Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Etnologia Azji

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LPAZ Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Etnologia Azji
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: I rok studiów licencjackich
Moduł L2: Antropologia globalizującego się świata i mobilności
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykład nie stanowi systematycznego przeglądu ludów ani kultur Azji, choć rysuje fragmenty tego obrazu. Zasadniczym celem jest przedstawienie podstawowych elementów życia duchowego, charakterystycznych dla niektórych społeczności azjatyckich. Materiał etnograficzny pochodzi w dużej części z własnych badań terenowych autora i pokazuje, jak ujawniają się w terenie te podstawowe pojęcia języka symbolicznego i duchowości, które znamy z prac ogólnych. Intencją autora jest przekonanie słuchaczy, że możliwe jest prowadzenie własnych badań terenowych na obszarze którejś z kultur Azji.

Pełny opis:

Tematy zajęć:

1. Jak badać Azję? "Co robi antropolog? - Pisze". Ale przedtem czyta. Lista lektur smakowitych Volumina Asiatica. Potem sam bada - dziesięć przykazań etnografa w terenie.

2. Oswajanie odległego. Azja nie taka daleka. Obustronne kontakty, obopólne zapożyczenia. Orientalizm smakowity - drogi sztuki azjatyckiej w Europie. Przedmiot żywy - etnograf otwiera się na dzieło sztuki.

3. Struktury, modele, abstrakcje: "tradycyjny model świata". Podstawowe elementy archaicznej wizji świata, przedstawione na przykładzie wyobrażeń myśliwskich i pasterskich społeczności Syberii i Azji Centralnej. Rytuał pogrzebowy jako pochodna wyobrażeń o zaświatach.

4. Symbolika domostwa. Przedmiot materialny jako korelat modelu świata i podstawowych wartości duchowych danej kultury. Etnograf analizuje: mongolska jurta, chińska geomancja.

5. Czas i przestrzeń jako kategorie kultury i języka symbolicznego. Buddyjska koncepcja ruchu obrotowego i "magia kosmiczna". Etnograf patrzy: tybetańska pielgrzymka (kora) - wchodzenie na dach świata (wykład z filmem).

6. Tabu: mito-logika kontra pseudoekologia. Etnograf analizuje (drobiazgowo): zakazy żywnościowe judaizmu i islamu (powody wierzeniowe biblijnej nieczystości świni - przeciw uproszczeniom wyjaśnień potocznych).

7. Syberyjskie świętowanie dawniej i dziś - miedzy restytucją kultury a globalną groteską. Jakucki Ysyach - obrzęd początku lata i pierwszego kumysu - i jego nowoczesne przeobrażenia (wykład z filmem).

8. Szamanizm. Od syberyjskiej archaiki do koreańskiej nowoczesności. Etnograf patrzy: szamanki z mikrofonami.

9. Rytualne konteksty gry/zabawy. Semantyka środkowo-azjatyckich zawodów typu buzkaszi na tle współzawodnictw weselnych i symboliki zdobywania panny młodej.

10. Wartości azjatyckie w kontekście nowoczesności. Samuraj w termitierze. "Badać lokalnie - interpretować globalnie": Tsukiji - tokijski mega-rynek rybny jako ogniskowa globalnych fenomenów ekonomiczno-kulturowych.

Literatura:

A. Kuczyński, Polskie opisanie świata. Studia z dziejów poznania kultur ludowych i plemiennych, t. 1. Azja i Afryka, Wrocław 1994.

A. Sadakata, Góra Sumeru i kraina Sukhawati. Zarys kosmologii buddyjskiej, Poznań 2000.

S. Szynkiewicz, Rodzina pasterska w Mongolii, Warszawa 1981.

J. S. Wasilewski, Podróże do piekieł. Rzecz o szamańskich misteriach, Warszawa 1983.

J. S. Wasilewski, Tabu a paradygmaty etnologii, Warszawa 1989, s. 12-45.

Efekty uczenia się:

Studenci potrafią przedstawić specyfikę kultury duchowej Azji.

Metody i kryteria oceniania:

egzamin pisemny

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jerzy Wasilewski
Prowadzący grup: Jerzy Wasilewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jerzy Wasilewski
Prowadzący grup: Jerzy Wasilewski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.