Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Płeć w antropologii kulturowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3402-10PWAK-OG Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Płeć w antropologii kulturowej
Jednostka: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Przedmioty ogólnouniwersyteckie społeczne
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: (brak danych)
Założenia (opisowo):

Celem przedmiotu jest przegląd wybranych problemów społecznych, które wynikają z różnego kodowania płci i ich odmienności w kulturze, z uwzględnieniem zmian w czasie i różnych uwarunkowań w rożnych kulturach.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot łączy społeczną i humanistyczną perspektywę płci i gender w studiach antropologicznych. Główny nacisk kładziony jest na

zróżnicowane role kobiet oraz specyficzne, dedykowane im obszary i zjawiska w odmiennych kulturach - zarówno tradycyjnych, jak i w

kulturach współczesnych. Całość analizowana jest na tle swoistego antropologicznego naukoznawstwa, czyli w zderzeniu klasycznych

badań antropologii kulturowej i perspektywy antropologii feministycznej, z naciskiem na szukanie powiązań między nimi.

Pełny opis:

Kurs ma na celu poszerzenie wielopłaszczyznowej wiedzy dotyczącej płci i gender w kulturze i antropologii kulturowej. Jako taki, jest skoncentrowany na założeniach badań w perspektywie studiów kobiecych, m.in. podmiotowości, miejsca w strukturze i kulturze, ciała i jego znaczeń, przemian kulturowych i cywilizacyjnych. Dobór tematów pozwala uchwycić relatywizm kulturowy i szerokie uwarunkowania w zakresie kulturowego konstruowania ról kobiet w kulturach tradycyjnych i współczesnych. Służy temu porównanie pozycji i ról kobiet w zróżnicowanych społecznościach tradycyjnych w ujęciu klasycznych badań antropologicznych, ale także krytyczna rewizja niektórych koncepcji (np. badania nad seksualnością i reprodukcją w kulturach tradycyjnych w perspektywie women’s studies). Po drugie, tematyka poszczególnych zajęć ma na celu umożliwienie przyjrzenia się i porównania wybranych kulturowych aspektów ściśle związanych z kobiecością. Przykładem mogą być tu zagadnienia związane z tradycyjnym teoretycznym dualizmem i jego krytyką – również tradycyjną oraz współczesną, kobieca fizjologia (np. menstruacja) w kulturach tradycyjnych i we współczesnych redefinicjach ekofeministycznych, czy wreszcie globalne problemy etyczne: m.in. klitoridektomia, kwestia kobiet a rozwój cywilizacyjny. Szczególnie ten blok zagadnień ujmowany jest w sposób dynamiczny, z uwzględnieniem współczesnych przemian o kluczowym oddziaływaniu – globalizacji, postkolonizalizmu i feminizmu. Zajęcia zakładają zatem dialog między ujęciami klasycznymi a współczesnymi – postmodernistycznymi, co ułatwia krytyczną analizę obu dyskursów teoretycznych. Pomostem jest koncepcja wiedzy jako subiektywnej emanacji podmiotowości, którą w odniesieniu do studiów nad płcią w głęboko empirycznej nauce, jaką jest antropologia kulturowa, można porównywać z

przewrotem kopernikańskim. Wybrane udokumentowane obszary wiedzy kobiet (np. wojna, polityka) stanowią przykłady potwierdzające adekwatność takiego ujęcia.Całość analizowana jest na tle swoistego antropologicznego naukoznawstwa, czyli w zderzeniu klasycznych badań antropologii kulturowej i perspektywy antropologii feministycznej, z naciskiem na szukanie powiązań między nimi.

Literatura:

Bamberger Joan (1974), The Myth of Matriarchy: Why Men Rule in Primitive Society? [w:] Woman, culture, and society, Michelle Zimbalist

Rosaldo, Louise Lamphere (red.), Stanford University Press, ss. 263—280

Kubica Grażyna (2006), Siostry Malinowskiego czyli kobiety nowoczesne na początku XX wiekBamberger Joan (1974), The Myth of Matriarchy: Why Men Rule in Primitive Society? [w:] Woman, culture, and society, M. Zimbalist

Rosaldo, L. Lamphere (red.), Stanford University Press, ss. 263—280

Kubica Grażyna (2006), Siostry Malinowskiego czyli kobiety nowoczesne na początku XX wieku, Kraków: Wydawnictwo Literackie

Malinowski B. (1980), Dzieła t. 2, Życie seksualne dzikich, Warszawa: PWN

Mead Margaret (1986), Trzy studia, Warszawa: PIW

Levi-Strauss Claude (2012), Elementarne struktury pokrewieństwa, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen

Ortner Sherry (1974), Is Female to Male as Nature is to Culture? [w:] Woman, culture, and society, Michelle Zimbalist Rosaldo, Louise

Lamphere (red.), Stanford University Press, ss. 67—88

Van Gennep Arnold (2006), Obrzędy przejścia, Warszawa: PIW, Rozdz. Obrzędy inicjacji, ss. 84—126

A Journal of Menstruation and Culture, http://metaformia.org/index.php, wybrane artykuły

Grahn Judy (2005), Blood, Bread and Roses. How Menstruation Created the World, http://bailiwick.lib.uiowa.edu/wstudies/grahn/

01toc.htm, fragmenty

Hosken Fran P. (1993), The Hosken Report: Genital and Sexual Mutilation of Females, Women’s International Network News: Lexington,

MA, fragmenty

Christine J. Walley (1997), Searching for "Voices": Feminism, Anthropology, and the Global Debate over Female Genital Operations,

Cultural Anthropology 12 (3), ss. 405-438

Stone Linda (2012), Pokrewieństwo i płeć kulturowa, Kraków: WUJ, Rozdz. „Małżeństwo”, ss. 241—285

Weiner Annette B. (1979), Trobriand Kinship from Another View: The Reproductive Power of Women and Men, Man, New Series, Vol. 14,

No. 2 (Jun., 1979), ss. 328—348

Jacobs Sue-Ellen, Wesley Thomas, Sabine Lang (1997), Two-spirit people: Native American gender identity, sexuality, and spirituality,

Urbana: University of Illinois Press, fragmenty

Barnard Alan (2006), Antropologia, Warszawa: PIW, r. „Feminizm w antropologii”, ss. 198—204

Stacey Judith (1988), Can there be a feminist ethnography, Women's Studies International Forum 11 (1), ss. 21–27

Code Lorraine (1991), What can she know? Feminist theory and the construction of knowledge, New York: Cornell University Press, r. 1

“Is The Sex of The Knower Epistemologically Significant?, ss. 1—26

Górnikowska-Zwolak Elżbieta (2004), Szkic do portretu Ślązaczki. Refleksja feministyczna, Katowice: WUŚ

Aleksijewicz Swietłana (2010), Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne

Levi-Strauss Claude (2013), Antropologia wobec problemów współczesnego świata, Kraków: WUJ, Rozdz. „Kres kulturowej supremacji

Zachodu”, ss. 9—48

Young Robert J.C. (2012), Postkolonializm. Wprowadzenie, Kraków: WUJ, Rozdz. Feminizm postkolonialny, ss. 111—140

Nalini Visvanathan, Lynn Duggan, Nan Wiegersma and Laurie Nisonoff (red.) (2012), Kobiety, gender i globalny rozwój, Warszawa: PAH,

http://www.pah.org.pl/m/1639/GENDER.pdf

Boni Sones, Margaret Moran and Joni Lovenduski (2005), Women in Parliament: The New Suffragettes, London: Politico’s Publishing Ltd,

fragmenty

Fuszara Małgorzata (2006), Kobiety w polityce, Warszawa: Trio

Peterkiewicz Jerzy (1975), The Third Adam, Londyn: Oxford University Press

Kozłowska Maria Franciszka (2002), Dzieło Wielkiego Miłosierdzia, Wydawnictwo Kościoła Starokatolickiego Mariawitów

Święta Maria Franciszka Kozłowska i Jej Zgromadzenie zakonne we wspomnieniach i pamiętnikach (2007), pr. zb., Wydawnictwo

Kościoła Katolickiego Mariawitów, Felicjanów

Tempczyk Katarzyna (2009), „Małżeństwa mistyczne” w Kościele Starokatolickim mariawitów, Człowiek i Społeczeństwo, XXIX, ss. 241—

251

Herman Aleksandra (2019), Kulturowa wiedza kobiet..., Warszawa: Scholaru, Kraków: Wydawnictwo Literackie,

fragmenty

Evans-Pritchard E.E. (1940), The Nuer, The Clarendon Press, fragmenty

Hutchinson Sharon E. (1996), Nuer Dilemmas, University of California Press, fragmenty

Briggs Jean L. (1970), Never in Anger: Portrait of an Eskimo Family, Harvard University Press, fragmenty

Malinowski B. (1986), Dzieła t. 6, Seks i stłumienie w społeczności dzikich, Warszawa: PWN, fragmenty

Malinowski B. (1980), Dzieła t. 2, Życie seksualne dzikich, Warszawa: PWN, fragmenty

Levi-Strauss Claude (2012), Elementarne struktury pokrewieństwa, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, fragmenty

Ortner Sherry (1974), Is Female to Male as Nature is to Culture? [w:] Woman, culture, and society, Michelle Zimbalist Rosaldo, Louise

Lamphere (red.), Stanford University Press, ss. 67—88

Mead Margaret (1986), Dojrzewanie na Samoa, Warszawa: PIW, fragmenty

Van Gennep Arnold (2006), Obrzędy przejścia, Warszawa: PIW, Rozdz. Obrzędy inicjacji, ss. 84—126

A Journal of Menstruation and Culture, http://metaformia.org/index.php, wybrane artykuły

Grahn Judy (2005), Blood, Bread and Roses. How Menstruation Created the World, http://bailiwick.lib.uiowa.edu/wstudies/grahn/

01toc.htm, fragmenty

Hosken Fran P. (1993), The Hosken Report: Genital and Sexual Mutilation of Females, Women’s International Network News: Lexington,

MA, fragmenty

Christine J. Walley (1997), Searching for "Voices": Feminism, Anthropology, and the Global Debate over Female Genital Operations,

Cultural Anthropology 12 (3), ss. 405-438

Stone Linda (2012), Pokrewieństwo i płeć kulturowa, Kraków: WUJ, Rozdz. „Małżeństwo”, ss. 241—285

Weiner Annette B. (1979), Trobriand Kinship from Another View: The Reproductive Power of Women and Men, Man, New Series, Vol. 14,

No. 2 (Jun., 1979), ss. 328—348

Jacobs Sue-Ellen, Wesley Thomas, Sabine Lang (1997), Two-spirit people: Native American gender identity, sexuality, and spirituality,

Urbana: University of Illinois Press, fragmenty

Engels Friedrich (1979), Pochodzenie rodziny, własności prywatnej I państwa, Warszawa: Książka i Wiedza, fragmenty

Barnard Alan (2006), Antropologia, Warszawa: PIW, r. „Feminizm w antropologii”, ss. 198—204

De Alwi Malathi (2007), Feminism [w:] A Companion to the Anthropology of Politics, Nugent David, Vincent Joan (red.), Blackwell

Publishing, ss. 121—134

Stacey Judith (1988), Can there be a feminist ethnography, Women's Studies International Forum 11 (1), ss. 21–27

Code Lorraine (1991), What can she know? Feminist theory and the construction of knowledge, New York: Cornell University Press, r. 1

“Is The Sex of The Knower Epistemologically Significant?, ss. 1—26

Górnikowska-Zwolak Elżbieta (2004), Szkic do portretu Ślązaczki. Refleksja feministyczna, Katowice: WUŚ, fragmenty

Aleksijewicz Swietłana (2010), Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, fragmenty

Levi-Strauss Claude (2013), Antropologia wobec problemów współczesnego świata, Kraków: WUJ, Rozdz. „Kres kulturowej supremacji

Zachodu”, ss. 9—48

Young Robert J.C. (2012), Postkolonializm. Wprowadzenie, Kraków: WUJ, Rozdz. Feminizm postkolonialny, ss. 111—140

Gandhi Leela (1998) Postcolonial Theory. A Critical Introduction, Sydney: Allen & Unwin, Rozdz. „Postcolonialism and Feminism”, ss. 102

—121

Nalini Visvanathan, Lynn Duggan, Nan Wiegersma and Laurie Nisonoff (red.) (2012), Kobiety, gender i globalny rozwój, Warszawa: PAH,

http://www.pah.org.pl/m/1639/GENDER.pdf, wybrane artykuły

Boni Sones, Margaret Moran and Joni Lovenduski (2005), Women in Parliament: The New Suffragettes, London: Politico’s Publishing Ltd,

fragmenty

Fuszara Małgorzata (2006), Kobiety w polityce, Warszawa: Trio, fragmenty

Peterkiewicz Jerzy (1975), The Third Adam, Londyn: Oxford University Press, fragmenty

Kozłowska Maria Franciszka (2002), Dzieło Wielkiego Miłosierdzia, Wydawnictwo Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, Płock, fragmenty

Święta Maria Franciszka Kozłowska i Jej Zgromadzenie zakonne we wspomnieniach i pamiętnikach (2007), pr. zb., Wydawnictwo

Kościoła Katolickiego Mariawitów, Felicjanów, fragmenty

Tempczyk Katarzyna (2009), „Małżeństwa mistyczne” w Kościele Starokatolickim mariawitów, Człowiek i Społeczeństwo, XXIX, ss. 241—

251

Efekty uczenia się:

Student wymienia i analizuje tradycyjne i współczesne zagadnienia związane z płcią i gender, którymi zajmuje się antropologia kulturowa.

Student interpretuje i porównuje procesy i zjawiska kulturowe powiązane z płcią i gender w kontekście współczesnych przemian

kulturowych.

Student jest wrażliwy na odmienności kulturowe.

Student rozpoznaje uwarunkowania określonych konstrukcji kulturowych ról i instytucji związanych z płcią w różnych kulturach.

Student poddaje krytyce prezentowane ujęcia teoretyczne, wskazuje mocne i słabe strony określonych koncepcji.

Student dyskutuje na forum grupy, argumentując własne tezy.

Student prezentuje publicznie przygotowane samodzielnie lub w grupie zagadnienia związane z płcią i gender w antropologii kulturowej.

Student argumentuje swoje hipotezy.

Metody i kryteria oceniania:

Elementy zaliczenia:

Obecność na zajęciach (maks. 2 nieobecności).

Aktywność i uczestniczenie w dyskusjach.

Wystąpienie/referat indywidualny lub w grupie roboczej. Prowadzenie dyskusji, krytyczna analiza na forum grupy.

Egzamin końcowy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 8 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Aleksandra Herman
Prowadzący grup: Aleksandra Herman
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.