Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Stres informacyjny: sposoby radzenia sobie i przeciwdziałania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2500-PL-PS-FO4-06 Kod Erasmus / ISCED: 14.4 / (0313) Psychologia
Nazwa przedmiotu: Stres informacyjny: sposoby radzenia sobie i przeciwdziałania
Jednostka: Wydział Psychologii
Grupy: Fakultety ogólnoakademickie
Psychologia Osobowości, emocji i motywacji oraz różnic indywidualnych
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

psychologia

Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Kryteria wejścia:


1. Uczestnictwo w zajęciach ułatwi znajomość głównych zagadnień z zakresu psychologii poznawczej oraz różnicowej.

2. kurs dla lat II-IV

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem zajęć pozostaje przybliżenie jednej z współczesnych odmian stresu cywilizacyjnego związanego z rozwojem technologicznym. Powstaje on w wyniku nierównowagi między rosnącą lawinowo liczbą informacji i ograniczonymi możliwościami jej przetworzenia. Info-stres przedstawiany jest – w warstwie teoretycznej – przez odniesienie do współczesnych koncepcji stresu psychologicznego. Aspekty praktyczne poświęcono przede wszystkim przybliżeniu i ocenie strategii zaradczych.

Pełny opis:
Efekty uczenia się:

Wiedza:

- o możliwości badania przeciążenia informacyjnego w ramach

różnych ujęć koncepcyjnych (m.in. paradygmat zmian

cywilizacyjnych, poznawcze koncepcje stresu)

- o genezie i specyfice stresu informacyjnego (nadmiar informacji i

bariery poznawcze umysłu)

- o różnych sposobach radzenia sobie z info-stresem na wszystkich

etapach przetwarzania informacji

Umiejętności:

- rozróżniania wielu odmian stresu cywilizacyjnego

- odróżniania informacji i wiedzy

- diagnozy intensywności doznań informacyjnego stresu z

wykorzystaniem kwestionariusza KSI

Postawa:

- uważnego śledzenia zmian spowodowanych postępem

technologicznym

- obiektywnej oceny różnorodnych następstw rozwoju

technologicznego

- kształtowania kompetencji medialnych rozumianych jako

umiejętności techniczne oraz psychologiczne

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Maria Ledzińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Tytułowe zagadnienie stanowi przykład problemów, które uaktualniły się w związku z przemianami zachodzącymi na przełomie wieków. Są one studiowane w tzw. paradygmacie zmian cywilizacyjnych. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż jednym z następstw rewolucji naukowo - technicznej jest nadprodukcja informacji, oraz przyspieszenie w obszarze transmisji danych. Napór informacji staje się zrozumiały jako źródło stresu, w zestawieniu z ograniczeniami poznawczymi człowieka. Wiążą się one ze specyfiką pracy uwagi oraz pamięci.

Wobec powszechności występowania stresu informacyjnego, szczególnego znaczenia nabiera problem sposobów radzenia sobie z nim. Na zajęcia omawiane będą różne style radzenia sobie w sytuacji informacyjnego przeciążenia. Wyeksponowane zostaną sposoby radzenia sobie zorientowane na zadanie. Omówione zostaną różnorodne sposoby skutecznego radzenia sobie z nadmiarem danych wykorzystujące zasady ekonomii poznawczej.

zaliczenie: sprawdzian pisemny z założonym poziomem trudności 60%[5pkt/30h]

kryteria selekcji komputerowej: ilość kursów porzuconych

sylabus:

1. Stres psychologiczny – podstawowe zagadnienia. Główne koncepcje, ewolucja stanowisk badawczych, rodzaje stresu.

2. Istota i geneza stresu informacyjnego. Skala przyrostu informacji w XXI wieku: od „informacyjnego zalewu” do fenomenu „big data”. Bariery poznawcze umysłu.

3. Technologia informacyjna i zjawisko nadprodukcji informacji – niekontrolowany

przyrost informacji jako przykład efektu odwrócenia wg klasyfikacji H.M. McLuhana.

4. Nieracjonalny sposób korzystania z dobrodziejstw techniki jako jedna z przyczyn informacyjnego przeciążenia. Interpretacja w ramach koncepcji metabolizmu energetyczno-informacyjnego.

5. Jakościowy aspekt informacji i stres. Zjawisko smogu informacyjnego.

6. Sposób zarządzania sobą w czasie jako jedna z przyczyn stresu informacyjnego: między pośpiechem a prokrastynacją.

7. Przeciążenie informacyjne w studiach poza-psychologicznych: kultura technopolu, ksero kultura.

8. Diagnoza intensywności doznań stresu informacyjnego. Narzędzia do pomiaru stresu psychologicznego.

9. Podmiotowe korelaty siły doznań info-stresu. Znaczenie specyfiki funkcjonowania poznawczego i meta-poznawczego.

10. Podmiotowe wyznaczniki intensywności doznań info-stresu. Rola właściwości temperamentu i cech osobowości.

11. Człowiek w świecie informacji: koncepcja „twardego i miękkiego” determinizm technologicznego.

12. Sposoby przeciwdziałania stresowi informacyjnemu. Zarządzanie informacją na przykładzie umiejętności selekcjonowania danych

13. Zapobieganie info-stresowi – funkcjonalne znaczenie umiejętności organizowania i syntetyzowania treści.

14. Od informacji do wiedzy. Sprawdzian.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Bobryk, J. (2001). Determinizm mediów. W: Z. Rosińska Blaustein. Koncepcja odbioru

mediów. Warszawa: Prószyński i S-ka, s. 117-126.

Eco, U. (2007). O bibliotece. Warszawa: Świat Książki.

Dygaszewicz, J. (2015). Oblicza Big Data. Diagnoza Społeczna, s. 163-172.

Heszen, I. (2013). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 19-21.

Jarymowicz, M., Szuster, A. (2014). Rozmowy o rozwoju osobowym. Od koncentracji na

sobie i swoich do otwartości na świat i altruizmu. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu

Warszawskiego, s. 108-117.

Jaworska-Gruszczyńska, I. (2016) . Prokrastynacja – struktura konstruktu a stosowane

skale pomiarowe. Testy Psychologiczne w Praktyce i Badaniach, 2, 36 – 59.

Juczyński, Z., Ogińska-Bulik N., (2009). NPSR – Narzędzia Pomiaru Stresu i Radzenia Sobie

ze Stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Kępiński, A. (1977). Lęk. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, s. 38-52.

Kozielecki, J. (1999). Zaduma nad możliwością ulepszania człowieka. W: Kozielecki J. (red.), Humanistyka przełomu wieków. Warszawa: Żak, s. 115-127.

Ledzińska, M. (2009). Człowiek współczesny w obliczu stresu informacyjnego.

Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, część III, par. 6.

Ledzińska, M., Zajenkowski, M. Stolarski, M. (2013). Temperament i procesy poznawcze. Energetyczne i czasowe zaplecze umysłu. Warszawa: Wydawnictwo Scholar, rozdz. 6.

Morbitzer, J. (2007). Edukacja wspierana komputerowo a humanistyczne wartości

pedagogiki. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, s. 198-212.

Plopa, M. Makarowski, R. (2010). Kwestionariusz Poczucia Stresu. Warszawa: Vizja, s. 57-65.

Postman, N. (2005). Technopol. Triumf techniki nad kulturą. Warszawa: PIW, s. 87-110.

Shenk, D. (1997). Data smog. San Francisco: Harper.

Toffler, A. (1998). Szok przyszłości. Poznań: Zysk i S-ka, s. 29-57.

Williamson, J., Eacker, Ch., Lounsbury, J. (2013). Information Overload Scale. Poster ASIST Conference.

Literatura dodatkowa:

Eriksen, T. H. (2003). Tyrania chwili. Szybki i powolny upływ czasu w erze informacji. Warszawa: PIW (fragm.).

Warwick, K. (2013). Profesor cyborg (wywiad). Tygodnik Powszechny, 28, s. 24-25.

Wosińska, W. (2008). Oblicza globalizacji. Sopot: „Smak Słowa” (fragm.)

Ziarkiewicz M. (2008). Wyraz stres w polszczyźnie potocznej w świetle psychologicznych koncepcji stresu. Psychologia. Edukacja i Społeczeństwo, 4, 177-192.

Znajmiecka-Sikora, M., Łysio, A. (2016). Prokrastynacja akademicka – uwarunkowania osobowe i rodzinne. „E-mentor”, 4, 26–32.

Zimbardo, P. G., Sword, R.M., Sword R.K.M. (2013). Siła czasu. Warszawa: Wydawnictwo

Naukowe PWN (fragm.)..

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-15 - 2021-01-31

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Maria Ledzińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Pełny opis:

Tematyka zajęć zakotwiczona została w informacyjnym nurcie globalizacji. Poruszane zagadnienia stanowią rezultat ekspansji technologii informacyjnej w codzienne życie współczesnych. Rodzące się problemy w języku potocznym bywają nazywane m. in.informacyjnym zalewem. Przez autorkę zajęć zostały ujęte w kategoriach stresu i sprofilowane tak, by uwypuklić podmiotowe wyznaczniki intensywności jego doznań. Stres informacyjny traktowany jest jako postać stresu cywilizacyjnego i rezultat nierównowagi między rosnącymi zasobami informacji i wiedzy a możliwościami ich przetworzenia przez człowieka.

Literatura:

" 1. Babik, W. (2017). Ekologia informacji – nowy wymiar ekologii życia człowieka.

Czasopismo Psychologiczne, 23, 395-399.

2. Bobryk, J. (2001). Determinizm mediów. W: Z. Rosińska (red.), Blaustein. Koncepcja

odbioru mediów. Warszawa: Prószyński i S-ka, s. 117-126.

3. Dygaszewicz, J. (2015). Oblicza Big Data. Diagnoza Społeczna, s. 163-172.

4. Eco, U. (2007). O bibliotece. Warszawa: Świat Książki.

5. Heszen, I. (2013). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 22-

35 oraz 40-44.

6. Kaczmarek, Ł., D. (2011). Kwestionariusz Sprężystości Psychicznej – polska adaptacja

Ego Resiliency Scale. Czasopismo Psychologiczne, 17, 263-265.

7.Kępiński, A. (1977). Lęk. Warszawa: PZWL, s. 38-52.

8. Kozielecki, J. (1999). Zaduma nad możliwością ulepszania człowieka. W: Kozielecki J.

(red.), Humanistyka przełomu wieków. Warszawa: Żak, s. 115-127.

9. Ledzińska, M., Zajenkowski, M. Stolarski, M. (2013). Temperament i procesy

poznawcze. Energetyczne i czasowe zaplecze umysłu. Warszawa: Wydawnictwo

Scholar, s. 190-202.

10. Ledzińska, M. (2016). Przeciążenie informacyjne jako problem współczesnej

edukacji. Social Studies and Practice, 1, 35-45.

11. Morbitzer, J. (2007). Edukacja wspierana komputerowo a humanistyczne wartości

pedagogiki. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, s. 198-212.

12. Plopa, M. Makarowski, R. (2010). Kwestionariusz Poczucia Stresu. Warszawa: Vizja.

13. Postman, N. (2005). Technopol. Triumf techniki nad kulturą. Warszawa: PIW, s. 87-

110.

14. Shenk, D. (1997). Data smog. San Francisco: Harper.

15. Strelau, J. (2014). Różnice indywidualne. Historia – determinanty – zastosowania.

Warszawa: Scholar i SWPS, s. 351- 357.

16. Szpunar, M. (2017). Imperializm kulturowy internetu. Kraków: UJ Instytut

Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej, s. 13-22.

17. Straś-Romanowska, M. (2016). Podmiot osobowy w świecie współczesnym.

Psychologia Rozwojowa, 2, 15-25.

18. Szynkiewicz, M. (2014). Metafora smogu informacyjnego a procesy informacyjne.

Studia Metodologiczne, 32, 65-77.

19. Toffler, A. (1998). Szok przyszłości. Poznań: Zysk i S-ka, s. 29-57.

20. Williamson, J., Eacker, Ch., Lounsbury, J. (2013). Information Overload Scale. Poster

ASIST Conference.

"

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.