Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia idei w krajach słowiańskich

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3005-KU6HI Kod Erasmus / ISCED: 08.903 / (0229) Nauki humanistyczne (inne)
Nazwa przedmiotu: Historia idei w krajach słowiańskich
Jednostka: Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej
Grupy: Przedmioty obowiązkowe na 1M
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem wykładu jest prezentacja wybranych idei o rodowodzie europejskim, asymilowanych w XIX i XX wieku na obszarze zachodnio- i południowosłowiańskim w warunkach przemian historycznych, społecznych i kulturowych, ale także tych idei, które generowane były na gruncie kultur słowiańskich i składały się na ich specyfikę. Studenci będą mieli okazję zapoznać się z procesami lokalnych mutacji (a czasem hybrydyzacji) idei o wymiarze uniwersalnym oraz ze zjawiskami transformacji ideologicznych idei wspólnotowych.

Skrócony opis:

Cykl zajęć składac się będzie z czterch modułów, w ramach których będą prezentowane poszczególne zagadnienia:

- moduł teoretyczny

- moduł retrospektywny (idee: historia, średniowiecze, religia)

- moduł introspektywny (idee: lud, kształcenie, patriotyzm, tolerancja)

- moduł progresywny (idee: postęp, ewolucja/rewolucja, eugenika)

Pełny opis:

Przykładowe zrealizowane ujęcia tematu

1. Wprowadzenie do „historii idei”

2. Koncepcje wychowawcze Komenskiego wobec Paidei Platona

3. Jak ewoluowała idea postępu (na materiale południowosłowiańskim)?

4. Habsburska idea uniwersalnego wyksztalcenia i jej perypetie z dziewietnastowiecznym nacjonalizmem. Przypadek czeski

5. Idee słowianofilskie, mesjanistyczne i misjonistyczne na obszarze słowiańszczyzny zachodniej

6. Kształtowanie się idei historyczności, ewolucji i rewolucji (na materiale południowosłowiańskim)

7. Idee wspólnotowe Słowian południowych

8. Masaryka: religia a czeskie społeczeństwo. Współczesne spory o miejsce sacrum w czeskiej kulturze

9. Państwo i koncepcja obywatelska (w perspektywie dychotomii członek narodu – obywatel)

10. Idee komunizmu i socjalizmu w krajach południowosłowiańskich – rozwój, autorzy, inspiracje

11. Ideologia nowej lewicy w Jugosławii przełomu lat 60. i 70 w Jugosławii na tle europejskim

12. Godność a totalitaryzm. Patočki idea odwagi. „Polityka kiczu” a życie dysydentów jako „życie w prawdzie”

13. Idea katastrofizmu w czeskiej myśli katolickiej (XX wiek)

14. Idea „losu” w tradycji bułgarskiej

15. Idee higieny i eugeniki w bułgarskiej myśli religijnej i politycznej

Od roku 2013-2104 prowadzone są dwie grupy wykładowe, sprofilowane według obszarów kulturowych: czesko-słowacka oraz południowosłowiańska. Opis przedmiotu i zakres tematyczny został podany w części sylabusa przypisanej do odpowiedniej grupy.

Literatura:

Dictionary of the History of Ideas. Studies of Selected Pivotal Ideas, (ed.) PHILIP P. WIENER, New York 1968.

Olszewski, H., Słownik twórców idei, Poznań, 1998

A.Lovejoy, Wielki łańcuch bytu. Studium z dziejów idei, 1999.

Białostocki J., Historia idei i historia sztuki. W: Symbolae Historiae Artium, Warszawa 1986, s. 23-34

Stanisław Filipowicz, Adam Mielczarek, Krzysztof Pieliński [oprac.] Historia idei politycznych: wybór tekstów. T. 1, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, 1995

R. Koselleck, Semantyka historyczna, tłum. W. Kunicki, Poznań 2001

Tazbir J., Reformacja, kontrreformacja, tolerancja, Wrocław 1996.

A.MacIntyre, Dziedzictwo cnoty. Studium z teorii moralności, Warszawa 1996.

Dodatkowa literatura przedmiotu będzie podawana na zajęciach.

Efekty uczenia się:

Student będzie potrafił:

WIEDZA

1. Zdefiniować przedmiot i zakres badań historii idei.

2. Posługiwać się podstawowymi kategoriami badawczymi historii idei.

3. Wyjaśnić mechanizmy kształtowania wybranych pojęć na materiale źródłowym.

UMIĘJĘTNOŚCI

1. Dokonywać egzegezy tekstów źródłowych, w języku kraju, którego specjalizację podjął.

2. Dokonać interpretacji mechanizmów kierujących zachowaniami społecznymi z perspektywy historii idei.

POSTAWY

1. Rozumieć i krytycznie odnosić się do otaczającej go rzeczywistości.

2. Krytycznie odnieść się do różnych metod badawczych oraz tez zawartych w tekstach teoretycznych.

Student będzie potrafił przeprowadzić rozumowanie i obronić postawioną tezę w oparciu o samodzielnie zebrane, zanalizowane i zintegrowane informacje. Będzie rozumiał potrzebę poszerzania kompetencji oraz pogłębiania dotychczasowej wiedzy. Będzie posiadał umiejętność korzystania z dorobku różnych dyscyplin humanistycznych w analizie i interpretacji zjawisk kulturowych charakterystycznych dla wybranego obszaru Słowiańszczyzny zachodniej i południowej.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.