Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia polskich edycji literatury powszechnej (wraz z elementami translatologii)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-R3A3HEL Kod Erasmus / ISCED: 09.101 / (0232) Literatura i językoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Historia polskich edycji literatury powszechnej (wraz z elementami translatologii)
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Przedmioty II roku specjalizacji "redaktorsko-wydawniczej" (III rok studiów) - zaoczne
Przedmioty specjalizacji "redaktorsko-wydawniczej" dla filologii polskiej - zaoczne
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

1. Identyczne z wszystkimi zajęciami specjalizacyjnymi.

2. Generalna orientacja w polskim życiu literacko-kulturalnym XIX i XX w. w kontekstach zagranicznych.

3. Znajomość języków obcych (w szczególności języka francuskiego, angielskiego i ukraińskiego).

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia dotyczą problematyki obecności wydań znaczącej literatury przekładowej w historii literatury polskiej i stanowią kontynuację kursu dydaktycznego „Historia edycji literatury polskiej” z pierwszego roku specjalizacji edytorskiej. Treść ćwiczeń obejmuje różnorodny zakres zjawisk literacko-kulturowych i stanowi odbicie transdyscyplinarności nowego przedmiotu edukacyjnego. W ramach kursu dydaktycznego zostaną więc omówione zasadnicze problemy badań teoretyczno-porównawczych (kategoria literatury powszechnej, kanon literacki, przekład literacki), edytorsko-literackich (znaczące wydania dzieł przekładowych, serie wydawnicze) oraz historycznoliterackich (recepcja literatury obcej w kulturze polskiej i wpływ literatury przekładowej na rozwój prądów i nurtów literatury narodowej). Zakres czasowy materiału dydaktycznego obejmuje piśmiennictwo szeroko rozumianej epoki nowoczesności, od przełomu oświeceniowego po 2. poł. XX w.

Pełny opis:

I. Kwestię historii polskich edycji literatury powszechnej można sprowadzić do pytania: jakie dzieła należące do międzynarodowego kanonu literackiego tłumaczono na przestrzeni stuleci na język polski? Powyższe zagadnienie oznacza więc w praktyce historyczny przegląd najważniejszych inicjatyw edytorsko-translatorskich literatury pięknej podejmowanych w języku polskim w XIX i XX w. Rodzi się oto swoista hybryda badawcza, którą jest polskojęzyczna literatura przekładowa, polska literatura przekładowa lub – przytoczmy częściej spotykane określenie – literatura przekładowa w języku polskim. Czy ten „nowotwór” bądź „dziwotwór” literacki stanowi zasadniczą część polskiego procesu historycznoliterackiego, czy też sytuuje się na obrzeżach jego mainstreamu? Czy suma przekładów literackich w danym okresie historycznoliterackich upoważnia nas do mówienia o „literaturze przekładowej”, czy powinniśmy raczej pozostać przy stwierdzeniu, że mamy do czynienia z przekładami literackimi, rozpatrywanymi incydentalnie i z osobna? Czy literatura powszechna w jej „przekładowej reprezentacji” w języku polskim była dokładnym odwzorowaniem zbioru literatury arcydzieł, czy polski ethnos profilował ów kanon stosowanie do własnych potrzeb? I wreszcie szereg pytań końcowych: co tłumaczono (fikcję: prozę, poezję, dramat czy dokument?), kogo tłumaczono (pisarzy uznanych czy popularnych?), gdzie tłumaczono (prasa społeczna, periodyki literackie, serie wydawnicze?), jak tłumaczono (w całości, w wyborze, wiernie, parafrazując, poetycko?) i wreszcie kto tłumaczył

(profesjonaliści, panny na wydaniu, pisarze czy dziennikarze?). Powyższy ciąg pytań wskazuje, że formuła merytoryczna i metodologiczna zajęć będzie otwarta, niekonkluzywna i eksperymentalna, a ich zasadniczym celem stanie się wypracowanie - metodą prób i błędów - pola problemowo-faktograficznego nowego transdyscyplinarnego przedmiotu dydaktycznego, którym jest „historia polskich edycji literatury powszechnej wraz z elementami

translatologii”.

II. W trakcie zajęć student nabywa podstawowych wiadomości z zakresu teorii literaturoznawstwa porównawczego, polskiego edytorstwa historycznoliterackiego oraz fenomenów i mechanizmów życia literackiego. Obok wiedzy pozytywnej, mającej postać sumy faktów i modelowych odczytań, zajęcia będą służyć również „rozchwianiu” stereotypowych sensów na temat historii literatury

nowoczesnej i zmierzać w kierunku otwarcia nowych perspektyw myślowych.

Literatura:

Wybrane opracowania (monografie i książki zbiorowe):

Henry Remak, Literatura porównawcza – jej definicja i funkcja, [w:] Antologia zagranicznej komparatystyki literackiej, red. Halina Janaszek-Ivanićkova, Warszawa 1997 / Henryk Markiewicz,

Zakres i podział literaturoznawstwa porównawczego, [w:] tegoż, Przekroje i zbliżenia dawne i nowe, Warszawa 1976 / Kwiryna Ziemba, Projekt komparatystyki wewnętrznej, „Teksty Drugie” 2005.

Maria Krysztofiak, Przekład literacki a translatologia, Poznań 1999 (wyd. II) [fragmenty] / Urszula Dąmbska-Prokop,

Dokąd zmierza przekładoznawstwo: najnowsze tendencje. Kilka uwag, [w:] Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja. Zjazd Polonistów Kraków, 22-25 września 2004, t. I, red. Małgorzata Czermińska, Stanisław Gajda, Krzysztof Kłosiński in., Kraków 2005.

Współczesne teorie przekładu. Antologia, red. Piotr Bukowski i Magda Heydel, Kraków 2009.

Edward Balcerzan, Tłumaczenie jako wojna światów. W kręgu translatologii i komparatystyki, Poznań 2010.

Tomasz Bilczewski, Komparatystyka i interpretacja. Nowoczesne badania porównawcze wobec translatologii, Kraków 2010.

Terminologia tłumaczenia, red. Jean Delisle, Hannelore LeeJahnke i Monique C. Cormier, przeł. Teresa Tomaszkiewicz, Poznań 2006.

Przekład literacki. Teoria – Historia – Współczesność, red. Alina Nowicka-Jeżowa i Danuta Knysz-Tomaszewska, Warszawa 1997.

O sztuce tłumaczenia, red. Michał Rusinek, Wrocław 1955.

Podręczniki historii literatury polskiej z serii „Wielka historia literatury polskiej” do oświecenia, romantyzmu, pozytywizmu, Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego i literatury wojennej.

Efekty uczenia się:

W trakcie zajęć student nabywa podstawowych wiadomości z zakresu teorii literaturoznawstwa porównawczego, polskiego edytorstwa historycznoliterackiego oraz fenomenów i mechanizmów życia literackiego. Obok wiedzy pozytywnej, mającej postać sumy faktów i modelowych odczytań, zajęcia będą służyć również „rozchwianiu” stereotypowych sensów na temat historii literatury nowoczesnej i zmierzać w kierunku otwarcia nowych perspektyw myślowych. Wyniesiona wiedza stanowi dopełnienie informacji zgromadzonych na kursie „historia edycji literatury polskiej”, tworzących wraz z bieżącymi zajęciami swoistą dylogię dydaktyczną.

Metody i kryteria oceniania:

• kontrola obecności

• ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność)

• egzamin końcowy pisemny

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Dziurzyński, Zofia Smuga, Agata Wdowik
Prowadzący grup: Agata Wdowik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-02-17 - 2020-06-10

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dariusz Dziurzyński, Zofia Smuga, Agata Wdowik
Prowadzący grup: Agata Wdowik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.