Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

„Marnotrawienie zasobów”? Zarządzanie biedą i edukacja finansowa klientów pomocy społecznej "

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-FAKL28-LIC Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: „Marnotrawienie zasobów”? Zarządzanie biedą i edukacja finansowa klientów pomocy społecznej "
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Fak. warsztaty 60 h
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Ukończony kurs „Metody badan jakościowych”. Uczestnicy powinni posiadać wiedzę i podstawowe umiejętności zbieżne z tymi, które przekazywane są w ramach zajęć „Metody badań jakościowych” w IS UW. Oczekujemy znajomości języka angielskiego w stopniu umożliwiającym interpretację tekstu naukowego napisanego w tym języku, oraz gotowości do pracy zespołowej i wyjazdowych badań terenowych.

W przypadku nadwyżki chętnych: Pierwszeństwo dla uczestników Modułu „Problemy społeczne i sprawy publiczne”, ocena końcowa z przedmiotu „Metody badań jakościowych”


Tryb prowadzenia:

w sali i w terenie

Skrócony opis:

Warsztat będzie miał na celu charakterystykę i analizę stosowanych w instytucjach pomocy społecznej praktyk edukacyjnych ukierunkowanych na zmianę nawyków beneficjentów w zakresie gospodarowania finansami i budżetami gospodarstw domowych. Uczestnicy seminarium będą mieli za zadanie sformułować szczegółowe cele i pytania badawcze, zaprojektować i przeprowadzić badanie terenowe w wybranych ośrodkach pomocy społecznej w Polsce, przeanalizować zebrane materiał oraz napisać raport.

Pełny opis:

Co znaczy określenie „marnotrawić świadczenia”, jeśli używa się go w odniesieniu do pomocy społecznej? Kiedy świadczenia (przede wszystkim zasiłki) są uznawane za „marnotrawione” i jakie działania są lub powinny być podejmowane wobec klientów pomocy społecznej, którzy świadczenia „marnotrawią”? Jak zapobiega się „finansowej patologii”? Czy i w jakich okolicznościach określenie to jest uznawane za trafne i stosowne? Jakie są konsekwencje indywidualnych diagnoz, w których „patologia” jest identyfikowana? Uczestnicy warsztatu będą mieli za zadanie dowiedzieć się jakie odpowiedzi na powyższe pytania formułują pracownicy ośrodków pomocy społecznej w Polsce, i jak te odpowiedzi uzasadniają.

Popularna, obiegowa, ale i stereotypowa krytyka takich programów jak np. „Rodzina 500+”, a także – ogólnie - świadczeń z pomocy społecznej, wycelowana jest przede wszystkim w zdolność beneficjentów do racjonalnego gospodarowania środkami finansowymi. Klienci pomocy społecznej rzekomo mają nie potrafić (nie posiadać odpowiednich kompetencji) bądź zwyczajnie „nie chcieć” racjonalnie gospodarować własnym budżetem. Wychodząc naprzeciw temu problemowi instytucje pomocy społecznej realizują działania, które mają na celu korektę postaw podopiecznych. Działania te przybierają rozmaite formy - np. zorganizowane i sformalizowane, mające na celu edukację (warsztaty budżetowe, kursy, wsparcie asystenta rodziny), nakładanie sankcji za „złe” gospodarowanie (np. odmowa świadczeń), czy opierające się na kontroli domowych budżetów (sprawdzanie paragonów, metoda „na zeszyt”).

Warsztat będzie miał na celu właśnie charakterystykę tych praktyk stosowanych w instytucjach pomocy społecznej, które są ukierunkowane na zmianę nawyków beneficjentów w zakresie gospodarowania finansami, oraz sposobów ich uzasadniania. Uczestnicy zajęć w pierwszej kolejności zapoznają się z literaturą dotyczącą problematyki ubóstwa i pomocy społecznej w Polsce. Dokonany również zostanie przegląd badań (polskich oraz zagranicznych) dotyczących problemu określanego mianem financial literacy w odniesieniu do osób ubogich. Następnie, uczestnicy warsztatu sformułują koncepcję badania, ułożą harmonogram prac badawczych oraz przygotują narzędzia badawcze. Przewidziane metody badawcze obejmą, m.in. analizę dyskursu, analizę danych zastanych (desk research), obserwację uczestniczącą i indywidualne wywiady pogłębione (IDI) z pracownikami ośrodków pomocy społecznej. Uczestnicy warsztatu w semestrze letnim zrealizują badania w dobranych celowo ośrodkach pomocy społecznej. Materiał z badania zostanie opracowany przy pomocy programu Atlas ti. na podstawie wcześniej przygotowanego schematu analizy i klucza kodowego – uczestnicy nabędą więc także umiejętności związane ze stosowaniem oprogramowania do analizy treści w badaniach socjologicznych. Na podstawie materiału przygotowany zostanie raport z badania będący podstawą oceny uczestników.

*Warsztat będzie merytorycznie powiązany z projektem badawczym „Rola transferów socjalnych w budżetach domowych beneficjentów pomocy społecznej” finansowanym ze środków NCN (nr 2017/25/N/HS501623)

Literatura:

Literatura

Dubois V. (2010) The bureaucrat and the poor, Ashgate

Lipsky, Michael (2010). Street Level Bureaucracy: Dilemmas of the Individual in Public Services. 30th Anniversary Expanded Edition. The Russell Sage Foundation: New York

Banerjee A. (2013), Debunking the Stereotype of the Lazy Welfare Recipient: Evidence from Cash Transfer Program, MIT

Ann Netten, Karen Jones, Martin Knapp, Jose Luis Fernandez, David Challis, Caroline Glendinning, Sally Jacobs, Jill Manthorpe, Nicola Moran, Martin Stevens, and Mark Wilberforce (2012) Personalisation through Individual Budgets: Does It Work and for Whom?, British Journal of Social Work 42, 1556–1573

Colin Slasberg, Peter Beresford and Peter Schofield (2012) How self directed support is failing to deliver personal budgets and Personalisation, Research, Policy and Planning 29(3), 161-177

Jill Manthorpe, Sally Jacobs, Joan Rapaport, David Challis, Ann Netten (2009) Training for Change: Early Days of Individual Budgets and the Implications for Social Work and Care Management Practice: A Qualitative Study of the Views of Trainers, British Journal of Social Work 39, 1291–1305

Gray M., Webb S. (2013) Praca socjalna. Teorie i metody, wyd. PWN

Fiszbein A., Schady N. (2009) Conditional Cash Transfers. Reducing Present and Future Poverty, The World Bank, Washington

Haushofer J., Fehr E. (2014) On the psychology of poverty, Science Vol. 344 No. 862

Kudlińska I. (2012) Stygmatyzacja społeczna jako strategia dyskursywna biedy i jej rola w procesie wykluczania społecznego, Kultura i Społeczeństwo nr 1, s. 175-189

Lusardi A. (2008) Household Saving Behavior: The Role of Financial Literacy, Information, and Financial Education Programs. Discussion Paper 2008 – 009

Palska H. (2000) Ludzie “w opiece”. Przyjmowanie darów i zaciąganie długów jako element stylu życia ubogich, [w:] Zrozumieć biednego. O dawnej i obecnej biedzie w Polsce, E. Tarkowska (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

Zelizer V. (1996) Social meaning of money: Pin Money, Paychecks, Poor Relief and Other Currencies, Princeton University Press

Efekty uczenia się:

K_W09 posiada podstawową wiedzę na temat narzędzi i celów polityki społecznej

K_W18 zna podstawowe metody i techniki badań społecznych oraz wie jakie dobrać metody badawcze w celu rozwiązania prostych problemów badawczych

K_W20 wie jak zaplanować i zrealizować proste ilościowe i jakościowe badanie empiryczne

K_U01 umie rejestrować i prowadzić obserwację zjawisk społecznych w sposób metodologicznie poprawny

K_U04 potrafi samodzielnie znaleźć informacje i materiały niezbędne do przeprowadzenia prostych analiz socjologicznych, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) oraz posługując się nowoczesnymi technologiami

K_U09 umie zastosować normy i zasady etyczne w praktyce badawczej

K_U11 potrafi dobrać odpowiednie metody i techniki badawcze w celu przeprowadzenia analizy konkretnego problemu społecznego

K_U12 potrafi zaplanować i zrealizować badanie społeczne przy użyciu podstawowych ilościowych i jakościowych metod i technik badań socjologicznych

K_U14 potrafi posługiwać się jednym dowolnym programem komputerowym służącym do analizy danych, korzystając z jego podstawowych funkcji

K_U17 potrafi formułować sądy na temat motywów ludzkiego działania oraz przewidywać społeczne konsekwencje tego działania

K_K01 potrafi skutecznie współpracować z członkami zespołu zadaniowego

K_K04 potrafi gromadzić, wyszukiwać i syntetyzować informacje na temat zjawisk społecznych

K_K05 potrafi uczestniczyć w dyskusji

K_K06 potrafi argumentować stawiane tezy

K_K07 umie dokonać krytycznej analizy źródeł

K_K09 umie prezentować wyniki swojej pracy badawczej

Metody i kryteria oceniania:

Udział w przygotowaniu narzędzi badawczych i planu badania (I semestr)

Udział w realizacji badania i w przygotowaniu raportu z badania na podstawie analizy w programie Atlas ti. (II semestr)

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.