne państwo prawa, red. M. Aleksandrowicz, A. Jamróz, Białystok 2014,

8. A. Łazarska, Niezawisłość sędziowska i jej gwarancje w procesie cywilnym, Warszawa 2018,

9. W. Sanetra, Sądy powszechne i Sąd Najwyższy jako władza sądownicza, PS 2008, nr 6,

10. Granice niezawisłości sędziów i niezależności sądów, red. G. Borkowski, Warszawa, Toruń 2016,

11. Judicial Management versus Independence of Judiciary, Warszawa 2018,

12. J. Zajadło, Nieposłuszeństwo sędziowskie, PiP 2016, nr 1,

13. M. Taborowski, Kompetencja TSUE do oceny gwarancji niezawisłości sędziów krajowych, Iustitia 2018, nr 1,

14. E. Morawska, Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa TK, Toruń 2003,

15. B. Stępień-Załucka, Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez Sąd Najwyższy w Polsce, warszawa 2016.

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu zajęć student:

- rozumie rolę i znaczenie niezależnej władzy sądowniczej w demokratycznym państwie prawnym

- zna gwarancje niezawisłości sędziów i niezależności sądów

- zna ustrój sądownictwa w Polsce,

- zna status ustrojowy sędziego, model dostępu do zawodu sędziego, prawa i obowiązki sędziego,

- potrafi ocenić zagrożenia dla funkcjonowania władzy sądowniczej ze strony pozostałych władz.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny; dopuszczenie po spełnieniu wymagań co do obecności na wykładzie. Dopuszczalne dwie nieobecności.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tadeusz Ereciński, Karol Weitz
Prowadzący grup: Tadeusz Ereciński, Karol Weitz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-15 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Karol Weitz
Prowadzący grup: Karol Weitz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.