Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

(Post)pamięć II wojny światowej i powojnia. Ujęcie etnograficzno-antropologicznez z Levinasem w tle

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LPPW Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: (Post)pamięć II wojny światowej i powojnia. Ujęcie etnograficzno-antropologicznez z Levinasem w tle
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: Moduł L7: Antropologia symboliczna
Przedmioty etnograficzne do wyboru
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

nieobowiązkowe

Skrócony opis:

Zajęcia służą zdobyciu kompetencji pozwalających na antropologiczną analizę źródeł wywołanych, dotyczących pamięci o przemocy, do jakiej dochodziło w Polsce w okresie II wojny światowej i powojnia. Studenci zapoznają się także w ich trakcie z różnymi konceptualizacjami i typologiami pamięci oraz powiązanych z nią pojęć analitycznych z podtekstem etycznym, takich jak–świadek, postronny, trauma, wina, odpowiedzialność, spotkanie, przemilczenia, (nie)miejsca pamięci, skażone krajobrazy, cierpienie.

Pełny opis:

Zajęcia służą zdobyciu kompetencji pozwalających na antropologiczną analizę etnograficznych źródeł wywołanych, dotyczących pamięci przemocy, do jakiej dochodziło w Polsce w okresie II wojny światowej i powojnia.

Studenci zapoznają się także w ich trakcie z różnymi konceptualizacjami

i typologiami pamięci oraz powiązanych z nią pojęć analitycznych z podtekstem etycznym, takich jak–świadek, postronny, trauma, wina, odpowiedzialność, spotkanie, przemilczenia, (nie)miejsca pamięci, skażone krajobrazy, cierpienie.

Szczególny nacisk zostanie położony na region Podkarpacia, co wynika z tego, że jest to obszar, w którym prowadziłam badania w latach 2016-2021, a także kierowałam badaniami grupy studentów z laboratorium etnograficznego „(Post)pamięć II wojny światowej i powojnia na Podkarpaciu” obejmującymi także powiat jarosławski zob.https://www.etnologia.uw.edu.pl/postpamiec-ii-wojny-swiatowej-i-powojnia-na-podkarpaciu). Materiał ten to łącznie około 250 rozmów zebranych przez studentów, a także nagrania filmowe, notatki terenowe i materiały archiwalne.

Znając kontekst pozyskiwania owych materiałów, chciałabym w szczególny sposób wyeksponować metodologiczne implikacje związane z sytuacją spotkania z Innym – z którym rozmawiamy twarzą w twarz, tym samym zyskując dostęp do jego emocji i tego, co pozatekstualne. To sprawia, że także na etapie analizy materiałów każde zdanie czy wypowiedź ewokują u etnografa twarz rozmówcy, która często „utrudnia” stawianie kategorycznych tez i stanowi ciągłe etyczne i metafizyczne wyzwanie. W tym kontekście odniesiemy się do filozofii Emmanuela Lèvinasa.Twarz Innego i do pewnego stopnia pozatekstualne aspekty rozmowy będą dla uczestników zajęć konkretne, ponieważ umożliwią to nam nagrania filmowe. Prowadząca opowie także o kulisach powstałych w efekcie jej badań filmów dokumentalnych „Nie sądzić” (2016, reż. Ina Carlucci Sforza, Magdalena Lubańska) oraz „Wielki strach” (2021, reż. Ina Carlucii Sforza, scenariusz: M. Lubańska, I. Carlucii Sforza). Będziemy interpretować nie tylko słowa, ale też milczenie, gesty, mimikę rozmówców i starać się antropologicznie skonceptualizować ich znaczenia. Jaką rolę odgrywają w tworzeniu sensu tego co zapamiętane? Czy są kompatybilne z wypowiadanymi słowami? Dlaczego kontekst rozmowy ułatwia nam adekwatną analizą materiału, naświetla to co wypowiedziane, ale zarazem twarz, mowa i gesty rozmówców w nas samych wywołują sytuacje etycznego dyskomfortu, które prawdopodobnie niweluje praca z samym tekstem, oderwanym od adresata, spisanym i w pewnym sensie żyjącym swoim własnym życiem?

Aby odpowiedzieć na te pytania, czy też je przeformułować, zrewidować, będziemy równolegle do analizy wspomnianych etnograficznych materiałów źródłowych czytać bogatą i różnorodną literaturę przedmiotu dotyczącą problematyki pamięci II wojny światowej i powojnia, której twórcy pracują na różnych materiałach, w rozmaity sposób, wchodząc lub nie w relacje spotkania z podmiotem badań.

Scenariusz zajęć będzie zależał od tego, co wydarzy się w trakcie analizy źródeł na pierwszych i kolejnych zajęciach, od tego, jakie okażą się preferencje studentów. Na pewno interesować nas będzie sfera życia codziennego, a zatem stosunki społeczne: sytuacja kobiet i dzieci, relacje rodzinne

i sąsiedzkie, warunki bytowe i w tym kontekście pamięć okupacji, Holokaustu, powojnia, partyzantek, band rabunkowych.

Naszymi gośćmi na zajęciach będą od czasu do czasu byli studenci - uczestnicy kierowanego przeze mnie laboratorium „(Post)pamięć II wojny światowej i powojnia na Podkarpaciu”, których refleksje o badaniach można zobaczyć pod tym linkiem https://www.youtube.com/watch?v=MhZSwcOlczs

Efekty uczenia się:

Zajęcia służą zdobyciu kompetencji pozwalających na antropologiczną analizę etnograficznych źródeł wywołanych, dotyczących pamięci przemocy, do jakiej dochodziło w Polsce w okresie II wojny światowej i powojnia. Studenci zapoznają się także w ich trakcie z różnymi konceptualizacjami

i typologiami pamięci oraz powiązanych z nią pojęć analitycznych z podtekstem etycznym, takich jak–świadek, postronny, trauma, wina, odpowiedzialność, spotkanie, przemilczenia, (nie)miejsca pamięci, skażone krajobrazy, cierpienie.

Metody i kryteria oceniania:

obecność i aktywny udział w zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności, każde kolejne wymagają wykonania dodatkowej pracy (konspekt z lektury)

- zaliczenie 5 niezapowiedzianych kolokwiów z lektur

- napisanie krótkiego eseju na uzgodniony z prowadzącą temat (5-8 stron)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Lubańska
Prowadzący grup: Magdalena Lubańska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.