Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Podstawy metodologii historii, wykład

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-LZ1PMHW Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Podstawy metodologii historii, wykład
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Skrócony opis:

Celem zajęć jest analiza wybranych koncepcji metodologicznych i teorii badań historycznych oraz ich recepcji w praktyce badawcze.

Pełny opis:

Tematyka:

1. Zajęcia organizacyjne i wprowadzające: trudne związki historii i metodologii

2. Historyzm - między nauką i sztuką

3. Pozytywistyczne wizje i odwrót ku nowym pytaniom

4. Marksizm, czyli o determinizmie dziejowym na nowo

5. Szkoła Annales - 1. pokolenie (historia totalna, długie trwanie)

6. Zwrot ku naukom społecznym i badaniom ilościowym

7. Szkoła Annales - 2. pokolenie (mentalność, emocje, pamięć)

8. Zwrot antropologiczny

9. Mikrohistoryczna perspektywa w badaniach nad przeszłością

10. Strukturalizm i jego znaczenie w badaniach historycznych

11. Postmodernizm: zwrot narratywistyczny i jego skutki

12. Psychohistoria i historia emocji

13. Semiotyka w badaniach kultury i historii

14. Historia w perspektywie teorii postkolonialnej

15. Humanistyka przeszłości i przyszłość historii

Literatura:

Appleby J., Hunt L., Jacob M.C., Powiedzieć prawdę o historii, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2000.

Ariès P., Czas historii, Marabut, Gdańsk 1996.

Baratay É., Zwierzęcy punkt widzenia: inna wersja historii, Wydawnictwo w podwórku, Gdańsk 2014.

Bloch M., Pochwała historii, czyli o zawodzie historyka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1962, 45–104.

Braudel F., Historia i trwanie, Czytelnik, Warszawa 1999.

Burke P., Historia i teoria społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa; Kraków 2000; 10-33, 60-129.

Burke P., Historia kulturowa: wprowadzenie, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012.

Carr E.H., Historia - czym jest?, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 1999.

Chakrabarty D., Prowincjonalizacja Europy: myśl postkolonialna i różnica historyczna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2011.

D'Alleva A., Metody i teorie historii sztuki, Universitas, Kraków 2008, 7-20, 187-202.

Davis N.Z., Powrót Martina Guerre'a, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2011.

Dilthey W., Budowa świata historycznego w naukach humanistycznych, “Słowo/Obraz Terytoria,” Gdańsk 2004.

Domańska E., Mikrohistorie. Spotkania w międzyświatach, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999.

Domańska E., Historie niekonwencjonalne: refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2006.

Domańska E., Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010.

Domańska E., Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka?, „Teksty Drugie,” 2010, nr 1, 45–55.

Domańska E., Historia ratownicza, „Teksty Drugie,” 2014, nr 5, 12–26.

Domańska E., Historia w kontekście posthumanistyki, „Historyka,” 2015, t.45, 5–21.

Dymkowski M., Z rozważań psychologa o myśleniu historycznym, „Historyka,” 2014, 1–14.

Farge A., Gesty gromadzenia, „Tytuł roboczy: Archiwum,” 2009, nr 2, 13–15.

Gandhi L., Teoria postkolonialna: wprowadzenie krytyczne, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008.

Górny M., Przede wszystkim ma być naród: marksistowskie historiografie w Europie Środkowo-Wschodniej, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007.

Grabski A.F., Dzieje historiografii, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2006.

Granice dyscyplin-arne w humanistyce, red. J.M. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2006.

Grzebalska W., Płeć powstania warszawskiego, Narodowe Centrum Kultury; Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2013, 23–38.

Haraway D., Manifest gatunków stowarzyszonych, w: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, red. E. Domańska, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010, 241–260.

Historia społeczna, historia codzienności, mikrohistoria, red. W. Schulze, Oficyna Wydawnica Volumen, Warszawa 1996.

Iggers G.G., Historiografia XX wieku, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Iggers G.G., Użycia i nadużycia historii. O odpowiedzialności historyka w przeszłości i obecnie, „Er(r)go,” 2001, nr 3.

Izdebski A., Dlaczego Aleksander Wielki zatrzymał się na rzece Hyfasis w 326 roku przed Chrystusem? Psychologia historyczna w praktyce, „Historyka,” 2009, t.XXXIX, 121–135.

Jaroszuk A., Podobieństwa i różnice. Badania historyczne nad zwierzętami a animal studies, „Przegląd Humanistyczny,” 2014, nr 1, 27–33.

Kieniewicz J., Polski los w imperium rosyjskim jako sytuacja kolonialna, w: Ekspansja, kolonializm, cywilizacja, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2008, 244–262.

Koselleck R., Semantyka historyczna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001, 359–388.

Kula W., Wokół historii, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988.

Kurkowska-Budzan M., Historia zwykłych ludzi: współczesna angielska historiografia dziejów społecznych, Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonica, Kraków 2003.

Marrou H.I., Posługiwanie się konceptem, w: O poznaniu historycznym, Biblioteka Historyczna - Marek Derewiecki, Kęty 2011, 145–164.

Modzelewski K., Trzy modele historiografii, „Nauka,” 2009, nr 2, 15–21.

Obremski K., Bitwa i polowanie w „Kronice polskiej” Anonima zwanego Gallem. Relacje świata ludzkiego ze światem zwierząt, „Pamiętnik Literacki,” 2008, t.XCIX, nr 3, 1–14.

Pawelec T., Psychohistoria jako paradygmat badań historycznych. Konceptualizacja i program badawczy, „Kultura i Historia,” 2011, t.1.

Pomian K., Historia - dzis, „Przegląd Polityczny,” 2011, nr 106, 3–15.

Pomorski J., Paradygmat “New economic history” : studium z teorii rozwoju nauki historycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej, Lublin 1995.

Ranke L., Idea historii powszechnej, w: Opowiadanie historii w niemieckiej refleksji teoretycznohistorycznej i literaturoznawczej od oświecenia do współczesności, red. J. Kałążny, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003, 82–96.

Runyan W.M., Historie życia a psychobiografia: badania teorii i metody, Wydawnictwo Naukowe PWN 1992.

Rüsen J., Cztery typy naaracji historycznej, w: Opowiadanie historii w niemieckiej refleksji teoretycznohistorycznej i literaturoznawczej od oświecenia do współczesności, red. J. Kałążny, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003, 490–575.

Sahlins M., Wyspy historii, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006.

Scott J.W., Gender jako przydatna kategoria analizy historycznej, “Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego”, na stronie: http://www.ekologiasztuka.pl/think.tank.feministyczny/articles.php?article_id=238 22.02.2009, 1–29.

Solarska M., Michel Foucault jako historyk, „Historyka,” 2001, t.31, 15–38.

Stearns P.N., Stearns C.Z., Emocjonologia: objaśnienie historii emocji i standardów emocjonalnych, w: Emocje w kulturze, red. M. Rajtar J. Straczuk, Wydawnictwo UW, Nardowe Centrum Kultury, Warszawa 2012, 143–180.

Stobiecki R., Historiografia PRL. Ani dobra, ani mądra, ani piękna... ale skomplikowana. Studia i szkice, Wydawnictwo Trio, Warszawa 2007.

Topolski J., Metodologia historii, Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa (rożne wydania)

Traba R., Przeszłość w teraźniejszości: polskie spory o historię na początku XXI wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2009.

Werner W., Wprowadzenie do historii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszaawa 2012.

White H., Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska M. Wilczyński, Universitas, Kraków 2000.

Wiślicz T., Krótkie trwanie. Problemy historiografii francuskiej lat dziewięćdziesiątych XX wieku, Wydział I Nauk Społecznych PAN, Warszawa 2004.

Wiślicz T., Niedohistorie,czyli dlaczego pewne opowieści o przeszłości nie stają sie historiami, w: Kryptohistorie. Ukryte i utajone narracje w historii, red. A. Bemben, R. Borysławski, J. Gajda, J. Jajszczok, Katowice 2014, pp. 11–21.

Woźniak M., Wyobraźnia (historyczna) i jej rola w procesie badania przeszłości, „Pamięć i Sprawiedliwość,” 2013, nr 2, 41–53.

Wrzosek W., Historia, kultura, metafora. Powstanie nieklasycznej historiografii, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Wrocław 1995.

Zamorski K., Dziwna rzeczywistość. Wprowadzenie do ontologii historii, Księgarnia Akademicka, Kraków 2008.

Zysiak A., Historie w historii – zanim awangarda stanie się kanonem, 2010, 1–34, 12.01.2013.

Żmudzki P., Jakiego “początku” Polski potrzebują badacze?, „Przegląd Humanistyczny,” 2009, nr 4, 19–23.

Efekty uczenia się:

Wiedza

- Ma pogłębioną wiedzę z zakresu historii historiografii i metodologii historii.

- Rozumie relacje między teorią a praktyką badawczą.

- Rozumie pozycję nauk historycznych w obrębie humanistyki i nauk społecznych i ich interdyscyplinarne powiąznia.

- Definiuje prawidłowo cechy wybranych kierunków współczesnych badań historycznych

Umiejętności

- Analizuje, interpretuje i wykorzystuje dla potrzeb własnych badań teksty metodologiczne i teoretyczne koncepcje.

- Posługuje się teoriami i paradygmatami badawczymi dla opracowania zagadnień i projektów z wybranej dziedziny historii

- Stosuje terminologię metodologiczną w pracy badawczej.

- Samodzielnie zdobywa i pogłębia wiedzę teoretyczną oraz doskonali umiejętności jej wykorzystania w praktyce badawczej.

Kompetencje społeczne

- Wykazuje samodzielność i niezależność myśli

- Szanuje prawo innych do odmiennej opinii

- Rozumie potrzebę dalszego rozwoju intelektualnego zarówno w ramach dyscyplin historycznych, jak i ogólnohumanistycznych.

- Uznaje i szanuje odmienne od własnych teorie i poglądy oraz prowadzi polemikę z nimi w sposób etyczny i kulturalny

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia prowadzone metodą dyskusji opartej o lekturę wskazanych tekstów.

Podstawą zaliczenia jest obecność na zajęciach (dopuszczalna 1 nieobecność) oraz przygotowanie pracy pisemnej.

Podstawą oceny jest: 1) przygotowanie merytoryczne; 2) aktywny udział w pracy na zajęciach; 3) praca pisemna na temat uzgodniony indywidualnie z prowadząca (6-8 stron)

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2018/19" (zakończony)

Okres: 2019-02-16 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Dobrochna Kałwa
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.