Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wprowadzenie do nauki o języku

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-L1A1NJ Kod Erasmus / ISCED: 09.301 / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Wprowadzenie do nauki o języku
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Logopedia ogólna i kliniczna (PRK)
Logopedia ogólna i kliniczna (PRK) - 1 rok 1. st.
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem zajęć jest wprowadzenie w problemy opisu języka.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia będą poświęcone poznaniu aparatu pojęciowego współczesnego językoznawstwa. Zaprezentowane zostaną podstawowe narzędzia opisu gramatycznego i słownikowego, służące charakterystyce wypowiedzi / tekstów pod kątem właściwości pragmatycznych, w tym stylistycznych. Po zakończeniu cyklu student będzie w stanie czytać literaturę lingwistyczną i opartą na badaniach języka oraz wyszukać niezbędne informacje w najnowszych kompendiach językowych i logopedycznych.

Zajęcia są wstępem do cyklu przedmiotów językoznawczych, zwłaszcza - funkcjonalnego opisu języka.

Pełny opis:

1. Język jako system semiotyczny na tle innych systemów znakowych. Typologia znaków. Semantyka, syntaktyka i pragmatyka znaków.

2. Cechy definicyjne języka naturalnego. Podwójne rozczłonkowanie w języku. Uniwersalność systemu. System a jego realizacja.

3. Struktura aktu komunikacji. Funkcje języka i wypowiedzi. Językowe wykładniki poszczególnych funkcji (na przykładzie funkcji ekspresywnej).

4. Struktura języka: słownik i gramatyka. Hierarchia jednostek językowych: od fonemu do zdania. Warianty jednostek i pojęcie inwariantu.

5. Podsystem fonologiczny. Pojęcie opozycji. Pojęcie neutralizacji.

6. Podsystem morfologiczny: wewnętrzna struktura wyrazu. Pojęcie kategorii. Fleksja a derywacja.

7. Podsystem składniowy. Czasownik jako "gospodarz" zdania. Modele konotacyjne i reguły składniowe.

8. Słownictwo jako system: tradycyjny podział na części mowy.

9. Słownictwo jako system: relacje semantyczne. Różnice stylistyczne między leksemami. Zróżnicowanie polszczyzny: regionalne, środowiskowe, chronologiczne, stylistyczne.

10. Język jako klasyfikator doświadczenia. Porządkowanie słownictwa i wiedzy o świecie: słowniki (typy słowników, zawartość), encyklopedie, poradniki.

11. Zróżnicowanie i podobieństwo języków. Jednostki uniwersalne i skryty kulturowe. Rodziny i ligi językowe. Polszczyzna wśród języków pokrewnych.

Literatura:

Bajerowa I., 1993, Język ogólnopolski XX w., w: J. Bartmiński (red.), EKP XX w. Współczesny język polski, Wrocław, s. 27-52.

Bobrowski I.,

Efekty uczenia się:

Student, który zaliczył przedmiot:

•zna podstawową terminologię lingwistyczną

•ma elementarną wiedzę dotyczącą struktury aktu mowy i procesu komunikacji językowej

•ma podstawową wiedzę dotyczącą systemu językowego (langue) i jego realizacji (parole); rozumie różnicę między jednostkami systemu języka a ich realizacjami

•zna zasady rozpoznawania i identyfikowania jednostek różnych podsystemów

•potrafi samodzielnie wyodrębnić jednostki różnych podsystemów i ich warianty

•potrafi wskazać opozycje, w jakie wchodzą dane jednostki

•ma świadomość złożoności problemów związanych z funkcjonowaniem języka jako środka komunikacji

Metody i kryteria oceniania:

Kontrola przygotowania do zajęć bieżących; pisemne zaliczenie końcowe.

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Izabella Ławecka, Marzena Stępień
Prowadzący grup: Izabella Ławecka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia mają charakter propedeutyczny. Stanowią wprowadzenie do przedmiotów składających się na moduł lingwistyczny LOiK.

Pełny opis:

Nauka o języku zostanie zaprezentowana na tle semiotyki, oraz teorii komunikacji. Studenci nauczą się rozpoznawać i analizować różnego typu sytuacje semiotyczne i dostrzegać specyfikę wyrażeń języka wobec innego typu znaków. Poznają podstawowy aparat pojęciowy współczesnego językoznawstwa strukturalnego. Przedmiotem uwagi będzie opozycja system języka (langue) - jego realizacja (parole); a także struktura języka: jednostki i reguły; hierarchiczna budowa języka. Centrum tej problematyki stanowi charakterystyka poszczególnych podsystemów, a także problem inwariantu i wariantów jednostek różnych podsystemów. Drugi nurt zajęć poświęcony będzie problemom komunikacjj językowej. Omówione zostaną podstawowe funkcje wypowiedzi, a także językowe wykładniki poszczególnych funkcji.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Grzegorczykowa, R., 2007, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa.

Jakobson R., 1960, Poetyka w świetle językoznawstwa, „Pamiętnik Literacki” LI.

Milewski T., 1976, Językoznawstwo, Warszawa.

Wierzbicka A., 1967, O języku – dla wszystkich, Warszawa.

Wierzbicka A., Wierzbicka P., 1970, Praktyczna stylistyka, Warszawa.

Literatura uzupełniajaca:

Apresjan J.D., 2000, Walencje semantyczne wyrazu, [w:] tenże Semantyka leksykalna. Synonimiczne środki języka, Wrozław, s. 120-126.

Bartmiński J. (red.), Współczesny język polski, Lublin 2001

Bednarek A., Grochowski M., Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń 1997.

Bobrowski I., 1998, Zaproszenie do językoznawstwa (cz. II: Język jako system znaków, s. 41-56), Kraków.

Goddard C., Wierzbicka A., 2001, Język, kultura, znaczenie – semantyka międzykulturowa, [w:] Tabakowska E. (red.), Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, s. 175-202, Kraków.

Sapir E., 2010, Język. Wprowadzenie do badań nad mową (rozdz. I: Wprowadzenie: definicja języka, s. 15-33), Kraków.

Saussure F., 1991, Kurs językoznawstwa ogólnego (rozdz. Miejsce języka wśród faktów mowy, s. 38-43).

Urbańczyk S., Kucała M. (red.), 1999, Encyklopedia języka polskiego, Wrocław

Zaron Z., Sobotka P. (red.), 2010, Słowo i wypowiedź. Zbiór zadań do nauki o języku polskim (rozdz. Propedeutyka wiedzy o języku), Warszawa.

.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Kamila Potocka-Pirosz, Marzena Stępień
Prowadzący grup: Kamila Potocka-Pirosz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia mają charakter propedeutyczny. Stanowią wprowadzenie do przedmiotów składających się na moduł lingwistyczny LOiK.

Pełny opis:

Nauka o języku zostanie zaprezentowana na tle semiotyki, oraz teorii komunikacji. Studenci nauczą się rozpoznawać i analizować różnego typu sytuacje semiotyczne i dostrzegać specyfikę wyrażeń języka wobec innego typu znaków. Poznają podstawowy aparat pojęciowy współczesnego językoznawstwa strukturalnego. Przedmiotem uwagi będzie opozycja system języka (langue) - jego realizacja (parole); a także struktura języka: jednostki i reguły; hierarchiczna budowa języka. Centrum tej problematyki stanowi charakterystyka poszczególnych podsystemów, a także problem inwariantu i wariantów jednostek różnych podsystemów. Drugi nurt zajęć poświęcony będzie problemom komunikacjj językowej. Omówione zostaną podstawowe funkcje wypowiedzi, a także językowe wykładniki poszczególnych funkcji.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Grzegorczykowa, R., 2007, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa.

Jakobson R., 1960, Poetyka w świetle językoznawstwa, „Pamiętnik Literacki” LI.

Milewski T., 1976, Językoznawstwo, Warszawa.

Wierzbicka A., 1967, O języku – dla wszystkich, Warszawa.

Wierzbicka A., Wierzbicka P., 1970, Praktyczna stylistyka, Warszawa.

Literatura uzupełniajaca:

Apresjan J.D., 2000, Walencje semantyczne wyrazu, [w:] tenże Semantyka leksykalna. Synonimiczne środki języka, Wrozław, s. 120-126.

Bartmiński J. (red.), Współczesny język polski, Lublin 2001

Bednarek A., Grochowski M., Zadania z semantyki językoznawczej, Toruń 1997.

Bobrowski I., 1998, Zaproszenie do językoznawstwa (cz. II: Język jako system znaków, s. 41-56), Kraków.

Goddard C., Wierzbicka A., 2001, Język, kultura, znaczenie – semantyka międzykulturowa, [w:] Tabakowska E. (red.), Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, s. 175-202, Kraków.

Sapir E., 2010, Język. Wprowadzenie do badań nad mową (rozdz. I: Wprowadzenie: definicja języka, s. 15-33), Kraków.

Saussure F., 1991, Kurs językoznawstwa ogólnego (rozdz. Miejsce języka wśród faktów mowy, s. 38-43).

Urbańczyk S., Kucała M. (red.), 1999, Encyklopedia języka polskiego, Wrocław

Zaron Z., Sobotka P. (red.), 2010, Słowo i wypowiedź. Zbiór zadań do nauki o języku polskim (rozdz. Propedeutyka wiedzy o języku), Warszawa.

.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.