Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etyka słowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-ESL-OG Kod Erasmus / ISCED: 09.2 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Etyka słowa
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Wydziału Polonistyki
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykład pokazuje użycie języka jako działanie, które może służyć dobru człowieka albo kierować się przeciw niemu, czynić mu krzywdę. Działanie językiem widziane z perspektywy etycznej może wspierać realizację wartości wspólnych albo ją uniemożliwiać.

Główną część wykładu stanowi omówienie zasad etycznej komunikacji oraz przykładów naruszania tych zasad w przestrzeni publicznej, a także skutków społecznych nieetycznego użycia słowa.

Wykład ma za zadanie zapoznać studentów z normami etyki słowa, pokazać znaczenie tych norm w kształtowaniu wspólnoty komunikacyjnej oraz przygotować do partnerskiego i etycznego komunikowania się z członkami wspólnoty.

Pełny opis:

1. Etyka słowa jako dyscyplina humanistyczna zajmująca się komunikacją. Podstawy filozoficzne i językoznawcze etyki słowa.

2. Modele komunikacji etycznej. Myśl P. Grice’a, J.R. Searle’a, P. Brown i S.C. Levinsona, koncepcja demokracji deliberatywnej J.Habermasa. Model komunikacji J. Puzyniny i A. Pajdzińskiej Racjonalność i skuteczność kontaktu językowego a jego wymiar etyczny.

3. Podmiotowość człowieka i wynikające z niej normy etycznego użycia słowa. Normy poszanowania godności, uwzględniania wielowymiarowości człowieka oraz jego autonomiczności.

4. Dominacja, przemoc i dogmatyzm w komunikacji. Dlaczego wypowiedzi publiczne nie respektują zasad etycznych?

5. Nieetyczne zabiegi językowe o charakterze redukującym.

6. Jak powstaje obraz świata i narracja o nim? Co ogranicza naszą suwerenność poznawczą? Odpowiedzialność nadawcy i odpowiedzialność odbiorcy komunikatu.

7. Strategia walki za pomocą języka. Jak można stworzyć wroga i jakie są z tego korzyści?

8. Etyka słowa a poprawność polityczna. Etyka słowa a etykieta językowa.

9. Na czym polega wolność słowa? W jaki sposób można wpływać na etykę komunikacji?

10. Dlaczego niektórych sporów nie można zakończyć kompromisem? Analiza polskich sporów publicznych.

Literatura:

– A. Cegieła, Słowa i ludzie. Wprowadzenie do etyki słowa, Warszawa 2015.

– A. Cegieła, P. Kuciński, L. Polkowska, M. Stępień, Studia z etyki słowa, Warszawa 2015.

– M. Karwat, O złośliwej dyskredytacji. Manipulowanie wizerunkiem przeciwnika, Warszawa 2006.

– L. Polkowska, Konflikt wokół spektaklu Golgota Picnic, [w:] „Studia pragmalingwistyczne” VII, Warszawa 2015.

– J. Puzynina, Wartości i wartościowanie w perspektywie językoznawstwa, Kraków 2013 (wybrane fragmenty).

– A. Rytel, Gra w etykiety część pierwsza i druga, [w:] „Studia pragmalingwistyczne” VII, Warszawa 2015.

– M. Smoleń-Wawrzusiszyn, Kim jest człowiek w świecie marketingu? Etyka a profesjolekt marketerów, [w:] „Studia pragmalingwistyczne” VII, Warszawa 2015.

– A. Najdecka, Językowe sposoby, [w:] „Studia pragmalingwistyczne” VII, Warszawa 2015.

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu zajęć z przedmiotu etyka słowa student:

– zna zasady etycznego posługiwania się słowem

– umie wskazać wypowiedzi etyczne i nieetyczne

– potrafi zanalizować wypowiedź pod względem etycznym i wyjaśnić, na czym polega jej nieetyczność lub dlaczego jest ona tylko pozornie szkodliwa

– zna sposoby nieetycznego wartościowania

– umie sformułować wypowiedź wartościującą negatywnie w taki sposób, by spełniała wymagania etyczne i normy etykiety językowej

– wobec osób, o których mówi i do których mówi, przyjmuje postawę partnerską.

Szukanie przykładów – 5 godzin w semestrze, analityczna pisemna praca zaliczeniowa 15 godzin.

Metody i kryteria oceniania:

Studenci są oceniani za udział w wykładzie oraz za pisemną analizę zaobserwowanych przez siebie wypowiedzi publicznych pod kątem etyczności i poprawności komunikacyjnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 35 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Cegieła, Zofia Smuga
Prowadzący grup: Anna Cegieła
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-18 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Cegieła, Zofia Smuga
Prowadzący grup: Anna Cegieła
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.