Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Pamięć zbiorowa w ujęciu socjologicznym i antropologicznym

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL21-LIC Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Pamięć zbiorowa w ujęciu socjologicznym i antropologicznym
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. wykłady 30 h (semestr zimowy)
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

.

Skrócony opis:

Zajęcia będą poświęcone sposobom postrzegania przeszłości własnej grupy i czynników, które ją warunkują, głównie w stosunku do grup etnicznych i narodowych. Pamięć z definicji dotyczy historii i zdarzeń z przeszłości, lecz w życiu społecznym jest przede wszystkim obiektem działań współczesnych nastawionych na kreowanie określonych wizji wspólnoty, tożsamości zbiorowych lub kierowanie ludzkimi postawami. Omówione zostaną zarówno problemy kształtowania pamięci przez instytucje polityczne, jak i kształtowania się obrazów przeszłości z perspektywy indywidualnej, lokalnej i „zmarginalizowanej”.

Pełny opis:

Zajęcia będą poświęcone sposobom postrzegania przeszłości własnej grupy i czynników, które ją warunkują, głównie w stosunku do grup etnicznych i narodowych. Pamięć z definicji dotyczy historii i zdarzeń z przeszłości, lecz w życiu społecznym jest przede wszystkim obiektem działań współczesnych nastawionych na kreowanie określonych wizji wspólnoty, tożsamości zbiorowych lub kierowanie ludzkimi postawami. Omówione zostaną zarówno problemy kształtowania pamięci przez instytucje polityczne, jak i kształtowania się obrazów przeszłości z perspektywy indywidualnej, lokalnej i „zmarginalizowanej”.

Zagadnienie pamięci zbiorowej zostanie omówione z dwóch perspektyw: antropologicznej i socjologicznej. W ramach tego pierwszego podejścia studenci zapoznają się z różnymi koncepcjami czasu funkcjonującymi w społeczeństwach ludzkich oraz miejscem odwołań do mitu oraz przeszłych pokoleń w systemie kulturowym (np. kult przodków, wiara w cykliczność czasu, mityczne objaśnianie świata i granice jego zastosowania). Przedstawione zostaną także koncepcje kulturoznawcze i socjologiczne dotyczące pamięci zbiorowej – sposobu jej funkcjonowania w ponowoczesnych społeczeństwach, społecznego podziału pracy mnemonicznej, produkcji kulturowej związanej z kreowaniem określonych wizji przeszłości, a także etyczne problemy związane ze społecznym pamiętaniem i zapominaniem.

Literatura:

M. Halbwachs „Społeczne ramy pamięci”, Warszawa 2008.

E. Hobsbawm, T. Ranger (red.) „Tradycja wynaleziona”, Kraków 2008.

M. Lubaś „Tradycjonalizacje kultury”, w: „Tworzenie i odtwarzanie kultury”, M. Lubaś, G. Kubica (red.), Kraków 2008.

K. Pomian „Historia – nauka wobec pamięci”, Lublin 2006.

H. U. Gumbrecht „Użyteczność historii (uobecnienie i odkupienie)”, w: „Pamięć, etyka i historia”, E. Domańska (red.), Poznań 2006.

J. Assmann „Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych”, Warszawa 2008.

A. Assmann, „Między historią a pamięcią”, Warszawa 2013.

B. Szacka „Czas przeszły, pamięć, mit”, Warszawa 2006.

P. T. Kwiatkowski „Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji”, Warszawa 2008.

M. Zaleski „Formy pamięci”, Gdańsk 2004.

R. E. Gruber „Odrodzenie kultury żydowskiej w Europie”, Sejny 2004.

P. Connerton “Jak społeczeństwa pamiętają”, Warszawa 2012

J. R. Gillis (red.), „Commemorations. The Politics of National Identity”, Princeton 1994.

P. Ricoeur „Pamięć, historia, zapomnienie”, Kraków 2006.

Efekty uczenia się:

W trakcie zajęć student uzyskuje wiedzę o badaniu zagadnień tradycji, przeszłości, historii i pamięci w socjologii i antropologii, uczy się dostrzegania kwestii tożsamości w przedstawieniach i wyobrażeniach dotyczących przeszłości oraz roli państwowych systemów ujednolicających. Uzyskuje ponadto umiejętność analizowania wydarzeń z przeszłości z punktu widzenia potrzeb współczesności oraz odnajdywania tego typu analiz w życiu publicznym.

Student:

posiada podstawową wiedzę na temat procesów leżących u podstaw stabilności i zmiany społecznej, a także rozumie na czym polegają te procesy

jest świadom procesów zachodzących w społeczeństwie polskim i globalnym oraz ich konsekwencji w zakresie postaw i instytucji społecznych

potrafi zinterpretować przeszłe i bieżące wydarzenia społeczne (polityczne, kulturowe, gospodarcze) przy pomocy pojęć i teorii socjologicznych

potrafi formułować proste samodzielne sądy na temat przyczyn wybranych procesów i zjawisk społecznych

Metody i kryteria oceniania:

Obecność na wykładach (dopuszczalne dwie nieobecności); egzamin pisemny dotyczący treści wykładów. W przypadku otrzymania oceny negatywnej, można ja poprawić poprzez ponowne przystąpienie do egzaminu pisemnego.

Bilans pracy studenta: 30 h zajęć w sali wykładowej, 15 h lektury i samodzielne przygotowania do egzaminu

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Małgorzata Głowacka-Grajper
Prowadzący grup: Małgorzata Głowacka-Grajper
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Zajęcia będą poświęcone sposobom postrzegania przeszłości własnej grupy i czynników, które ją warunkują, głównie w stosunku do grup etnicznych i narodowych. Pamięć z definicji dotyczy historii i zdarzeń z przeszłości, lecz w życiu społecznym jest przede wszystkim obiektem działań współczesnych nastawionych na kreowanie określonych wizji wspólnoty, tożsamości zbiorowych lub kierowanie ludzkimi postawami. Omówione zostaną zarówno problemy kształtowania pamięci przez instytucje polityczne, jak i kształtowania się obrazów przeszłości z perspektywy indywidualnej, lokalnej i „zmarginalizowanej”.

Pełny opis:

Zajęcia będą poświęcone sposobom postrzegania przeszłości własnej grupy i czynników, które ją warunkują, głównie w stosunku do grup etnicznych i narodowych. Pamięć z definicji dotyczy historii i zdarzeń z przeszłości, lecz w życiu społecznym jest przede wszystkim obiektem działań współczesnych nastawionych na kreowanie określonych wizji wspólnoty, tożsamości zbiorowych lub kierowanie ludzkimi postawami. Omówione zostaną zarówno problemy kształtowania pamięci przez instytucje polityczne, jak i kształtowania się obrazów przeszłości z perspektywy indywidualnej, lokalnej i „zmarginalizowanej”.

Zagadnienie pamięci zbiorowej zostanie omówione z dwóch perspektyw: antropologicznej i socjologicznej. W ramach tego pierwszego podejścia studenci zapoznają się z różnymi koncepcjami czasu funkcjonującymi w społeczeństwach ludzkich oraz miejscem odwołań do mitu oraz przeszłych pokoleń w systemie kulturowym (np. kult przodków, wiara w cykliczność czasu, mityczne objaśnianie świata i granice jego zastosowania). Przedstawione zostaną także koncepcje kulturoznawcze i socjologiczne dotyczące pamięci zbiorowej – sposobu jej funkcjonowania w ponowoczesnych społeczeństwach, społecznego podziału pracy mnemonicznej, produkcji kulturowej związanej z kreowaniem określonych wizji przeszłości, a także etyczne problemy związane ze społecznym pamiętaniem i zapominaniem.

Literatura:

M. Halbwachs „Społeczne ramy pamięci”, Warszawa 2008.

E. Hobsbawm, T. Ranger (red.) „Tradycja wynaleziona”, Kraków 2008.

M. Lubaś „Tradycjonalizacje kultury”, w: „Tworzenie i odtwarzanie kultury”, M. Lubaś, G. Kubica (red.), Kraków 2008.

K. Pomian „Historia – nauka wobec pamięci”, Lublin 2006.

H. U. Gumbrecht „Użyteczność historii (uobecnienie i odkupienie)”, w: „Pamięć, etyka i historia”, E. Domańska (red.), Poznań 2006.

J. Assmann „Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych”, Warszawa 2008.

A. Assmann, „Między historią a pamięcią”, Warszawa 2013.

B. Szacka „Czas przeszły, pamięć, mit”, Warszawa 2006.

P. T. Kwiatkowski „Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji”, Warszawa 2008.

M. Zaleski „Formy pamięci”, Gdańsk 2004.

R. E. Gruber „Odrodzenie kultury żydowskiej w Europie”, Sejny 2004.

P. Connerton “Jak społeczeństwa pamiętają”, Warszawa 2012

J. R. Gillis (red.), „Commemorations. The Politics of National Identity”, Princeton 1994.

P. Ricoeur „Pamięć, historia, zapomnienie”, Kraków 2006.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.