Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Zajęcia fakultatywne. Historia mówiona w warsztacie historyka - wprowadzenie praktyczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-L2F-HM Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Zajęcia fakultatywne. Historia mówiona w warsztacie historyka - wprowadzenie praktyczne
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: Przedmioty w ramach Studiów Żydowskich (I stopień)
Zajęcia fakultatywne, studia I stopnia, licencjat (program od 2012)
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Zajęcia mają charakter warsztatowy, na których studenci uczą się zasad prowadzenia wywiadów na potrzeby badań historycznych . Poznają również stan badań, w których wywiady ze świadkiem historii są wykorzystywane.

Skrócony opis:

Celem zajęć jest przybliżenie studentom metodologii i warsztatu historii mówionej jako narzędzia wywoływania, ustnych relacji świadków historii, interpretacji źródeł tego typu oraz analizy dorobku historii mówionej.

Zajęcia obejmować będą analizę sposobów wykorzystania relacji w badaniach nad przeszłością i pamięcią zbiorową, praktyczną naukę podstawowych metod historii mówionej i dyskusję nad sposobami funkcjonowania relacji świadków historii we współczesnym dyskursie historycznym.

Pełny opis:

Tematyka zajęć

Historia historii mówionej

Relacje świadków historii w dyskursie o przeszłości:

Przypadek 1 - Trauma ("Shoah" Claude'a Lanzmanna)

Przypadek 2 - Mit ("Żydokomuna" Anny Zawadzkiej)

Przypadek 3 – Rekonstrukcja (e-historie)

Relacje świadków historii w naukach społecznych (socjologia, etnografia, antropologia)

Historia mówiona w badaniach historycznych – analiza przykładów

Pamięć indywidualna i pamięć zbiorowa jako przedmiot badań historii mówionej

Specyfika historii mówionej — sztuka dialogu.

Teoretyczne ramy interpretacji - przykłady badań

Etyka w historii mówionej

Warsztat: typy wywiadów, pytania badawcze a pytania wywiadu, przygotowanie kwestionariusza pytań

Warsztat: prowadzenie wywiadu, główne zasady i problemy

Warsztat: dokumentacja wywiadu dla potrzeb archiwalnych

Archiwa historii mówionej w Polsce i na świecie

Metody dydaktyczne

• Metoda tekstu przewodniego

• Dyskusja – na zajęciach w oparciu o lekturę wybranych tekstów

• Prezentacja wyników pracy własnej

Praca w zespołach

Literatura:

Lista lektur podstawowych

Czajkowski Tomasz, Program Historia mówiona realizowany w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, w: Historia mówiona w świetle etnolingwistyki, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, S. Wasiuta, Lublin 2008, s. 31-34.

Eisler Jerzy, Refleksje nad wykorzystaniem relacji jako źródła w badaniu historii PRL (rozmowy z dysydentami i prominentami), „Polska 1944/45-1989. Studia i materiały”, 2003, s. 23-48.

Engelking-Boni Barbara, Zagłada i pamięć. Doświadczenie Holocaustu i jego konsekwencje opisane na podstawie relacji autobiograficznych, Warszawa 1994.

Filipkowski Piotr, Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych, Wrocław 2010.

Filipkowski, Piotr. “Historia mówiona jako historia ratownicza: doświadczenie, opowieść, egzystencja.” Teksty Drugie5 (2014): 27–46.

Filipkowski, Piotr. “Historia mówiona jako historia faktyczna, albo jak ‘odantropologizować’ opowieści o przeszłości?.” Rocznik Antropologii Historii V.1 (8) (2015): 1–18.

Frisch Michael, Historia mówiona i rewolucja digitalna. W kierunku post-dokumentalnej wrażliwości, w: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2010, s. 295-318.

Hardy III Charles, Portelli Allesandro, I Can Almost See the Lights of Home. A Field Trip to Harlan County, Kentucky. An Essay-In-Sound, „The Journal of MultiMedia History” t. 2: 1999, na stronie: http://www.albany.edu/jmmh/vol2no1/lightssoundessay.html

Jarosz Dariusz, Mieszkanie się należy. Studium z peerelowskich praktyk społecznych, Warszawa 2010 (fragmenty).

Kałwa Dobrochna, Klich-Kluczewska Barbara, „Codzienność peryferyjna”. Pamięć mieszkańców Ustronia – studium przypadku, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 2011, nr 1, 57-64.

Kałwa Dobrochna, Kozetka historyka: oral history w badaniach życia prywatnego, w: Rodzina – prywatność – intymność. Dzieje rodziny polskiej w kontekście europejskim, red. D. Kałwa, A. Walaszek, A. Żarnowska, Warszawa: DiG, 2006, s. 181-191.

Kersten Krystyna, Historyk – twórcą źródeł, „Kwartalnik Historyczny”, r. 78: 1971, nr 2, s. 313-329.

Kierzkowski Michał, Oral history – „Historia Badającego i Badanego”. Uwagi o specyfice relacji ustnych w kontekście badań historycznych, w: Obserwacja uczestnicząca w badaniach historycznych. Zbiór studiów, red. B. Wagner, T. Wiślicz, Zabrze 2008, s. 35-40.

Kubiszyn Marta, Historia (nie)mówiona, „Scriptores”, 2003, s. 91-105.

Kudela-Świątek Wiktoria, Nieznośny ciężar przekazu czyli o przekładzie źródeł mówionych w badaniach oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej” 2012, nr 2, s. 5–35.

Kurkiewicz Michał, Projekt IPN „NOTACJE – relacje świadków historii”, w: Histora w kulturze współczesnej. Niekonwencjonalne podejścia do prezszłości, red. P. Witek, M. Mazur, E. Solska, Lublin 2011, s. 421-428.

Kurkowska-Budzan Marta, Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnych symbolizacji przeszłości, Kraków 2009.

Kurkowska-Budzan Marta, Badacz – tubylec. O emocjach, władzy i tożsamości w badaniach oral history miasteczka Jedwabne, w: B. Wagner, T.Wiślicz (red.), Obserwacja uczestnicząca w badaniach historycznych. Zbiór studiów, Zabrze 2008, s. 17-25.

Kurkowska-Budzan Marta, Informator, świadek historii, narrator – kilka wątków epistemologicznych i etycznych oral history, „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”, I: 2011, s. 9-34.

Kvale Steinar, Prowadzenie wywiadów, przekł. A. Dziuban, Warszawa: Wyd. Nauk. PWN 2010.

Lanzmann Claude, Zając z Patagonii: (pamiętniki), Wołowiec 2010.

Lewandowska Izabela, Zasady opisu bibliograficznego źródeł mówionych (relacji ustnych). Próba systematyzacji „Echa Przeszłości”, t. 10: 2009, s. 487-498.

Portelli Alessandro, The pecularities of oral history, „History Workshop”, 1981, nr 12, s. 96-107.

Rapley Tim, Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów, przekł. A. Gąsior-Niemiec, Warszawa 2010.

Redlich Shimon, Razem i osobno. Polacy, Żydzi, Ukraińcy w Brzeżanach 1919-1945, Sejny 2008.

Starnawski Marcin, Tęsknię za tobą, Żydzie-rewolucjonisto! Demitologizacja, etos i nieprawomyślne lekcje w filmie Anny Zawadzkiej „Żydokomuna”, „Recykling Idei” 2012, nr 13, s. 162-176.

Thompson Paul, Głos przeszłości. Historia mówiona, w: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2010, s. 281-294.

Welzer Harald, Moller Sabine, Tschuggnall Karoline, „Dziadek nie był nazistą”. Narodowy socjalizm i Holokaust w pamięci rodzinnej, przekł. P. Masłowski, w:

Zawadzka Anna, Żydokomuna. Szic do socjologicznej analizy źródeł historycznych, „Societas/Communitas” 2009, nr 2, s. 199–244.

Efekty uczenia się:

Wiedza

• Student poznaje terminologię z zakresu historii mówionej

• Ma podstawową wiedzę o specyfice metodologicznej dyscypliny i zna podstawowe narzędzia przeprowadzania wywiadu ze świadkiem historii

• Zna specyfikę metodologiczną, zasady przeprowadzania wywiadu i interpretacji relacji świadka historii.

• Orientuje się w działalności ośrodków prowadzących badania i projekty historii mówionej

Umiejętności

• Potrafi wskazać i omówić miejsce historii mówionej w ramach nauk historycznych. W wypowiedziach wykorzystuje argumenty różnych autorów, potrafi je krytycznie ocenić.

• Potrafi przeprowadzić wywiad ze świadkiem historii zgodnie z przyjętymi założeniami metodologicznymi.

• Analizuje źródło mówione z wykorzystaniem warsztatu historycznego i specyficznych narzędzi historii mówionej.

• Przedstawia wyniki swojej pracy w przemyślanej, usystematyzowanej formie.

Kompetencje społeczne

• Rozumie konieczność przestrzegania zasad etycznych w pracy badawczej.

• Uznaje i szanuje odmienne punkty widzenia na przeszłość; jest zdolny do zrozumienia odmiennych wartości i postaw prezentowanych przez świadków historii.

• Wykazuje się odpowiedzialnością w trakcie prowadzenia wywiadów i ich wykorzystania w badaniu historycznym

• Ma świadomość znaczenia projektów historii mówionej dla budzenia lub utrwalania tożsamości lokalnych wspólnot pamięci

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia jest:

1. obecność na zajęciach (dopuszczalna 1 nieobecność, pozostałe nieobecności wymagają zaliczenia indywidualnego na dyżurach),

2. aktywny udział w zajęciach

Ocenę końcową tworzą oceny cząstkowe:

a. przygotowanie merytoryczne do zajęć i aktywność;

b. ustna prezentacja analizy monografii historii mówionej - lista propozycji w spisie lektur

uzupełniających;

c. praca zaliczeniowa (esej ok. 6 tys. znaków, prezentacja multimedialna) – wymagana przy ocenie bardzo dobrej

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dobrochna Kałwa
Prowadzący grup: Dobrochna Kałwa
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.