Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia wychowania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2300-J-MWP-HW-W Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia wychowania
Jednostka: Wydział Pedagogiczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
Język prowadzenia: (brak danych)
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Wykłady z Historii wychowania zapoznają studenta studiów jednolitych nauczycielskich z dziejami wychowania, myśli pedagogicznej, a w szczególności metod nauczania początkowego od starożytności do XX wieku w ujęciu chronologicznym. Celem wykładów jest zapoznanie studenta, przyszłego nauczyciela, z najważniejszymi twórczością najważniejszych klasyków pedagogiki, ze stosowanymi metodami nauczania i wychowania, z dziejami dydaktyki i najważniejszych pojęć z zakresu procesu nauczania.


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykłady zapoznają studenta studiów jednolitych nauczycielskich z dziejami wychowania i myśli pedagogicznej od starożytności do XX wieku w ujęciu chronologicznym.

Prezentują podstawowe formy i organizację wychowania na wybranych przykładach, a od wieków średnich - ze szczególnym

uwzględnieniem dziejów wychowania w Polsce, oraz ewolucję myśli pedagogicznej. Mają kształtować u studenta - przyszłego nauczyciela zdolność pogłębionego myślenia humanistycznego i pedagogicznego, zapoznawać z krytyką różnych typów źródeł (traktaty pedagogiczne, podręczniki szkolne,

dzienniki, filmy itp.). Ponadto rozwijają umiejętności krytycznego czytania literatury przedmiotu i samodzielnego, krytycznego

ustosunkowywania się do współczesnych zjawisk edukacyjnych w Polsce i w Europie.

Pełny opis:

1. Starożytne koncepcje wychowania i metody nauczania początkowego - na podstawie fragm. „Kształcenia mówcy” Marka Fabiusza Kwintyliana oraz "Żywotów sławnych mężów" Plutarcha - fragm. o żywocie Likurga - wychowanie spartańskie.

2. Metody nauczania i wychowania w średniowieczu: szkoły i uniwersytety; nauczanie początkowe, lektury Autorów/Autorytetów szkolnych (Schullektüre), scholastyczna metoda nauczania.

3. Blaski i cienie metod nauczania i wychowania w szkole humanistycznej (gymnasium) - poglądy Erazma z Rotterdamu, Tomasz Morusa i Jana Ludwika Vivesa na szkołę, wychowanie i nauczanie. Początki krytyki metody nauczania szkoły humanistycznej - Michel de Montaigne.

4. Dydaktyka Jana Amosa Komeńskiego (1592-1670): poglądowość polisensoryczna czynna, rola języka ojczystego i realiów, stopniowania trudności, uczenia od szczegółu do ogółu, nauczania ze zrozumieniem.

5. Nowe postulaty dotyczące nauczania Johna Locke’a i Jeana Jacquesa Rousseau: początki literatury dziecięcej, usprawnienia nauczania początkowego, rola poglądowości, eksperymentu, samodzielności, postulat wychowania negatywnego J.J. Rousseau.

6. Klasycy dydaktyki naturalistycznej: Jan Henryk Pestalozzi, Fryderyk Fröbel, Fryderyk Adolf Diesterweg - nawiązanie do J.J. Rousseau i J.A.Komeńskiego. Praktyczne wskazówki dla nauczycieli - jak nauczać? Profesjonalizacja i początki feminizacji zawodu nauczycielskiego.

7. Dydaktyka klasyczna Jana Fryderyka Herbarta - stopnie formalne, nauczanie wychowujące, rola przedmiotów humanistycznych, pojęcie cnoty, idei praktycznych; rządu nad dziećmi, nauczania i dyscypliny.

8. Początki ruchu Nowego Wychowania – odrzucenie herbartyzmu; wpływ psychologii i nauk społecznych na pedagogikę / pedologię: Wilhelm Wundt, Stanley Hall, Maria Montessori; w Polsce - Jan Władysław Dawid i środowisko Uniwersytetu Latającego.

9-12. Postulaty ruchu Nowego Wychowania (New Education) i Pedagogiki Reformy (Reformpädagogik) dotyczące nauczania - hasła „szkoły aktywnej”, „szkoły na miarę dziecka”, „szkoły pracy”, wychowującej „do życia i przez życie”; główni przedstawiciele i teoretycy: John Dewey, Eduard Claparède, Maria Montessori, Georg Kerschensteiner, Adolph Ferrière, Celestin Freinet; w Polsce: Henryk Rowid, Janusz Korczak. Postulaty dotyczące zmian w praktyce nauczania.

13. Między herbartyzmem a postulatami Nowego Wychowania - o praktyce kształcenia zawodowego nauczycieli w Polsce po 1918 roku.

14. Etos nauczyciela-wychowawcy i szkoły w II Rzeczypospolitej. Pozaszkolne formy wychowania i nauczania. Nawiązanie do postulatów ruchu Nowego Wychowania.

15. Podsumowanie. Zaliczenie.

Literatura:

1. Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej, opr. S. Wołoszyn, Kielce 1995-1999, t. 1, 2, 3/1, 3/2.

2. K. Bartnicka, I. Szybiak, Zarys historii wychowania, Warszawa 2001

3. Historia wychowania, red. Ł. Kurdybacha, Warszawa 1965-1967, t. 1-2.

3. S. Litak, Historia wychowania, Kraków 2004, t. 1.

3a. J. Draus, R. Terlecki, Historia wychowania, Kraków 2005, t. 2.

5. S. Kot, Historia wychowania, Warszawa 1994, t. 1-2.

6. Szkoła polska od średniowiecza do XX wieku - między tradycją a innowacją, red. I. Szybiak, A. Fijałkowski, J. Kamińska, Warszawa 2010.

7. Handbuch der deutschen Bildungsgeschichte, wyd. Ch. Berg, t. 1-6, München 1987-2005.

8. Handbuch der deutschen Reformbewegungen: 1880-1933, wyd. D. Kerbs, J. Reulecke, Wuppertal 1998.

9. Transnationalism, geneder and the history of education, wyd. D. Raftery, M. Clarke, London-New York 2017.

10. A History of Western Education, wyd. J. Bowen, t. 1-3, London 2003.

11. Literacy and Social Development in the West: a Reader, wyd. H.J. Graff, Cambridge 1981.

12. History of Education: Major Themes, wyd. R. Lowe, t. 1-4, London 2000.

Efekty uczenia się:

WIEDZA

student studiów jednolitych pedagogicznych nauczycielskich

- ma wiedzę na temat pedagogiki jako nauki humanistycznej i społecznej; jej dziejów i historycznych przemian;

- zna terminologię pedagogiczną na użytek przyszłego nauczyciela i jej źródła;

- zna sposoby i procesy rozwoju środków komunikacji społecznej;

- zna podstawowe teorie wychowania i uczenia się i ich procesy rozwojowe.

UMIEJĘTNOŚCI

student studiów jednolitych pedagogicznych nauczycielskich

- potrafi wykorzystać wiedzę z zakresu historii pedagogiki w celu analizy współczesnych problemów edukacyjnych w praktyce zawodowej przyszłego nauczyciela;

- ma umiejętność historycznego i pedagogicznego myślenia;

- potrafi krytycznie analizować przekazy źródłowe właściwe w pracy nauczyciela (teoretyczne traktaty pedagogiczne, podręczniki szkolne, dzienniki, filmy).

- potrafi samodzielnie rozbudowywać wiedzę wyniesioną z zajęć i twórczo inspirować innych.

- potrafi wykorzystać różne techniki komunikacyjne w praktyce zawodowej nauczyciela.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

student studiów jednolitych pedagogicznych nauczycielskich

- ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego społeczności lokalnej i globalnej;

- wykazuje refleksję nad istotą przemian w edukacji, nad znaczeniem wychowania i dzieciństwa w życiu człowieka na przestrzeni wieków;

- potrafi uczestniczyć w dyskusji, podbudowując wypowiedź poglądami różnych autorów;

- potrafi pracować w zespole, szanując zdania innych i dokonując samooceny własnych sądów i przekonań;

- ma świadomość poziomu swojej wiedzy i kompetencji, rozumie konieczność ciągłego rozwoju w pracy zawodowej nauczyciela;

- rozumie problemy etyki zawodowej nauczyciela.

Metody i kryteria oceniania:

Wykłady prowadzone są trybem syntetycznym (podającym) z elementami trybu analitycznego (dyskusji), z zastosowaniem metody poglądowości. Studenci otrzymują od prowadzącego wcześniej teksty źródłowe, które omawiane są podczas wykładów. Dwa razy w ciągu semestru odbywa się kolokwium sprawdzające znajomość tekstów źródłowych na podstawie identyfikacji i krótkiej analizy kilku wybranych fragmentów. Pozytywne zaliczenie obydwu kolokwiów jest warunkiem zaliczenia wykładu i dopuszczenia do egzaminu.

Praktyki zawodowe:

Nie są przewidziane.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.