Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Badania opinii publicznej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3402-10BOP Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Badania opinii publicznej
Jednostka: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Zalecane jest posiadanie wcześniejszego przygotowania z „Metodologii nauk społecznych”, „Podstaw badań społecznych” oraz „Metod badań społecznych”.


Posiadanie podstawowej wiedzy w zakresie technik sondażowych, ankietowych i jakościowych. Pożądane, ale nie obowiązkowe jest posiadanie pewnego rodzaju doświadczenia badawczego, przykładowo w zakresie realizacji wywiadów jako ankieter.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie uczestników ze współcześnie wykorzystywanym w badaniach społecznych spektrum metod i technik badawczych. Tematy poszczególnych zajęć koncentrują się wokół socjologicznych wywiadów surveyowych, ankiet oraz wywiadów jakościowych. Studenci poznają zasady przygotowania narzędzi badawczych, realizacji projektów oraz oceny trafności i rzetelności uzyskanych wyników. A także dowiedzą się, jakie są możliwości a jakie ograniczenia poszczególnych metod i technik. Oprócz problemów natury praktycznej, które może spotkać badacz w trakcie realizacji przedsięwzięcia, zawarte w treści programu są zagadnienia związane z komunikacją miedzy badaczem, ankieterem i respondentem oraz przekazywaniem wiedzy odbiorcom (szerokiej publiczności). Zajęcia mają na celu pogłębienie i rozszerzenie wiedzy zdobytej na przedmiotach podstawowych, takich jak „Podstawy badań społecznych” czy (jakościowe i ilościowe) „Metody badań społecznych”.

Pełny opis:

Celem przedmiotu jest poszerzenie wiedzy z zakresu zastosowania wybranych technik (wyodrębnionych z szerokiego wachlarza metod, którymi, na co dzień posługują się socjologowie) wykorzystywanych do badań opinii publicznej. Uwzględnione są zwłaszcza: bezpośrednie i zapośredniczone wywiady ankieterskie (kwestionariuszowe, a także przeprowadzane ze wspomaganiem komputerowym), ankiety do samodzielnego wypełnienia przez respondenta, ankiety audytoryjne oraz techniki CATI, CASI, CAPI, CAWI, IDI, FGI.

W ramach przedmiotu studenci biorą czynny udział w przygotowanych ćwiczeniach, które mają na celu rozwiązanie wybranych kwestii problemowych, związanych z konstrukcją narzędzi i warsztatem metodologicznym, niezbędnym do badania opinii publicznej. Ponadto, samodzielnie analizują poprawność i nieścisłości komunikatów badawczych, pojawiających się w środkach masowego przekazu. Wykształceniu odpowiednich umiejętności i postaw u uczestników służą także dyskusje i omówienia przeczytanych lektur. Dzięki omawianym zagadnieniom studenci zdobywają wiedzę o aktualnej sytuacji badań społecznych, reakcjach odbiorców/czytelników komunikatów badawczych, narzędziach, które pozwalają poprawnie skonstruować pytania kwestionariusza, lub listę pytań do wywiadu pogłębionego, czy specyfice pracy ankietera. Są zapoznani z problematyką, która umożliwia sprawne przeprowadzenie fazy terenowej badań, dobór próby oraz dotarcie do respondentów trudno dostępnych. Studenci potrafią zaprojektować i przeprowadzić badania pilotażowe oraz kontrolować pracę zespołu badaczy. Potrafią zająć swoje stanowisko w debatach, dotyczących kwestii spornych w przeprowadzaniu badań społecznych.

Wiedza zdobyta na tym przedmiocie umożliwia praktyczne jej zastosowanie w terenie. Słuchacze zostają także uwrażliwieni na najczęstsze błędy, których należy się wystrzegać, realizując badania. Studenci po przebytym kursie nabywają umiejętności i postawy, które pomogą im opisywać, analizować i wnioskować o otaczającej ich rzeczywistości społecznej. Uczestnicy stosują również w praktyce założenia poszczególnych etapów procesu badawczego.

Literatura:

• Anuszewska I., Sondaże – zwierciadło społeczeństwa. Rytuały komunikacyjne a kreowanie wiedzy wspólnej, CeDeWu.pl, Warszawa 2010, Część III: rozdz. 6 Funkcja i znaczenie opinii publicznej, s. 163 – 200 (fragment) i rozdz. 8 Media masowe kanałem rozprzestrzeniania rytuałów komunikacyjnych generujących wiedzę wspólną, s. 229 – 264 (fragment)

• Cwalina W., Falkowski A., Marketing polityczny. Perspektywa psychologiczna, GWP, Gdańsk 2005: rozdz - Sondaże wyborcze – źródło informacji i wpływu (fragment)

• Domański H., Lutyńska K., Rostocki A., Spojrzenie na metodę, IFiS PAN, Warszawa 1999: rozdz: Lutyńska K., Ankieterzy, respondenci i osoby trzecie. Kulturowo – społeczne uwarunkowania zachowań i postaw uczestników wywiadów kwestionariuszowych

• Sawiński Z., Sztabiński P., Sztabiński F., Fieldwork jest sztuką: jak dobrać respondenta, skłonić do udziału w wywiadzie, rzetelnie i sprawnie zrealizować badanie, IFiS PAN, Warszawa 2005: rozdz: Aranżacja wywiadu, Warunki przeprowadzenia wywiadu

• Gruszczyński L.A., Kwestionariusze w socjologii, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1999 (rozdz. o rodzajach pytań i błędach w konstruowaniu narzedzia)

• Heckathorn, D. D. (1997). Respondent-driven sampling: a new approach to the study of hidden populations. Social problems, 44(2), s.174-199

• Babbie E., Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa: 2011, rozdz. 7 Logika doboru próby, s. 206-245 (fragmenty)

• Sztabiński F., Ocena jakości danych w badaniach surveyowych, IFiS PAN, Warszawa 2011 – rozdz. 1 Ocena jakości danych: perspektywa wewnętrzna i zewnętrzna, s. 19 – 95 oraz rozdz. 2 Ocena jakości danych: podejście pośrednie i bezpośrednie, s. 97 – 137 (wybrane fragmenty)

• Sztabiński P.B., Wywiad osobisty ze wspomaganiem komputerowym (CAPI): czy rzeczywiście idealna technika?, ASK 10, 2001

• Sztabiński P.B., Sztabiński F., Wartość odpowiedzi w wywiadzie telefonicznym ze wspomaganiem komputerowym (CATI), ASK 1 – 2, 1997

• Tourangeau, R., Conrad, F. G., & Couper, M. P. (2013). The science of web surveys. Oxford University Press., Ch.3 Nonresponse in Web Surveys (s.36-56), Ch.4 Introduction to Measurement and Design in Web Surveys (s.57-76)

• Sztabiński P.B., Sztabiński F., Sawiński Z. (red.), Nowe metody, nowe podejścia badawcze w naukach społecznych, IFiS PAN, Warszawa 2004 (rozdział o sondażach i badaniach marketingowych)

• Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications., Ch.10, Mixed Methods Procedures (s.203-224)

• Barbour R., Badania fokusowe, PWN, Warszawa 2011: - rozdz. 6, Praktyczne aspekty planowania i prowadzenia badań fokusowych, s. 127 – 152

• Kvale S., Prowadzenie wywiadów, PWN, Warszawa 2010: - rozdz. 4, Planowanie badań z wykorzystaniem techniki wywiadu, s. 73 – 98

• Gillian, R. (2010). Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością. Przełożyła Ewa Klekot. Warszawa: PWN., Rozdział 4 Analiza treści. Opowiadanie o tym, co (sądzisz, że) widzisz (ss. 83-99)

• Przewodnik ESOMAR/WAPOR – Sondaże opinii publicznej i publikowanie wyników badań, 2009, http://www.ofbor.pl/public/File/OFBOR_ESOMAR-WAPOR%20Guide_PL11_08_01.pdf

• Polski Generalny Sondaż Społeczny: komunikaty z wyników badań, http://pgss.iss.uw.edu.pl/index.php?show=komunikaty/index.html, kwestionariusze, http://pgss.iss.uw.edu.pl/index.php?show=kwestionariusze.html

• Archiwum Danych Społecznych, http://www.ads.org.pl/lista-zbiorow-danych.php?co=Polskie%20Generalne%20Sonda%C5%BCe%20Spo%C5%82eczne

Pozycje dodatkowe, uzupełniające treści omawiane na zajęciach:

• Sztabiński P.B., Ankieterzy i ich respondenci: od kogo zależą wyniki badań ankietowych?, wyd. IFiS PAN, Warszawa 1997

• Grzeszkiewicz – Radulska K., Respondenci niedostępni w badaniach sondażowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2009

• Kaufmann J. – C., Wywiad rozumiejący, Oficyna Naukowa, Warszawa 2010

• Hammersley M., Atkinson P., Metody badań terenowych, wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2000

• Lutyńska K., Surveye w Polsce. Spojrzenie socjologiczno – antropologiczne, IFiS PAN, Warszawa 1993

Efekty uczenia się:

Student wymienia wady i zalety poszczególnych metod i technik ilościowych i jakościowych, mających zastosowanie w badaniach opinii publicznej.

Student wyjaśnia wpływ czynników sytuacyjnych na respondenta i ankietera/badacza biorących udział w wywiadach surveyowych.

Student definiuje pojęcia związane z przygotowaniem i realizacją projektu badawczego oraz analizą, oceną trafności i rzetelności danych, a także poprawnie formułuje wnioski.

Student potrafi interpretować i krytycznie ocenić istniejące wyniki badań surveyowych.

Student potrafi odnieść wiedzę teoretyczną do praktyki badawczej, co w przyszłości może mu pomóc w pracy zawodowej przy realizacji badań ogólnopolskich i międzynarodowych z wykorzystaniem poszczególnych odmian wywiadu (na przykład: CATI, CAPI, IDI, FGI).

Student samodzielnie konstruuje narzędzia badawcze potrzebne do przeprowadzenia i kontroli badań społecznych.

Student dostrzega tendencje i zmiany opinii publicznej oraz wiedzy eksperckiej.

Student porównuje tradycyjne i elektroniczne metody badania opinii publicznej.

Metody i kryteria oceniania:

 ocena ciągła (obecność, aktywność na zajęciach – udział w dyskusjach, wykonywanie ćwiczeń z zakresu zastosowań metod i technik badania opinii publicznej) – 20%*

 skonstruowanie oferty badań, w tym zaprojektowanie narzędzia (np. kwestionariusza wywiadu) – 40%*

 pisemne kolokwium (na koniec semestru) – 40%*

30 godzin kontaktowych

30 godzin pracy własnej, w tym:

 10 godzin przygotowania się do zajęć – czytanie lektur

 10 godzin przygotowania się do kolokwium

 10 godzin przygotowania narzędzia do projektu badawczego

* Do każdej metody oceniania przyporządkowana jest waga, na podstawie której wystawia się ocenę po semestrze zajęć.

Praktyki zawodowe:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Herman, Paweł Orzechowski
Prowadzący grup: Aleksandra Herman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.