Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etnografia Europy Wschodniej (Białoruś, Ukraina, Rosja)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LEEW Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etnografia Europy Wschodniej (Białoruś, Ukraina, Rosja)
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: I rok studiów licencjackich
Moduł L1: Antropologia etniczności
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

monograficzne

Skrócony opis:

Upadek ZSRR (1989-1991) i ogłoszenie niepodległości przez jego byłe republiki wpłynął na zmiany widzenia idei narodu i państwa. Nowy rozdział w historii sprawił także, że powróciła refleksja nad kształtem tożsamości m.in. białoruskiej, ukraińskiej, rosyjskiej oraz reinterpretacja jej treści. Istotną rolę odegrały i odgrywają tu uwarunkowania historyczne, polityczne, społeczne, kulturowe.

Celem zajęć jest przybliżenie procesów tożsamościowych zachodzących w Europie Wschodniej oraz charakterystyka życia społecznego i kulturalnego Białorusinów, Ukraińców i Rosjan w rzeczywistości postradzieckiej.

Zajęcia mają formę wykładu z elementami konwersatorium.

Pełny opis:

Zagadnienia:

1. Wprowadzenie: dlaczego Europa Wschodnia. Mit słowiańskiej wspólnoty.

2. Europa Wschodnia i proces kształtowania się idei narodowej; Rosja/ZSRR a kwestia narodowa; koncepcja ruskiego miru.

3. Białorusini, rozważania o narodzie i państwie.

4. Ukraińcy, rozważania o narodzie i państwie.

5. Po upadku ZSRR, czyli kontekst rosyjski.

6. Człowiek sowiecki (założenia, realizacja/realizacje) a „zwykły mieszkaniec/obywatel”.

7. Charakterystyka społeczeństwa białoruskiego, ukraińskiego, rosyjskiego, czyli życie codzienne Białorusinów, Ukraińców i Rosjan w czasach radzieckich i postradzieckich.

8. Charakterystyka społeczeństwa białoruskiego, ukraińskiego, rosyjskiego, czyli o inteligencji i jej roli w kształtowaniu idei narodowej. Współczesne elity.

9. Kształtowanie nowego pokolenia, paradoksy świadomości historycznej i nie tylko. Studium przypadku białoruskiego.

10. Wybrane elementy kultury Białorusinów, Ukraińców, Rosjan (m.in. kwestie języka i literatury, muzyki, sztuki). Wątki dawne i współczesne.

Literatura:

Bardach J., Od narodu politycznego do narodu etnicznego w Europie Środkowo-Wschodniej, „Kultura i Społeczeństwo” 1993, nr 4, s. 3-16.

Bobrownicka M., W kręgu słowiańskiego mitu, [w:] Narkotyk mitu. Szkice o świadomości narodowej i kulturowej Słowian Zachodnich i Południowych, Kraków 1995, s. 7-19.

Bortnowska K., Białoruski postmodernizm. Liryka „pokolenia Bum-Bam-Litu”, Warszawa 2009.

Boym S., Nostalgia i postkomunistyczna pamięć, [w:] Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem, Wołowiec 2002, s. 270-301.

Byliśmy pokorni. Niestety. Rozmowa z Hienadziem Buraukinem, [w:] Ograbiony naród. Rozmowy z intelektualistami białoruskimi, M. Nocuń, A. Brzeziecki, Wrocław 2007, s. 63-78.

Engelking A. „Nacja” i „nacjonalność” jako kategorie identyfikacji i tożsamości mieszkańców wsi na wschodzie Białorusi, [w:] Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej, red. E. Smułkowa, A.Engelking, Warszawa 2007, s. 209-224.

Fitzpatrick S., Skrzywdzeni i poniżeni, [w:] Życie codzienne pod rządami Stalina. Rosja radziecka w latach trzydziestych XX w., Kraków 2012, s. 167-200.

Hroch M., Skład społeczny patriotów, [w:] Małe narody Europy, Wrocław-Warszawa-Kraków 2003 (dodruk 2008), s. 78-94.

Historia Europy Środkowo-Wschodniej, red. J. Kłoczowski, t.1-2, Lublin 2000.

Humphrey C., Koniec radzieckiego życia. Ekonomie życia codziennego po socjalizmie, Kęty 2010.

Lichtarovič J., Ideologiczne, historyczne i polityczne podstawy antyzachodniej retoryki w społeczeństwie białoruskim, [w:] Białoruś - w stronę zjednoczonej Europy, red. M. Maszkiewicz, Warszawa 2009, s. 200-214.

Suchanek L., Człowiek radziecki i naród radziecki. Eksperyment ideologiczny i etniczny, [w:] Współcześni Słowianie wobec własnych tradycji i mitów. Sympozjum w Castel Gandolfo 19-20 sierpnia1996, red. M.Bobrownicka, L.Suchanek, F.Ziejka, Kraków 1996, s. 133-146.

Usenko K., Oczami radzieckiej zabawki. Antologia radzieckiego i rosyjskiego undegroundu, Wołowiec 2012.

Wierzbicki A., Rosja i wspólnota słowiańska w XXI wieku, [w:] Narody i nacjonalizm w Federacji Rosyjskiej, red. P.Timofiejuk, A.Wierzbicki, E.Zieliński, Wrocław 2004, s.87-103.

Wilson A., Ukraińcy, Warszawa 2002.

Vidanava I., I’m Lovin’It! Białoruska młodzież w Europie, [w:] Białoruś - w stronę zjednoczonej Europy, red. M. Maszkiewicz, Warszawa 2009, s. 106-126.

Zajączkowski W., Triumf narodów, [w:] Rosja i narody. Ósmy kontynent. Szkic dziejów Eurazji, Warszawa 2009, s. 215-250.

Efekty uczenia się:

Po zakończeniu zajęć student:

- ma wiedzę na temat przebiegu procesów narodotwórczych w Europie Wschodniej oraz zna i potrafi scharakteryzować najważniejsze wydarzenia związane z tym procesem na przykładzie Białorusi i Ukrainy;

- ma wiedzę o sytuacji polityczno-społeczno-kulturowej Białorusi, Ukrainy, Rosji;

- potrafi wskazać i zanalizować podstawowe czynniki wpływające na kształtowanie społeczeństwa białoruskiego, ukraińskiego i rosyjskiego (dawniej i współcześnie);

- rozpoznaje i potrafi scharakteryzować współczesne przejawy życia kulturalnego na Białorusi, Ukrainie i w Rosji;

- rozumie postawy mieszkańców obszaru Europy Wschodniej w różnych przedziałach XX w. i w odmiennej sytuacji politycznej;

- jest uwrażliwiony na tzw. problematykę wschodnią, poddaje ją refleksji i krytycznej ocenie.

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę składa się:

- obecność na zajęciach i aktywność (wszyscy: czytanie lektur; zainteresowani: prasówka, czyli przygotowanie skrótu informacji prasowych z danego tygodnia, na temat Białorusi, Ukrainy, Rosji);

- egzamin pisemny (test otwarty).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 30 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Waszczyńska
Prowadzący grup: Katarzyna Waszczyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.