Uniwersytet Warszawski - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Leksykografia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3003-11B1LG
Kod Erasmus / ISCED: 09.301 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0232) Literatura i językoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Leksykografia
Jednostka: Instytut Języka Polskiego
Grupy: Polonistyczne minimum programowe
Przedmioty obowiązkowe dla I rok filolgii polskiej od cyklu 2019 - stacjonarne 2-go stopnia
Wszystkie przedmioty polonistyczne - oferta ILP (3001...) , IJP (3003...) i IPS (3007...)
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Zakłada się, że studenci mają ogólne pojęcie o tym, co to jest słownik, mieli w ręku najważniejsze rodzaje słowników języka polskiego i używali ich doraźnie.



Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykład traktuje o społecznych uwarunkowaniach leksykografii: o jej źródłach i celach, o rodzajach słowników, o ich strukturze i funkcjach społecznych oraz o tworzeniu, wydawaniu, recenzowaniu i używaniu słowników.

Pełny opis:

Celem zajęć jest zapoznanie słuchaczy z leksykografią jako dziedziną leżącą na pograniczu językoznawstwa, kulturoznawstwa i edytorstwa. Przedmiotem uwagi będą: typologia słowników, struktura słowników, struktura polskiej leksykografii, wpływ kultury i polityki na zawartość słowników, społeczny status słowników, badania nad używaniem słowników, badania nad społeczną recepcją słowników, komercyjne aspekty leksykografii, etyczne i prawne aspekty pracy leksykografa, jak również zagadnienia warsztatowe, w tym źródła, zasoby i narzędzia potrzebne w pracy leksykografa. Słuchacze nauczą się oceniać słowniki na podstawie różnych kryteriów i wybierać słowniki stosownie do swoich potrzeb.

Literatura:

Wykład będzie oparty m.in. na następujących pracach. Od słuchaczy nie wymaga się ich przeczytania.

Bańko M., Jedność w wielości. Cechy konstytutywne i typologiczne słowników. „Poradnik Językowy” 2010, z. 4, s. 5–25.

Bańko M., O normie i błędzie. „Poradnik Językowy” 2008, z. 5, s. 3–17.

Bańko M., Popularne słowniki w popularnej prasie. Przyczynek do społecznego obrazu słownika. „Prace Filologiczne” XLIX, 2004, s. 7–21.

Bańko M., Poznaj słownik po okładce. Teksty informacyjno-reklamowe wydawców na okładkach słowników. „Poradnik Językowy”, 2003, z. 8, s. 3–21.

Bańko M., Słownik jako książka popularnonaukowa (w:) O trudnym łatwo, red. J. Miodek, M. Zaśko-Zielińska. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2002, s. 13–23.

Bańko M., Słowniki ortograficzne w Polsce – fenomen socjologiczny. „Prace Filologiczne” XLVIII, 2003, s. 7–32.

Bańko M., Z historii antyleksykografii. Warszawa: WUW, 2020.

Bańko M., Z pogranicza leksykografii i językoznawstwa. Warszawa: Wydział Polonistyki UW, 2001, s. 10–49.

Bejoint H., Tradition and Innovation in Modern English Dictionaries. Oxford: Clarendon Press, 1994, s. 6–41, 107–168.

Kurkowska H., Polityka językowa a zróżnicowanie społeczne współczesnej polszczyzny. „Socjolingwistyka” 1, 1977, s. 17-25.

Lipczuk R., Puryzm językowy w Niemczech — historia i teraźniejszość. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LIX, 2003, s. 139–149.

Markowski A., Postawy wobec języka (w:) Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN. Warszawa: PWN, 1999, s. 1722–1728.

Pelc J., Dwa pojęcia normy a poprawność (w:) Język narzędziem myślenia i działania, red. W. Gruszczyński. Warszawa: Elipsa, 2002, s. 96–102.

Piotrowski T., Z zagadnień leksykografii. Warszawa: PWN, 1994, s. 30–81.

Piper D., Współczesna polska ortografia w szkole na przykładzie gimnazjum. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2003.

Szkiłądź H., Redakcja Słowników Języka Polskiego (w:) Alfabet PWN. Warszawa: PWN, 1997, 326–336.

Wierzbicka A., Dictionaries and Ideologies: Three Examples from Eastern Europe (w:) Cultures, Ideologies, and the Dictionary. Studies in Honor of Ladislav Zgusta, red. B. B. Kachru, H. Kahane. Tübingen: Niemeyer, 1995 [wybrane artykuły].

Żmigrodzki P., O polskich słownikach ortograficznych z punktu widzenia metaleksykografii. „Poradnik Językowy” 2004, z. 5, s. 15–30.

Żmigrodzki P., Wprowadzenie do leksykografii polskiej. Katowice: Wydawnictwo UŚ, 2003, s. 23–27, 45–157, 244–245.

Żmigrodzki P., Ulitzka E., Nowak P., O świadomości leksykograficznej kandydatów na polonistów (na podstawie badań ankietowych). „Poradnik Językowy”, 2005, z. 5, s. 3-21.

Ponadto:

– słowniki drukowane i elektroniczne

– Narodowy Korpus Języka Polskiego

– archiwa prasowe i biblioteki cyfrowe

– publikacje na temat rynku książki

– witryny księgarni internetowych

– wyniki badań opinii publicznej

– rocznik statystyczny

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu wykładu student:

– zna dostępne rodzaje słowników i wybiera słowniki odpowiednie do swoich potrzeb

– posługuje się słownikami, interpretując zawarte w nich informacje

– analizuje zawartość słownika z uwzględnieniem różnych czynników, np. historycznych, politycznych, kulturowych, obyczajowych

– ocenia przydatność słownika na podstawie różnych kryteriów

– rozpoznaje problemy warsztatowe w pracy nad słownikiem i ich zależność od przeznaczenia słownika

– charakteryzuje najważniejsze słowniki polskie

Metody i kryteria oceniania:

Końcowy test pisemny.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Mirosław Bańko, Marcin Będkowski, Iwona Burkacka
Prowadzący grup: Mirosław Bańko
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Tryb prowadzenia:

w sali
zdalnie

Skrócony opis:

Zob. podstawowe informacje o przedmiocie (niezależne od cyklu)

Uwagi:

UWAGA. Pomimo sytuacji epidemicznej wykład w roku akad. 2021/22 ma się odbywać się w sali. Jeśli zapadnie decyzja o przejściu w tryb zdalny, slajdy i komentarze głosowe do nich będą publikowane na dysku Google, a w porze wykładu studenci spotkają się z wykładowcą na platformie Google Meet, aby zadać pytania lub odpowiedzieć na pytania i w ten sposób sprawdzić stopień zrozumienia materiału.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (w trakcie)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-29

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin, 150 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Mirosław Bańko, Marcin Będkowski, Iwona Burkacka
Prowadzący grup: Mirosław Bańko
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Tryb prowadzenia:

w sali
zdalnie

Skrócony opis:

Zob. podstawowe informacje o przedmiocie (niezależne od cyklu)

Uwagi:

UWAGA. Ze względu na poprawę sytuacji epidemicznej wykład w roku akad. 2022/23 zaplanowano w sali. Jeśli zapadnie decyzja o przejściu w tryb zdalny, slajdy i komentarze głosowe do nich będą publikowane na dysku Google, a w porze wykładu studenci spotkają się z wykładowcą na platformie Google Meet, aby zadać pytania lub odpowiedzieć na pytania i w ten sposób sprawdzić stopień zrozumienia materiału.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.
Krakowskie Przedmieście 26/28
00-927 Warszawa
tel: +48 22 55 20 000 https://uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-4 (2022-09-15)