Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Spółdzielczość i agraryzm na Ziemiach Polskich pod zaborami i w II Rzeczpospolitej Polskiej jako trzecia droga przebudowy stosunków społeczno-gospodarczych na wsi (1864-1939) (blok: Historia gosp.)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3104-M2HG-RTUR-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Spółdzielczość i agraryzm na Ziemiach Polskich pod zaborami i w II Rzeczpospolitej Polskiej jako trzecia droga przebudowy stosunków społeczno-gospodarczych na wsi (1864-1939) (blok: Historia gosp.)
Jednostka: Instytut Historyczny
Grupy: BLOK "Historia gospodarcza", studia II stopnia, magisterskie (nowy program od 2012)
Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Historycznego
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Punkty ECTS i inne: 5.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Ogólne przygotowanie do poznawania dziejów wsi polski na przełomie XIX i w pierwszych 40 latach XX wieku ze szczególnym uwzględnienie znaczenia spółdzielczości i społeczno-agrarnej wizj państwa.

Skrócony opis:

Konwersatorium dotyczyć będzie narodzin i działalności spółdzielczości polskiej oraz partii chłopskich dążących do oparcia życia gospodarczego i społecznego na wsi w oparciu o jej założenia. Zajęcia te poświęcone będą także problematyce funkcjonowania agraryzmu ,czyli doktryny politycznej mówiącej o dominującej roli wsi i chłopów w życiu społeczno-gospodarczym i politycznym Polski międzywojennej.

Pełny opis:

Konwersatorium dotyczyć będzie życia społeczno-gospodarczego z elementami tła politycznego wsi polskiej na przełomie XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Przedstawiony zostanie proces powstawania spółdzielczości polskiej oraz powstałego wówczas politycznego ruch chłopskiego zwanego też ludowym .Najpierw będziemy mówili o Ziemiach Polskich będących pod zaborem austriackim gdzie ten ruch się narodził. Cesarstwo Austro-Węgierski bowiem ze swoim monarchistyczno -konstytucyjnym ustrojem pozwoliło wyemancypować się stanowi chłopskiemu i rozwinąć idee spółdzielcze a także stworzyć podwaliny ruchu ludowego oparte na doktrynie agrarystycznej czyli mówiącej o trzeciej drodze rozwoju społeczeństwa w tym i wiejskiego między rodzącym się kolektywnym socjalizmem a przeżywającym trudności liberalnym kapitalizmem .Podczas zajęć będziemy mówić najpierw o powstaniu idei spółdzielczych w Europie , oraz na ziemiach polskich pod zaborami. Omówiona zostanie także spraw powstania politycznego ruchu chłopskiego w zaborze austriackim - Galicji , opartego o rodzący się wówczas agraryzm. W okresie międzywojennym w II RP agraryzm ukształtował się ostatecznie .Działacze chłopscy wypracowali wizję państwa w tym ustroju społeczno-gospodarczego i politycznego nazywanego często demokracją agrarną.

Począwszy od drugiej połowy XIX wieku w sposób ewolucyjny kształtowała się jego doktryna polityczna określana agraryzmem mówiąca o dominującej roli chłopów i wsi w krajach o charakterze rolniczo-przemyslowym z racji m.in. ich przewagi liczbowej w ówczesnych społeczeństwach jaki i w sprawach moralnych bo czerpanych z obcowania z Matką-Ziemią. Przeciwstawiano -co robili przywódcy tego nurtu - demoralizacji idącej na wieś z uprzemysłowionych kapitalistycznych miast Rozkwit tego nurtu politycznego nastąpił na przełomie XIX i w pierwszej XX wieku. Miało to miejsce głównie na terenie Polski ,Czechosłowacji , Bułgarii ,Jugosławii i Krajów Skandynawskich. Apogeum jego rozwoju nastąpiło w latach 1918-1939. Szczególną rolę odgrywała w praktycznej działalności tego nurtu wszelkiego rodzaju formy pracy spółdzielczej, Kółek Rolniczych, społecznych organizacji wyższej użyteczność publicznej w rodzaju Ochotniczych Straży Pożarnych. Niezwykle istotnym punktem w działalności partii chłopskich była spraw oświaty na wsi. Walczyły one wszędzie o powszechny do niej dostęp dla ludności wiejskiej i małomiasteczkowej. Ważną formą oddziaływania było popieranie oświaty dla dorosłych .Niedoścignionym w tym względzie wzorcem była Dania której osiągnięcia na tym polu przenoszono po I wojnie światowej na teren państw Europy Środkowo-Wschodniej .Mam tu na myśli idee Uniwersytetów Ludowych, które przyjęły się w Polsce i Kilku innych krajach słowiańskich Czechosłowacji,Bułgarii,Jugosławii.

Szczególnie w Polsce przywódcy tego nurtu politycznego dużą wagę przywiązywali do rozbudzania aktywności kulturalnej i artystycznej swoich zwolenników na wsi . Dbali również wychowanie swoich następców Z tych też powodów żywą działalność prowadziły w Polsce oraz w tej części Europy Związki Młodzieży Wiejskiej. Tutaj znowu osiągnięcia duńskie miały duże znaczenie i były przenoszone na grunt środkowo-europejski. Szczególną role odgrywała spółdzielczość do której zachęcano chłopów a w szczególności młode pokolenie wsi Poprzez taką działalność przywódcy chłopscy chcieli wychować człowieka aktywnego, wykształconego z rozbudzonymi potrzebami kulturalnymi.,spolecznymi Przeciwstawiali się oni zjawiskom negatywnym typu alkoholizmu ,przestępczości itp.Na Ziemiach Polskich pod zaborami idee takie miało w swoim programie Stronnictwo Ludowe powstałe w 1895 r pod zaborem austriackim, a od 1903 r Polskie Stronnictwo Ludowe .W jego szeregach główną postacią był przez dłuższy czas Bolesław Wysłołuch .Polityk ten nadawał temu ugrupowaniu oblicze lewicowo-demokratyczne czego wyrazem był pierwszy program tego ugrupowania z 1889 r o takim właśnie charakterze .U zarania teg nurt politycznego pojawił się jego stosunek do ludności żydowskiej trudniącej się handlem ,rzemiosłem ,pośrednictwem ,drobną bankowością Na łamach wydawanego przez SL apotem PSL ,,Przyjaciela Ludu’’ gazety przeznaczonej dla czytelnika na wsi problematyka spółdzielcza bardzo często się pojawiła .Od roku 1913 kiedy to nastąpił rozłam w PSL na centrowo-prawicowe Polskie Stronnictwo Ludowe wydające tygodnik ,, Piast’’i PSL -Lewice wydającą nadal tygodnik ,,Przyjaciel Ludu’’ nie zaprzestano propagowania spółdzielczości i to na wszystkich polach życia gospodarczego na wsi Pojawiły się tez wyraźnie niechętne głosy wobec społeczności żydowskiej szczególnie na styku gospodarczym. Widać to było na łamach tygodnika ,,Piast’’ i w wypowiedziach jego przywódców . .Natomiast powstałe w 1915 r w Królestwie Polskim po wyparciu Rosjan i zakończeniu ich władztwa Polskie Stronnictwo Ludowe ,,Wyzwolenie ‘’ i bliski mu ideowo działający na wsi Centralny Związek Młodzieży Wiejskiej(1919-1928) ,a potem Związek Młodzieży Wiejskiej RP,,Wici”(1928-1939) głosiły także potrzebę rozwoju spółdzielczości. Wśród działaczy tej partii było wielu spółdzielców ,którzy w sposób czynny w rozwijaniu tej idei na wsi brali udział .Mimo bliskości ideowej tej partii z socjalistami co wyraźnie widać w jej programie( bo akcenty antykapitalistyczne był wyraźnie widoczne) była ona także niechętnie ustosunkowana do społeczności żydowską, widząc w niej tylko chęć wyzyskania chlopów. Motyw ten wykorzystywano do propagowania spółdzielczości wszelakiego rodzaju na wsi aby wyprzeć z niej tych wszystkich którzy wieś w ich rozumieniu wyzyskiwali płacąc niskie ceny za produkty rolne, hodowane zwierzęta rzeźne ..Na podkreślenie zasługuje fakt że w sposób zdecydowany przeciwstawiano się antysemityzmowi głoszonemu przez partie prawicowe. Przywódcy tego nurtu szczególnie z Polskiego Stronnictwa Ludowego ,,Wyzwolenie’’ :Tomasz Nocznicki ,Stanisław Osiecki,Błażej Stolarski,Juliusz Poniatowski,Stanisław Thugutt,Aleksander Bogusławski,Teofil Kurczak ,Irena Kosmowska,Maksymilian Malinowski,Andrzej Waleron,Helena Radlińska ,Kazimierz Bagiński, dr Józef Putek,Wincenty Baranowski zwolennicy spółdzielczości jej czynni organizatorzy na forum sejmowym ,na łamach prasy tego ugrupowania głosili potrzebę budowy Rzeczpospolitej Spółdzielczej .Jeżeli chodzi o nurt centrowy lub centrowo-prawicowy jaki reprezentowało PSL,,Piast’’ z Wincenty Witos wspierało także spółdzielczość co widać było na lamach prasy czy w pamiętnikach jego przywódców W.Witosa J.Bojki , J.Madejczyka S.Mikolajczyka, .Przywódcy ci potrzebę rozwoju samodzielnego ruchu gospodarczego ,bankowego o charakterze spółdzielczym konkurencyjnego wobec działań gospodarczych społeczności żydowskiej w Polsce.

PSL Piast kierując się ideologią agrarystyczną , demokratyczną starło się i to początkowo ze skutkiem wcielać jej zasady w życie. Przywódcy PSL ,,Piasta czerpali także wzorce ze stworzone na początku lat 20-tych XX wieku Międzynarodowe Biuro Agrarne w Pradze .Zajęło się ono bowiem propagowanie zasad agraryzmu w tej części Europy. Niedościgłym wzorcem we wdrażaniu idei spółdzielczych i agrarystycznych była wówczas Republika Czechosłowacka w której Partia Agrarna z dr M.Hodża i A,Svehlą najpełniej w Europie je realizowała. Podczas konwersatorium zajmiemy się najpierw przedstawieniem początków działalności ruchu chłopskiego na Ziemiach Polskich. W formie wykładu w zarysie przedstawiona zostanie sytuacji wsi polskiej we wszystkich trzech zaborach. Wskazane zostaną przyczyny które spowodowały narodziny samodzielnego ruchu chłopskiego o charakterze agranym. Szczególnie zostanie zwrócona uwaga na zabór austriacki .gdzie ten ruch się narodził .Pokazani zostaną jego przywódcy ,program oraz miejsce jakie powstałe w 1895 r Stronnictwo Ludowe ,a od 1903 r Polskie Stronnictwo Ludowe wywalczyło na austrio-węgierskiej scenie politycznej do 1914 r. W formie ćwiczeniowej zajmiemy się powstaniem i funkcjonowanie spółdzielni, relacjami chłopsko-żydowskimi na niwie gospodarczej .Poprzez analizę programów tego ruchu zamieszczanych głównie na łamach prasy ,a także pamiętnikach napisanych przez działaczy chłopskich spojrzymy na efekty propagowania idei spółdzielczej na wsi . Poświecimy także czas na wypieranie konkurencji społeczności żydowskiej z życia wsi.

Niestety działania te mające na celu wypieranie konkurencji żydowskiej i opanowanie rynku przez czynniki polskie w tym i spółdzielcze przynosiły również efekty negatywne. Zanalizowanie działania na tym polu m.in. ks .S. Stojałowskiego , Zajmiemy się przyczynami, przebiegiem i następstwami rozruchów antysemickich o charakterze pogromowym z 1898 r , które objęły swoim zasięgiem aż 33 powiaty Galicji. Zostały one stłumione poprzez wprowadzenie stanu wyjątkowego z użyciem policji a nawet wojska przeciwko sprawcom tych zajść na wsi .Zbadamy ten problem poprzez relacje prasowe , ,pamiętniki.

Podjęta także zostanie ta problematyka odnośnie zaboru rosyjskiego. Najpierw omówione zostaną narodziny ruchu ludowego w Królestwie Polskim inspirowanego prze kręgi postępowej inteligencji warszawskiej często o socjalistycznych korzeniach. .Szczególnie zostanie zwrócona uwaga na program Polskiego Związku Ludowego (1904-1906),a po jego delegalizacji przez władze rosyjskie wyrosłe na jego gruncie pisma dla wsi pt,,,Siewba’’ i ,,Zaranie’’ wydawane w latach 1907-1914.Na bazie tych ruchów szczególnie skupionego wokół ,,Zarania ‘’ powstała w 1915 lewicowo -demokratyczna ,inspirowana myślą socjalistyczną partia o nazwie ,,Polskie Stronnictwo Ludowe ‘’w Królestwie Polskim zwane potem od tygodnika przez nią wydawanego pt.,,Wyzwolenie’’, PSL,,Wyzwolenie’’. W świetle programów ,publikacji prasowych a także świadectw pamiętnikarskich przeanalizujemy jego wkład w rozwój ruchu spółdzielczego w d. zaborze rosyjskim,. Zajmiemy się też wizją Polski Ludowej czyli zorganizowanej kierowanej przez Lud Wiejski .Zapoznamy konstrukcje Polski Ludowej w jej aspektach społeczno-gospodarczych ale tez i politycznych .Zwrócimy uwagę na relacje chłopsko-żydowskie w Królestwie Polskim. Pamiętać należy że obszar ten był pod okupacja rosyjską co zaowocowało narastaniem tendencji antysemickich podsycanych przez władze carskiej Rosji.

Niewątpliwą cezurą była I wojna światowa kiedy to ludność chłopska dość głęboko jej doświadczyła .Ludność dotknięta została okrucieństwami tej wojny .Szczególnie brutalnymi były wojska rosyjskie ale także niemieckie i austriackie dokonujące rozbojów ,gwałtów oraz wszelkich innych aktów bezprawia wobec ludności wiejskiej. Niestety woja załamała ruch spółdzielczy .Wiele instytucji spółdzielczych zniszczono ,zrabowano Powstanie II RP zmieniło diametralnie sytuacje ludności polskiej ,odzyskała ona własne państwo. W formie wykładu zostanie przedstawiona rola partii chłopskich w odzyskaniu niepodległości. Pokazane zostaną ich programy w aspekcie społeczno-gospodarczym jaki i politycznym ,udział w aparacie władzy odrodzonego państwa. W tym kontekście zostaną też omówione w formie ćwiczeniowej odbudowa i rozbudowa spółdzielczości w wolnej Polsce. Programy PSL,,Wyzwolenie’ jego wizje społeczno-gospodarczą wsi zapoznamy ’, poprzez jego prasę, pamiętniki.

Wiele uwagi poświecimy programowi PSL ,,Piast’’ partii o wyraźnie centrowo-prawicowej orientacji w której łonie po wchłonięciu obszarów Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego przez jego struktury organizacyjne nasiliły się nastroje prawicowe .Poprzez prasę ,wystąpienia prominentnych przywódców PSL,,Piast’’ w tym W,Witosa .W,Kiernika ,M.Rataja zanalizujemy skutki działań tego ugrupowań współrządzącego Polską wraz z obozem narodowym dla skutecznego wcielania w życie . w tym kontekście zostanie zanalizowana sprawa reformy rolnej począwszy od Uchwal Sejmowej z 1919 r poprzez Ustawę Sejmowa o Reformie Rolnej z 1920 r .Szczegółowa zajmiemy się Ustawa Sejmowa z 1925 r która była efektem sojuszu PSL ,,Piast’’ ze Związkiem Ludowo-Narodowym , Partiami Chadeckimi dzięki którym ten wielkopomny akt uchwalono. W latach 1918-1926 niezwykle istotnym aspektem działalności partii chłopskich w Polsce było sformułowanie wizji państwa o charakterze parlamentarnym ,demokratycznym z bujnie rozwijająca się spółdzielczością .Ten aspekt zostanie zanalizowany podczas zajęć o charakterze ćwiczeniowym .

W roku 1926 marszałek J.Piłsudski dokonał zamachu wojskowego likwidując system demokracji parlamentarnej ,wprowadzając system rządów o charakterze autorytarnym. Stronnictwa chłopskie a to PSL,,Wyzwolenie ‘’ ,PSL,,Piast”” powstałe w 1926 r Stronnictwo Chłopskie , a od 1931 r po ich zjednoczeniu ponownie w jedną partie pod nazwą: ,,Stronnictwo Ludowe’’zostały aż do 1939 roku odsunięte od władzy. Przywódcy ich do 1931 r a potem zjednoczonego ruchu w postaci wspomnianego SL walczyli o przywrócenie demokracji parlamentarnej .Jak wiadomo byli prześladowani przez obóz marszałka J.Piłsudskiego. W programie SL , jego młodzieżowej organizacji pod nazwą ,,Związek Młodzieży Wiejskiej RP,,Wici’ wypracowano najpełniejszą wersję agraryzmu polskiego’. Zostanie tez omówiona sytuacja polityczna tego nurtu i jego programy opracowane przez SL i ZMW RP ,,Wici .Zwrócona zostanie uwaga na program tego nurtu politycznego dotyczący stosunku do ludności żydowskiej. Nurt ten wypowiadał się przeciwko ,,bezpłodnym aktom gwałtu, które prowadza do zdziczenia duszy narodu’’ ‘,był za,, przejęciem handlu w ręce spółdzielcze (rodzaj antysemityzmu gospodarczego) i wspierał ruchy migracyjne Żydów do Palestyny. Poprzez enuncjacje prasowe będziemy te sprawy omawiać na zajęciach o charakterze ćwiczeniowym. .Obecny także będzie temat dotyczący stosunku SL i ZMW RP ,,Wici’’ oraz ich przywódców ,oraz wsi do Niemiec hitlerowskich i ich totalitarnego państwa zagrażającego coraz bardziej Polsce.

Treść wykładów jaki i części ćwiczeniowej w ramach konwersatorium oparta zostanie na wynikach własnych badań archiwalnych i literaturze przedmiotu. (źródła dokumentowe drukowane, prasa, pamiętniki i opracowania naukowe).Materiał źródłowe postaci odbitek xsero zostaną uczestnikom zajęć dostarczone prze prowadzącego konwersatorium.

Literatura:

A.Syntezy:

.I.Bukraba-Rylska : Socjologia wsi polskiej .Warszawa 2008

Besier G. Stoklosa :Europa dyktatur .Nowa historia XX wieku Warszawa 2009

BuszkoJ.Galicja 1859-1914.Polski Piemont ? Warszawa 1989

Cimek H. Międzynarodówka Chłopska Rzeszów 2003

.Dzieje partii i stronnictw chłopskich w Europie T.1Narodziny i rozwój .Komitet Redakcyjny J.R.Szaflik,J.Gmitruk, A.Koseski, K.Łukawski R.Turkowski Pułtusk -Warszawa 2007.TII W podzielonej Europie Komitet Redakcyjny ( jak wyżej) Pultusk- Warszawa 2007

Fischer -Galati S: Współczesna Europa Środkowo-Wschodnia .Dziedzictwo Historii Lublin

2006

Fras Z. Galicja Wrocław 2000

Giza A. Słowacki ruch narodowy w XIX i początkach XX wieku (do 1914 r0ku) Szczecin 2000

.Gorlach Krzysztof: Socjologia obszarów wiejskich .Problemy i perspektywy .Warszawa 2004

Grodziski S.Sejm Krajowy Galicyjski 1861- 1914 t.1-2 Warszawa 1993

Grodziski S. Franciszek Józef I Wroclaw1978

.Historia Europy Środkowo-Wschodniej T.1 redakcja J.Kłoczowski Lublin 2000

.Historia chłopów polskich.pod red S. Inglota Wrocław 1995

.Historia chłopów polskich .T.1-3 Pod red.S.Inglota Warszawa 1970-1980

Holzer J. Kryzys polityczny w Niemczech 1928-1930 Partie i masy Warszawa 1970

Janicka D.Historia społeczna i polityczna Europy Toruń 2007

.Jelavich B .Historia Bałkanów wiek XVIII i XIX ,XX Kraków 2005-2006

Kochanowski J. Węgry Od ugody do ugody 1867-1990 warszawa 1997

Kościelak L.Historia Słowacji Wrocław 2010

Majewski P.M. ,,Niemcy sudeccy'' 1848-1948 Historia pewnego nacjonalizmu Warszawa 2007

Mason J.M. The dissolution of the Austro-Hungarian Empire 1867-1918 London 1997

Olivova V.Dejiny Prvni republiky Praha 2000

. Orlewicz T. Partie i organizacje chłopskie w Europie kapitalistycznej Warszawa 1966

Podhorodecki L. Jugosławia .dzieje narodów państw i rozpad federacji Warszawa 2000

Prażmowska A.J. Eastern Europe and the origins of the second world war London 2000

. Skowronek J. Tanty M. Wasilewski T. Słowianie Południowi i Zachodni VI -XX wiek Warszawa 2005

Skrzypek A, Historia społeczna Europy XIX i XX wieku Poznań 2009

Sladek Z. Mala dohoda 1919-1938 Praha 2000

Szpak J. Historia gospodarcza powszechna Warszawa 2007

Szordykowska B. Historia Finlandii Warszawa 2011

Szelągowska G. Dania Warszawa 2010

.Tanty M. Bałkany w XX wieku .Dzieje polityczne .Warszawa 2003

Tomaszewski J.Czechosłowacja Warszawa 1997

Tomaszewski Czechy i Słowacja Warszawa 2006

Tomaszewski J.Słowacja Warszawa 2011

Turkowski R. Agraryści czechosłowaccy w latach 1899-1989 cz.1 i 2 Warszawa 2012-2013

.Wandycz P.S. Cena wolności. Historia Europy Środkowo-Wschodniej. Od średniowiecza do współczesności Kraków 2003

.Waldenberg M. Narody zależne i mniejszości narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej .Dzieje konfliktów i idei Warszawa 2000

Wasilewski S. Piećdziesiąt lat zwątpienia ,nadziei i walki 1864-1914 Warszawa 2000

Wieś i ruch ludowy w Polsce i Europie T.1 W kręgu historii i tradycji red naukowa J.Gmitruk A.Indraszczyk Warszawa 2012.T.2 Idee, organizacje ,środowisko red.naukowa F.Kampka S.Stępka Warszawa 2012

Willaume M. Rumunia Warszawa 2004

.Kowalczyk S.Kowal J. Stankiewicz W. Stański M:Zarys historii polskiego ruchu ludowego t.I 1864-1918. Warszawa 1963

.Borkowski J.Kowal J. Lato J. Stankiewicz W. Więzikowa A. Zarys historii polskiego ruchu ludowego .t.II 1918-1939 Warszawa 1970

Zahradnicek T. Jak vyhrat cizi v valku.Cesi Polaci a Ukrajinci 1914-1918 Praha 2000

Zarys historii gospodarstwa wiejskiego w Polsce tom 1-3 Warszawa 1964-1970

B.) Słowniki i vademeca:

Enciklopedija Slovenije t.11 Ljubljana 1997

Hrvatska Enciklopedija T.4 Zagreb 1998

Lexikon slovenskych dejin Bratislava 2006

. Mathe S. Slovenska polityka v rokach 1848-1993 Martin 2001

.Politycka elita mezivalecneho Ceskoslovenska 1918-1938.Kdo byl kdo za prvni republiky Praha 1998

.Malir J. Marek P. a kolekti :Politycke strany .Vyvoj polityckych stran a hnuti v ceskych zemich a ceskoslovensku 1861-2004.I.Dil obdobi 1861-1939 Brno 2005 II.Dil obdobi 1938-2004 Brno 2005

Opca Enciklopedija T.5 i 6 Zagreb 1980

.Pernes J. Ceske deijny v letech Praha 2003

.Przywódcy ruchu ludowego .Szkice biograficzne.Praca zbiorowa pod red.A.Więzikowej Warszawa 1968

Slovenska Kronika XX.Stoletjia 1900-1941 Ljubljana 1995

Slovenski Biografski Leksikon Prva knjiga .V Lubljiani 1925-1932

Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego Warszawa 1989

Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku.Pod red. W.Roszkowskiego i J.Kofmana Warszawa 2004

.Słownik historyczny Europy środkowo-Wschodniej .pod red.J.Tyszkiewicza T.1 Państwa Grupy Wyszehradzkiej Warszawa 2001

Tomeś J. Slovnik k polityckym deijnam Cekoslovenska Praha 1994

Vademecum bałkanisty lata 500 -2007 .Redakcja I.Czamańska Z.Pentek Poznań 2009

Biografie przywódców (wybrane):

Bron -Wojciechowska A. Grundvig Warszawa 1986

.Cambel S. Statnik a narodohospodar. Milan Hodza 1878-1944 Bratislava 2001

Dostal V.V. Antonin Svehla .Profil ceskoslovenskeho statnika New York 1999

Dunin -Wasowicz K.Jan Stapiński trybun ludu wiejskiego Warszawa 1969

Giza S.Jan Dąbski Warszawa 1974

Gurnicz A.Franciszek Stewczyk -życie ,poglądy ,działalność Warszawa 1971

Kasperek B.: Jakub Bojko 1857-1943 Lublin 1998

Kącki F. Ks Stanisław Stojałowski i jego działalność polityczna T.1 Lwów 1937

Kisielewski T.Heroizm i kompromis.Portret zbiorowy działaczy ludowych cz.1 i 2 Warszawa 1977

Kołodziejczyk A. Maciej Rataj 1884-1940 Warszawa 1991

Kożucharow K.Aleksander Stambolijski.zarys biograficzny Warszawa 1961

Kudłaszyk A.Myśl społeczno-polityczna Bolesława Wysłołucha 1855 -1937 Warszawa 1978

Mierzwiński H.:Tomasz Nocznicki 1862-1944 Warszawa 2002

.Miller D.E. Antonin Svehla -mistr polityckych kompromisu Praha 2001

Miller D.E. Antonin Svehla and the Czechoslowak Republican Party Pittsburg 1999

Paczkowski A.Stanisław Mikołajczyk czyli klęska realisty Warszawa 1993

Pastuszka J.S. Karol Lewakowski Poglądy i dzialalnośc społeczno-polityczna Warszawa 1980

Peric I.Stjepan Radić 1871-1928 Zagreb 2003

.Tenże :Antun Radić 1868-1919 Zagreb 2002

Rokosky J. Rudolf Beran a jeho doba. Vzestup a pad agrani strany Praha 2011

Rutkowski T: Stanisław Kot 1885- 1975).Biografia polityczna Warszawa 2000

.Sidor K. Vnuk F. Andrej Hlinka 1864-1939 Bratislava 2008

Wójcik A.Myśl polityczna Stanisława Augusta Thugutta (1873-1941) Lublin 1992

.Zakrzewski A.Wincenty Witos .Chłopski polityk i mąż stanu Warszawa 1978

Efekty kształcenia:

Po zaliczeniu bloku/specjalizacji student:

– analizuje. teksty źródłowe dotyczące projektu przebudowy wsi

– rozpoznaje. głównych przywódców politycznego ruch chłopskiego w Polsce i propagatorów ruchu spółdzielczego w Polsce

-przybliża sobie znajomość dziejów wsi i ruchu spółdzielczego i ludowego na Ziemiach Polskich od zaborami i w II RP

-pozwoli na zapoznanie się z poglądami przywódców chłopskich i działaczy ruchu spółdzielczego na kwestie budowy nowego sprawiedliwszego demokratycznego państwa

– wyjaśnia. przyczyny klęski niepowodzenia zbudowania agrarnej demokracji w Polsce ,pozwoli zrozumieć sukces idei spółdzielczego .

-zrozumie mechanizmy przemian gospodarczych zachodzących w Polsce na wsi pod wpływem działań ruchu ludowego spółdzielczego widocznego wśród społeczności wiejskiej widocznego od przełomu XIX wieku do końca lat 30 -tych XX wieku

Metody i kryteria oceniania:

Obecność na zajęciach i aktywny w nich udział. Obowiązuje wpis za semestr w postaci oceny.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Grzegorz Myśliwski
Prowadzący grup: Romuald Turkowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.