Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Grafetyka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-SP-LOG1-GR Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Grafetyka
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Pomagisterskie Studium Logopedyczne
Pomagisterskie Studium Logopedyczne rok 1
Punkty ECTS i inne: 1.00
Język prowadzenia: (brak danych)
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu ukazanie pisma i pisania w ich aspekcie fizycznym oraz systemowym, a także przedstawienie powiązań między mową a pismem.

Pełny opis:

Celem zajęć jest przedstawienie komunikacji pisemnej w świetle dwóch nauk: grafetyki (pismo jako wytwór czynności grafomotorycznych) i grafemiki (stosunek między mową a pismem). Szczegółowa charakterystyka kodu graficznego - liter, ich budowy jako elementów systemu graficzno-ortograficznego prezentowana jest w perspektywie przygotowania do nauki pisania oraz możliwychpóźniejszych trudności związanych z dysleksją rozwojową. Istotnym elementem zajęć jest przedstawienie i omówienie relacji łączących płaszczyznę foniczną oraz graficzną w języku polskim – podkreślana jest możliwość wielorakiej, zależnej od kontekstu reprezentacji w piśmie jednej głoski. Dodatkowo nakreślona zostaje krótka historia rozwoju komunikacji graficznej (w tym polskiej grafii) oraz podziału na systemy pisma. Student poznaje różne rodzaje znaków graficznych funkcjonujące dla danych typów pisma. Uczestnik zajęć poznaje podstawowe pojęcia z zakresu grafetyki i nabywa umiejętność w ich używaniu.

Literatura:

Domagała A., Mirecka U., 2010, Grafomotoryka u dzieci w wieku 7-13 lat, Lublin.

Jeżewska-Krasnodębska E., 2007, Zaburzenia mowy u dzieci rozpoczynających naukę szkolną i ich wpływ na trudności w zakresie czytania i pisania [w:] A. Maciejewska (red.), Zaburzenia komunikacji językowej w czytaniu i pisaniu, Siedlce, s. 45-55.

Kania J. T., 2001, Substancja foniczna i graficzna tekstu (typologia między słowem i pismem w języku polskim, [w:] Kania J. T., Szkice logopedyczne, Polskie Towarzystwo Logopedyczne, Zarząd Główny, Lublin, s. 47-90.

Polański R., 1999, Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław - Kraków - Warszawa, (hasła: grafemika, grafetyka, grafem, allograf, fonogramy, ideogramy, logogramy, piktogramy, pismo alfabetyczne i inne)

Przybysz-Piwko M., 2007, Struktura fonotaktyczna wyrazów polskich a obraz pisma dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu [w:] M. Kostka-Szymańska, G. Krasowicz-Kupis (red.), Dysleksja. Problem znany czy nieznany?, Lublin, s. 101-108.

Przybysz-Piwko M., 2005, Trudności w pisaniu u dzieci z nieukończonym i zaburzonym rozwojem mowy w świetle analizy lingwistycznej. Wnioski dla praktyki logopedycznej i pedagogicznej [w:] M. Młynarska, T. Smereka (red.), Logopedia. Teoria i praktyka, Wrocław, s. 258-269.

Przybysz-Piwko M. 1998, Właściwości polskiej grafii przeszkodą w kształtowaniu się właściwych powiązań pomiędzy dźwiękami mowy a literami, [w:] Mierzejewska H., Przybysz-Piwko M. (red.), Zaburzenia głosu – badanie – diagnozowanie – metody usprawniania, Warszawa, s. 121-128.

Przybysz-Piwko M., 2000, Trudności w czytaniu i pisaniu w świetle wiedzy logopedycznej i lingwistycznej, czyli o potrzebie jednoczesnego usprawniania mowy głośnej i pisma [w:] E. Łuczyński (red.), Kształcenie logopedyczne. Cele i formy, Gdańsk, s. 62-68.

Przybysz-Piwko M., 2002, Segmentacja fonemowa u dzieci z trudnościami w opanowywaniu pisania i czytania [w:] J. Przesmycka-Kamińska (red.), Trudności w werbalnym porozumiewaniu się z otoczeniem dzieci z różnymi dysfunkcjami OUN, Wrocław.

Przybysz-Piwko M., 2002, Utrwalanie postaci graficznej i postaci fonologicznej wyrazów – propozycja ćwiczeń [w:] J. Przesmycka-Kamińska (red.), Trudności w werbalnym porozumiewaniu się z otoczeniem dzieci z różnymi dysfunkcjami OUN, Wrocław.

Sambor J., 2001, Język polski w świetle statystyki. Częstość fonemów. Częstość liter oraz połączeń literowych. Entropia i redundancja w języku. Polszczyzna jako język spółgłoskowy. Struktura informacyjna tekstu, [w:] Bartmiński J., (red.), Współczesny język polski, Wydawnictwo UMCS, Lublin

Wójtowiczowa J., 1991, Logopedyczny zbiór wyrazów, Warszawa.

Wróbel T., 1979, Pismo i pisanie w nauczaniu początkowym, Warszawa.

Efekty uczenia się:

Student, który zaliczył przedmiot:

WIEDZA

• posiada wiedzę na temat rodzajów pisma, typów znaków graficznych, elementów strukturalnych tworzących literę, właściwości systemu graficznego w języku polskim, niektórych uwarunkowań rozwoju fizycznego człowieka przygotowujących go do nauki pisania

• zna i rozumie złożoność relacji istniejącą między systemami graficznym (ortograficznym) a fonologicznym w języku polskim

UMIEJĘTNOŚCI

• rozpoznaje różnego typu trudności w pisaniu dotyczące grafii i ortografii

• określa przyczyny trudności w pisaniu na poziomie grafii i ortografii w oparciu o analizę materiału autentycznego

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

• wykorzystuje wiedzę o właściwościach systemu graficznego i jego powiązaniach z systemem fonologicznym w języku polskim w terapii logopedycznej przez dostosowanie zadań oraz wymagań do aktualnego poziomu psychofizycznego rozwoju dziecka

Metody i kryteria oceniania:

Obecność i aktywne uczestnictwo w wykładzie

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 5 godzin, 32 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Wolańska, Joanna Zawadka
Prowadzący grup: Joanna Zawadka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie
Wykład - Zaliczenie
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.