Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Schopenhauer od nowa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3501-SON20-S-OG Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Schopenhauer od nowa
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy: Przedmioty ogólnouniwersyteckie humanistyczne
Przedmioty ogólnouniwersyteckie Instytutu Filozofii
Przedmioty ogólnouniwersyteckie na Uniwersytecie Warszawskim
Punkty ECTS i inne: 6.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

ogólnouniwersyteckie
seminaria monograficzne

Założenia (opisowo):

Choć nie jest to niezbędne, mile widziana będzie znajomość języka niemieckiego lub angielskiego, z uwagi na fakt, że jest niewiele literatury przedmiotu po polsku.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem seminarium jest sięgnięcie do źródłowych tekstów Arthura Schopenhauera i próba odczytania ich od nowa. W ramach zajęć będziemy próbować zrozumieć podstawowe założenia jego filozofii i jego stosunek do tradycji filozofii nowożytnej i niemieckiej. Będziemy poszukiwać w jego filozofii także potencjalnych inspiracji dla późniejszych nurtów filozoficznych (Nietzsche, Freud, Wittgenstein), a może nawet dla aktualnych debat (etyka zwierząt). W definiowaniu poszczególnych kierunków naszych poszukiwań będziemy odwoływać się do współczesnych badań nad jego filozofią, które wskazują m.in. na jej wpływ na takie nurty jak: pozytywizm, filozofia języka, fenomenologia, psychoanaliza, logika czy etyka. Aspiracją seminarium jest stworzenie platformy, umożliwiającej dostęp do współczesnych dyskusji i badań nad filozofią Schopenhauera.

Pełny opis:

Arthur Schopenhauer znany jest głównie jako jeden z głównych przedstawicieli pesymizmu i irracjonalizmu w XIX-wiecznej filozofii europejskiej. W filozofii akademickiej, ze względu na zdecydowaną krytykę twórczości czołowych przedstawicieli idealizmu niemieckiego (Kant, Schelling, Fichte, Hegel), twórczość Schopenhauera traktowana jest często jako rodzaj ewenementu czy też odgałęzienia w rozwoju filozofii, które okazało się ślepym zaułkiem.

Tymczasem współczesne badania wskazują, że Schopenhauer był prawdopodobnie najbardziej poczytnym filozofem niemieckim w drugiej połowie XIX i na początku XX w., a jego książki osiągały niezwykle wysokie nakłady. Można więc zasadnie przypuszczać, że jego twórczość wywarła wpływ na kształtowanie się głównych zagadnień filozofii XX-wiecznej i współczesnej. Jednocześnie wydaje się, że wpływ ten nie został jeszcze należycie opisany, a spór wokół Schopenhauera dotyczy nawet spraw tak fundamentalnych jak ta, czy należy go interpretować raczej jako kontynuatora, czy raczej jako kontestatora tradycji idealizmu niemieckiego.

Z tego powodu głównym celem seminarium jest sięgnięcie do źródłowych tekstów samego Schopenhauera i próba odczytania ich od nowa. W ramach zajęć będziemy zajmować się systematyczną i nieśpieszną lekturą jego tekstów, próbując zrozumieć podstawowe założenia jego filozofii i jego stosunek do tradycji filozofii nowożytnej i niemieckiej. Będziemy poszukiwać w jego filozofii także potencjalnych inspiracji dla późniejszych nurtów filozoficznych (Nietzsche, Freud, Wittgenstein), a może nawet dla aktualnych debat (etyka zwierząt). W definiowaniu poszczególnych kierunków naszych poszukiwań będziemy odwoływać się do współczesnych badań nad jego filozofią, które wskazują m.in. na jej wpływ na takie nurty jak: pozytywizm, filozofia języka, fenomenologia, psychoanaliza, logika czy etyka.

Aspiracją seminarium jest stworzenie platformy, umożliwiającej dostęp do współczesnych dyskusji i badań nad filozofią Schopenhauera.

Udział w zajęciach powinien dać następujące efekty:

- pogłębiona znajomość najważniejszych tekstów Schopenhauera,

- rozeznanie w aktualnym stanie badań nad filozofią Schopenhauera i możliwymi kierunkami przyszłych badań,

- umiejętność zaklasyfikowania myśli Schopenhauera w historii filozofii.

Literatura:

Arthur Schopenhauer:

„Czworaki korzeń zasady racji dostatecznej”

„Świat jako wola i przedstawienie” – oba tomy

„O podstawie moralności”

„O wolności ludzkiej woli”

„W poszukiwaniu mądrości życia (Parerga i paralipomena)”

„On the Fourfold Root of the Principle of Sufficient Reason”

“The World as Will and Representation” – volumes I & II

“On the Basics of the Moral”

“On the Freedom of the Will”

“Parerga and Paralipomena”

Literatura przedmiotu (wybór):

Beiser, F. C. Weltschmerz. Pessimism in German Philosophy, 1860-1900.

Koßler, M, Schubbe, D. (ed.) Schopenhauer-Handbuch. Leber, Werk, Wirkung.

Lemanski, J. Schopenhauers Gebrauchstheorie der Bedeutung und das Kontextprinzip. Eine Parallele zu Wittgensteins Philosophischen Untersuchungen.

Magee, B. The Philosphy of Schopenhauer.

Schubbe, D. Philosophie des Zwischen. Hermeneutik und Aporetik bei Schopenhauer.

Shapshay, S. Reconstructing Schopenhauer’s Ethics. Hope, Companssion, Animal Welfare.

Efekty uczenia się:

Nabyta wiedza:

absolwent zna i rozumie:

K_W02 w pogłębionym stopniu – metody badawcze i strategie argumentacyjne wybranej dyscypliny filozoficznej oraz metody interpretacji tekstu filozoficznego P7S_WG

K_W03 specjalistyczną terminologię filozoficzną w języku polskim P7S_WG

K_W04 specjalistyczną terminologię filozoficzną w wybranym języku obcym (na poziomie B2+) P7S_WG, P7S_UK

K_W07 w pogłębionym stopniu – poglądy wybranego wiodącego autora filozoficznego lub bieżący stan badań w zakresie wybranej problematyki filozoficznej P7S_WG

Nabyte umiejętności:

absolwent potrafi:

K_U03 analizować złożone argumenty filozoficzne, identyfikować składające się na nie tezy i założenia, ustalać zależności logiczne i argumentacyjne między tezami P7S_UW

K_U05 ujawniać wady i błędy logiczne wypowiedzi ustnych i pisemnych oraz określać wpływ tych wad i błędów na perswazyjność argumentów P7S_UW

K_U09 konstruować i twórczo rekonstruować argumentacje z perspektywy różnych stanowisk filozoficznych, uwzględniając właściwe każdemu z nich typy argumentacji i dostrzegając zachodzące między nimi zbieżności i różnice P7S_UW

Nabyte kompetencje społeczne:

Absolwent jest gotów do:

K_K01identyfikowania posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności P7S_KK

K_K06 aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz zachowania dziedzictwa filozoficznego i wykorzystywania go w rozumieniu wydarzeń społecznych i kulturalnych P7S_KO

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą do oceny końcowej będzie napisanie pracy zaliczeniowej (E), opisującej wybrane przez uczestnika zagadnienie związane z filozofią Schopenhauera. Zagadnienie to powinno zostać uzgodnione z prowadzącym.

W trakcie trwania kursu uczestnicy będą mieli ponadto możliwość wygłoszenia referatu (R), przedstawiającego wybrane zagadnienie ze współczesnych badań nad Schopenhauerem. Prowadzący w trakcie kursu będzie sukcesywnie proponował tematy referatów. Wygłoszenie referatu będzie wpływać pozytywnie na ocenę końcową, podobnie jak aktywność podczas zajęć.

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2 w semestrze

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium, 60 godzin, 5 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Michał Dobrzański
Prowadzący grup: Michał Dobrzański
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.