Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia społeczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3501-FSP20-F Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Filozofia społeczna
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Fakultety z listy zamkniętej IF
Punkty ECTS i inne: 10.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem wykładu jest prezentacja klasycznych i współczesnych koncepcji filozofii społecznej. W pierwszej części wykładu podjęta zostanie próba rekonstrukcji klasycznego paradygmatu umowy społecznej wraz z konstytutywnymi dlań pojęciami (stan natury, umowa, obywatelstwo, prawo, własność, demokracja). W drugiej części zaprezentowane zostaną dawniejsze (Rousseau, Marks) oraz współczesne (Adorno, Habermas, Foucault) formy krytyki owego (liberalnego) paradygmatu. Zbadane zostaną źródła i sposoby rozumienia społecznej koncepcji wolności oraz stosunek tej koncepcji do liberalnej, republikańskiej i konserwatywnej definicji swobód indywidualnych i politycznych.

Zagadnienia omawiane na ćwiczeniach oraz warunki zaliczenia ćwiczeń są zamieszczone na podstronie grupy ćwiczeniowej.

Pełny opis:

Celem wykładu jest prezentacja klasycznych i współczesnych koncepcji filozofii społecznej. W pierwszej części wykładu (w semestrze zimowym) podjęta zostanie próba rekonstrukcji klasycznego paradygmatu umowy społecznej (Hobbes, Locke, Spinoza, Kant) wraz z konstytutywnymi dlań pojęciami (stan natury, umowa, obywatelstwo, prawo, własność, demokracja). W drugiej części wykładu (w semestrze letnim) zaprezentowane zostaną dawniejsze (Rousseau, Fichte, Marks) oraz współczesne (Adorno, Horkheimer, Habermas, MacIntyre, Foucault, Mouffe) formy krytyki owego (liberalnego) paradygmatu. Zbadane zostaną źródła i sposoby rozumienia społecznej koncepcji wolności oraz stosunek tej koncepcji do liberalnej, republikańskiej i konserwatywnej definicji swobód indywidualnych i politycznych. Szczególnie wiele miejsca w trakcie całego roku zajmie analiza takich zagadnień, jak: koncepcja władzy suwerennej i władzy jako dominacji (Habermas, Foucault); granice między sferą prywatną a publiczną; praca i społeczny wymiar potrzeb (Hegel, Arendt); dialog i antagonizm jako dwa modele przestrzeni politycznej (Schmitt, Mouffe); teorie intersubiektywności i pojęcie wzajemnego uznania we współczesnych naukach społecznych (Honneth, Taylor, Ricoeur).

Literatura:

Hobbes, Lewiatan; Locke, Drugi traktat o rządzie; Rousseau, Umowa społeczna; Kant, Metafizyka moralności; Fichte, Podstawy prawa naturalnego wedle zasad teorii wiedzy; Hegel, Fenomenologia ducha, Zasady filozofii prawa; Marks, Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne z 1844 roku; Schmitt, Pojęcie polityczności; Wittgenstein, Dociekania filozoficzne; Arendt, Kondycja ludzka; Foucault, Trzeba bronić społeczeństwa; Habermas, Faktyczność i obowiązywanie; Rawls, Teoria sprawiedliwości; Nozick, Anarchia, państwo, utopia; Gehlen, W kręgu antropologii i psychologii społecznej.

Efekty uczenia się:

WYKŁAD

Nabyta wiedza:

- uczestnik zajęć ma usystematyzowaną znajomość i zrozumienie głównych kierunków i pojęć w ramach obszaru badań filozofii społecznej (społeczeństwo obywatelskie, sprawiedliwość, wolność, uznanie, praca i potrzeby społeczne)

- uczestnik zajęć zna metody badawcze i strategie argumentacyjne właściwe dla filozofii społecznej oraz potrafi odróżnić i zdefiniować występujące w niej nurty myślenia (liberalizm, komunitaryzm, konserwatyzm etc.)

Nabyte umiejętności:

- uczestnik zajęć samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny z dziedziny filozofii społecznej, potrafi twórczo konfrontować tezy pochodzące z różnych tekstów źródłowych

- uczestnik zajęć samodzielnie konstruuje oraz rekonstruuje charakterystyczne dla filozofii społecznej argumentacje z perspektywy różnych stanowisk teoretycznych

Nabyte kompetencje społeczne:

- uczestnik zajęć ma pogłębioną świadomość znaczenia refleksji humanistycznej dla formowania się więzi społecznych.

ĆWICZENIA

Nabyta wiedza:

Absolwent zna i rozumie:

K_W02 w pogłębionym stopniu – metody badawcze i strategie argumentacyjne wybranej dyscypliny filozoficznej oraz metody interpretacji tekstu filozoficznego,

K_W03 specjalistyczną terminologię filozoficzną w języku polskim,

K_W05 główne kierunki rozwoju i najważniejsze nowe osiągnięcia w ramach wybranej dyscypliny filozoficznej,

K_W06, wybrane kierunki i stanowiska rozwojowe współczesnej filozofii w zakresie jednego bloku głównych dyscyplin filozoficznych: 2) filozofia społeczna

K_W08 w pogłębionym stopniu – normy konstytuujące i regulujące struktury i instytucje społeczne oraz źródła tych norm, ich naturę, zmianę i drogi wpływania na ludzkie zachowania.

Nabyte umiejętności:

Absolwent potrafi:

K_U02 określać stopień doniosłości stawianych tez dla badanego problemu lub argumentacji,

K_U03 analizować złożone argumenty filozoficzne, identyfikować składające się na nie tezy i założenia, ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między tezami,

K_U16 wykrywać zależności pomiędzy kształtowaniem się idei filozoficznych a proce-sami społecznymi i kulturalnymi oraz określać relacje między tymi zależnościami.

Nabyte kompetencje społeczne:

Absolwent jest gotów do:

K_K05 aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym; interesuje się nowatorskimi koncepcjami filozoficznymi w powiązaniu z innymi częściami życia kulturalnego i społecznego i zachęca do wdrażania tych koncepcji.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin ustny, podczas którego sprawdzane jest, czy uczestnik zajęć: a) zna i rozumie podstawowe pojęcia charakterystyczne dla filozofii społecznej; b) jest w stanie zrekonstruować najważniejsze klasyczne i współczesne koncepcje zaliczane do nurtu filozofii społecznej; c) potrafi samodzielnie i twórczo odnieść się do jednego z zagadnień badanych przez filozofię społeczną. Przystąpienie do egzaminu możliwe jest na podstawie regularnego uczestnictwa w wykładzie oraz zaliczenia ćwiczeń z przedmiotu „Filozofia społeczna“. Prowadzący wykład zachęca uczestników do aktywności (zadawania pytań, formułowania własnych tez) i jest otwarty na merytoryczną dyskusję wokół omawianych zagadnień.

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2 w semestrze

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-13

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Wykład, 60 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jakub Kloc-Konkołowicz
Prowadzący grup: Michał Dobrzański, Jakub Kloc-Konkołowicz, Halina Walentowicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.