Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wielozmysłowe imaginaria religijne. Przedmiot, ciało, kult

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LWIR Kod Erasmus / ISCED: 14.7 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Wielozmysłowe imaginaria religijne. Przedmiot, ciało, kult
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: III rok studiów licencjackich
Moduł L6: Antropologia religii
Moduł M6: Antropologia religii
Przedmioty etnograficzne do wyboru
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

nieobowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z najnowszą antropologiczną literaturą przedmiotu dotyczącą roli zmysłów i nośników materialnych w kulcie religijnym. Chodzi tu o takie ujęcie tej problematyki, która będzie wykraczało poza dychotomiczne dystynkcje ciało/umysł, podmiot/przedmiot, duchowość/cielesność, sacrum/profanum.

W trakcie kursu studenci zapoznają się z przykładami antropologicznych opisów „wielozmysłowych imaginariów religijnych” usiłującymi przełamać kartezjańskie dychotomie. Podejmą również wyzwanie stworzenia własnych opisów tego typu, w których wykorzystają inspiracje teoretyczne, z jakimi zapoznają się w trakcie kursu.

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z najnowszą antropologiczną literaturą przedmiotu dotyczącą roli zmysłów i nośników materialnych w kulcie religijnym. Chodzi tu o takie ujęcie tej problematyki, które będzie wykraczało poza dychotomiczne dystynkcje ciało/umysł, podmiot/przedmiot, duchowość/cielesność, sacrum/profanum.

Pełny opis:

W anglosaskiej literaturze przedmiotu podejście to rozwija się przede wszystkim w obrębie studiów nad religijną materialnością i zmysłowością (material religion). Kluczową kategorią analityczną stosowaną przez reprezentantów tego podejścia jest już nie „wiara” a ucieleśnienie (embodiment), religia zaś definiowana jest przede wszystkim jako praktyka mediowania miedzy tym co transcendentne i immanentne (Meyer 2006) a dociekania antropologiczne są skupione na związanych z nią formach materialnych i jej sensualności(Keane 2008, 124, Meyer 2010 a, 2012, 11, 2006, 39-40) Tak zarysowane podejście badawcze służy m.in. próbie przełamania „protestanckiego uprzedzenia” antropologicznej teorii, zgodnie z którym prawomocny kontakt z sacrum ograniczano do wiary pojmowanej jako stan umysłu (Asad 1993, Tambiah 2007), zaś korzystanie z materialnych przedmiotów jako „nośników łaski/mocy” traktowano jako praktykę magicznę czy przejawy fetyszyzmu (por. Keane 2007, Tambiah 2007, Morgan 2010, Tayor).

W trakcie kursu studenci zapoznają się z przykładami antropologicznych opisów wielozmysłowych imaginariów religijnych, usiłującymi przełamać kartezjańskie dychotomie. Podejmą również wyzwanie stworzenia własnych opisów tego typu, w których wykorzystają inspiracje teoretyczne, z jakimi zapoznają się w trakcie kursu.

Literatura:

Czarnowski S. 1958 [1938]. Kultura religijna wiejskiego ludu polskiego, w: Kultura, Warszawa: PWN.

Classen C. 1998. The Scented Womb and the Seminal Eye, [w:] The Color of Angels. Cosmology, Gender and the Aesthetic Imagination, London, New York: Routledge, ss.63-85.

Csordas T. 1990. Embodiment as a Paradigm for Anthropology Ethos, Vol. 18, No. 1/1990, ss. 5-47

Hanganu G. 2010. Eastern Christians and Religious Objects: Personal and Material Biographies Entangled, [w:] Eastern Christians in Anthropological Perspective, red. Ch. Hann, H. Goltz, ss.33-55.

Howes D., 2005. HYPERESTHESIA, or, The Sensual Logic of Late Capitalism, [w:] Emipire of the Senses. The Sensual Culture Reader, Oxford, New York: Berg ss. 281-303.

Lynch G. 2010. Object Theory. Towar an intersubjective, mediated and dynamic theory of religion, [w:] Religion and Material Culture. The Matter of Belief, London and New York: Routledge, ss. 40-54.

McDanell Conell. 1995. Material Christianity [w:] Material Christianity. Religion and Popular Culture in America, New Heaven, London: Yale University Press, ss. 1-16

McDanell C. 1995. Piety, Art, Fashion: The Religious Object, [w:] Material Christianity. Religion and popular cuture in America, New Heaven, London: Yale University Press, ss. 17-66.

Moezzi Mohammad Ali A. 2012. Icon and meditation: between popular art and sufism in imami shi’ism, [in:] The Art and the material culture of Iranian Shi’ism. Iconography and religious devotion in shi’i islam, ed. Pedram Khosronejad, London, New York: I.B. Tauris, 25-45

Morgan D. 2010. Materiality, social analysis and the study of religion, [w:] Religion and Material Culture. The Matter of Belief, London and New York: Routledge, ss. 55-74

Nooter Roberts M. 2010. Tactiilty and transcendence. Epistemologies of touch in African arts and spiritualities, [w:] Religion and Material Culture. The Matter of Belief, London and New York: Routledge, ss. 79-96

Orsi R. 2005. The many names of the mother of God, [w:] Between Heaven and Earth. The Religious Worlds People make and the Scholars who study them, Princeton and Oxford: Princeton University Press, ss. 48-72.

Rountree C. 2006. Materializing Magical Power. Imagination, Agency and Intent in Feminist Witches’ Rituals, [w:] Materializng Religion. Expression, Performance and Ritual, red. Elisabeth Arweck, William Keenan, ss. 190-202

Talal Asad, 1993.Genealogies of Religion. Discipline and Reasons of Power in Christianity and Islam, Baltimore and London: The John Hopkins University Press.

Tokarska-Bakir J. 2000. Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Wielkie opowieści, Kraków: Universitas.

Walker Bynum C. 2011.Visual Matter [w:] Christian Materiality. As Essay on Religion in Late Medieval Europe, ss. 37-124

Metody i kryteria oceniania:

- obecność i aktywny udział w zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności, każde kolejne wymagają wykonania dodatkowej pracy (konspekt z lektury, przygotowanie prezentacji na zadany temat)

- zaliczenie 5 niezapowiedzianych kolokwiów z lektur

- napisanie krótkiego eseju na uzgodniony z prowadzącą temat (5-8 stron)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Lubańska
Prowadzący grup: Magdalena Lubańska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.