Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Prawo a nowe technologie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-SCC-pant Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Prawo a nowe technologie
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Przedmioty obowiązkowe, socjologia cyfrowa, 2 rok, stacjonarne, drugiego stopnia
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Umiejętność krytycznego czytania ze zrozumieniem.

Wymagania formalne

Czytanie tekstów naukowych po angielsku.


Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Zajęcia obejmują zagadnienia związane z prawem nowych technologii, mianowicie:

1) problemy wynikające z prób stosowania regulacji dotyczących gospodarki tradycyjnej do gospodarki cyfrowej; teoretyczne propozycje rozwiązania dylematów pojawiających się w związku z rozwojem nowych technologii; nowe technologie a prawa człowieka – np. problem dyskryminacji przez algorytmy;

2) „Strategię tworzenia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy”;

3) ochronę danych osobowych i rolę regulacji dotyczących prywatności w gospodarce opartej na danych;

4) własność intelektualna i prawa autorskie i ich rolę w gospodarce kreatywnej;

5) wyzwania tworzone przez platformizację gospodarki dla regulacji – np. w zakresie prawa pracy.

Pełny opis:

Zajęcia obejmują zagadnienia związane z prawem nowych technologii, mianowicie:

1) problemy wynikające z prób stosowania regulacji dotyczących gospodarki tradycyjnej do gospodarki cyfrowej; teoretyczne propozycje rozwiązania dylematów pojawiających się w związku z rozwojem nowych technologii; nowe technologie a prawa człowieka – problem dyskryminacji przez algorytmy.

Pierwszy zakres tematyczny zajęć odnosić się będzie do ogólnych zagadnień związanych z rolą regulacji w związku z transformacją cyfrową. Omówione zostaną koncepcje takie jak code as law i pokazane konkretne przykłady sytuacji, w których prawo zmienia się pod wpływem rozwoju technologicznego. Ponadto wstępnie poruszone zostaną zagadnienia związane z wyzwaniami tworzonymi przez rozwój technologiczny dla ochrony praw człowieka (np. w związku z machine bias).

2) „Strategię tworzenia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” – podejmowane inicjatywy legislacyjne, ich praktyczne znaczenie dla rozwoju europejskiej gospodarki cyfrowej, kontrowersje związane np. z rozporządzeniem dotyczącym geoblokowania;

Zajęcia zostaną wykorzystane w celu przedstawienia krótkiej charakterystyki prawa Unii Europejskiej (źródła prawa UE, specyfika unijnych aktów prawnych) na jej tle – omówienia „Strategii tworzenia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” oraz jej wybranych elementów, jak na przykład rozporządzenia dotyczącego geoblokowania. Zajęcia służyć będą pokazaniu multicentryczności współczesnych systemów prawnych i powiązaniu jej z wyzwaniami w zakresie regulacji nowych technologii.

3) ochronę danych osobowych i rolę regulacji dotyczących prywatności w gospodarce opartej na danych - treści zawarte w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych; zagadnienie eksterytorialności ochrony danych osobowych;

Zajęcia będą poświęcone analizie aktu prawnego oraz wybranego orzeczenia – temat będzie ściśle powiązany z dyskusją dotyczącą rosnącej wagi danych w gospodarce.

4) własność intelektualna i prawa autorskie: ich rola- w gospodarce kreatywnej - kontrowersje związane z dyrektywą dotyczącą praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym (tzw. podatek od linków i tzw. obowiązek filtrowania);

Na zajęciach zostanie omówiony ochrona własności intelektualnej jako przykład obszaru regulacyjnego ukazujący napięcia wynikające z rozwoju technologicznego: omówione zostaną badania dotyczące postrzegania ochrony praw autorskich przez użytkowników internetu, kontrowersje związane z dyrektywą o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym oraz kwestia zmian w kategorii „utworu” i „twórcy” wywołanych przez postęp technologiczny.

5) wyzwania tworzone przez platformizację gospodarki dla regulacji – np. w zakresie prawa pracy.

Zajęcia stanowić będą podsumowanie kursu – przykład rozwoju modelu biznesowego opartego na platformach użyty zostanie jako przypadek pozwalający wskazać obszary, w których nowe technologie tworzą wyzwania regulacyjne.

Na zajęciach omawiane będą trzy typy źródeł: (1) wybrane akty prawne; (2) wybrane orzecznictwo; (3) literatura teoretyczna dotycząca zagadnień omawianych na zajęciach. Celem konwersatorium jest bowiem nie tylko zapoznanie studentów z tematyką związaną z prawem i nowymi technologiami, lecz również umożliwienie im swobodnego poruszania się po aktach prawnych i orzecznictwie.

Literatura:

Ciechomska M., Prawne aspekty profilowania oraz podejmowania zautomatyzowanych decyzji w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych osobowych, 5 „Europejski Przegląd Sądowy” (2017), s. 37–42

Danielewicz M., Tarkowski A., Copyright law in transition. Culture versus social norms and perceptions, Warszawa 2013

Edwards L., Veale M., Enslaving the Algorithm: From a “Right to an Explanation” to a “Right to Better Decisions?”, 16 “IEEE Security & Privacy” 46 (2018)

Hildebrandt M., Smart Technologies and the End(s) of Law. Novel Entanglements of Law and Technology, Cheltenham, 2015 (fragmenty)

Lessig L., Code and Other Laws of Cyberspace, Nowy York, 1991 (fragmenty)

Policy: How Platforms Should (and Should Not) Be Regulated [w:] G. G. Parker, M. W. van Alstyne, S. P. Choudary, Platform Revolution. How Networked Markets Are Transforming the Economy and How to Make Them Work for You, Nowy Jork 2016, W. W. Norton & Company, s. 229-260.

Wachter S., Mittelstadt B., Floridi L., Why a right to explanation of automated decision-making does not exist in the general data protection regulation, 7 “International Data Privacy Law” 76 (2017)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG.), Dz.U. L 130 z 17.5.2019, str. 92—125

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy, COM/2015/0192 final

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Tekst mający znaczenie dla EOG), Dz.U. L 119, 4.5.2016, s. 1-88

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1807 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie ram swobodnego przepływu danych nieosobowych w Unii Europejskiej (Tekst mający znaczenie dla EOG.), Dz.U.L 303, 28.11.2018, s. 59-68

Oraz odpowiednie orzecznictwo, np. wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Systems Spain SL, ECLI:EU:C:2017:981

Efekty uczenia się:

K_W05 posiada pogłębioną wiedzę na temat instytucji regionalnych, krajowych i międzynarodowych oraz zagadnień europejskiej integracji

K_W06 jest refleksyjny i krytyczny wobec problemu zróżnicowania społecznego i nierówności społecznych

K_W18 posiada pogłębioną wiedzę o wybranych instytucjach i organizacjach odpowiedzialnych za transmisję norm i reguł w społeczeństwie takich jak: systemy edukacyjne, prawo, moralność, religia, itp.

K_W21 posiada pogłębioną wiedzę na temat polityki, procesów politycznych na poziomie krajowym, Unii Europejskiej i globalnym oraz uczestnictwa w sferze publicznej

K_W23 jest refleksyjny i krytyczny w interpretacji procesów zachodzących w społeczeństwie polskim i globalnym oraz ich konsekwencji w zakresie postaw i instytucji społecznych

K_W24 posiada pogłębioną wiedzę na temat aktualnych potrzeb i problemów społeczeństwa polskiego oraz zmian w tym zakresie

K_U18 potrafi wskazać, w jakich rodzajach badań można wykorzystać czytane przez siebie teksty naukowe

K_U19 potrafi przygotować prezentację wybranego zagadnienia lub badania w języku polskim i w języku obcym

K_K02 umie zaproponować rozwiązanie problemów, które wymagają interdyscyplinarności w podejściu badawczym

K_K05 potrafi gromadzić, wyszukiwać, syntetyzować, a także krytycznie oceniać informacje na temat zjawisk społecznych

Metody i kryteria oceniania:

Udział w dyskusji i prezentacja zaliczeniowa na koniec.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Joanna Mazur
Prowadzący grup: Joanna Mazur
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.