Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

SEMBAD: Czy można zostać Polakiem? Badanie inkluzywizmu i ekskluzywizmu społeczeństwa polskiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3502-SEMBAD39 Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: SEMBAD: Czy można zostać Polakiem? Badanie inkluzywizmu i ekskluzywizmu społeczeństwa polskiego
Jednostka: Instytut Socjologii
Grupy: Seminaria badawcze
Punkty ECTS i inne: 8.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Wymagania (lista przedmiotów):

Antropologia społeczna 3502-ANT

Założenia (opisowo):

.1. Omówienie tematyki zajęć, sposobu prowadzenia, zasad zaliczenia, zainteresowań uczestników zajęć.

Typy badań społecznych. Rozróżnienie badań ilościowych i jakościowych. Cele, zalety, trudności i ograniczenia badań ilościowych i jakościowych. Czy są lepsze i gorsze metody i techniki badawcze? Do czego się nadają techniki ilościowe, a do czego jakościowe?

2. Etapy badania. Pierwszy etap: ustalenie pola badań, jego zakresu oraz problemów badawczych. Zasady doboru tematu badań: realizm versus nasze zainteresowania.

3. Praca nad problemami badawczymi, ustaleniem pola badawczego, rozróżnienie pytań (problemów) badawczych i pytań scenariusza badań. Pierwsze próby sformułowania problemów badawczych i scenariusza wywiadu.

4. Problemy etyczne związane z prowadzeniem badania jakościowego. Relacja badacz-badany w sytuacji wywiadu. Co wolno, a czego nie wolno badaczowi?

5. Polskość – co to znaczy

6. Ksenofobia

7. Kategorie „swój-obcy”

8. Postawy wobec „Innego”

9. Wykluczenie - przejawy

Obszary i formy wykluczenia etnicznego w Polsce : mniejszości narodowe, imigranci, uchodźcy / red. Aleksandra Jasińska-Kania, Sławomir Łodziński, fragmenty

10. Doświadczenie emigracji

11. Wymiary tożsamości imigrantów

12. Przeprowadzanie wywiad – wyzwania praktyczne

Literatura:

13. Przeprowadzanie wywiad – wyzwania etyczne

Literatura:

14. Kogo badamy?

15. Ustalanie ostatecznej wersji scenariusza wywiadu. Kontrola relacji: problemy (pytania badawcze versus pytania scenariusza – czego mamy szansę się dowiedzieć zadając określone pytania).

16. Omówienie procedury transkrypcji. Transkrypcja wywiadu - co powinna zawierać: strona informacyjna jej zawartość, rozdzielenie ról badacza i badanego.

17. Czytanie pierwszego przepisanego wywiadu. Komentujemy zalety i wady techniki, uczymy się na własnych błędach.

18. Czytanie kolejnych wywiadów. Komentowanie zalet i wad procedury, uzyskanego materiału. Czego się już dowiedzieliśmy? Co możemy poprawić w technice?

19. Analiza kolejnych wywiadów. Czego z wywiadu dowiadujemy się. Umiejętność korzystania z wywiadu.

20. Analiza kolejnych wywiadów. Czego z wywiadu dowiadujemy się. Umiejętność korzystania z wywiadu.

21. Analiza kolejnych wywiadów. Czego z wywiadu dowiadujemy się. Umiejętność korzystania z wywiadu.

22. Wybór tematu raportu cząstkowego przez uczestników zajęć

23. Jak pisać raport? Co powinien zawierać raport? Proporcje wstępu, cytatów i interpretacji Przygotowanie katalogu wszystkich wywiadów do użytku uczestników. Omówienie obserwacji jako uzupełnienia wywiadu.

24. Jak pisać raport? Co powinien zawierać raport? Proporcje wstępu, cytatów i interpretacji Przygotowanie katalogu wszystkich wywiadów do użytku uczestników. Omówienie obserwacji jako uzupełnienia wywiadu.

25. Czytanie kolejnych raportów w wersji wstępnej, dyskusja, zalecenie poprawek.

26. Czytanie kolejnych raportów w wersji wstępnej, dyskusja, zalecenie poprawek.

27. Analiza kolejnych raportów. Umiejętność analizy materiału empirycznego.

28. Konstruowanie raportu całościowego z raportów cząstkowych. Opis badania jako wprowadzenie.

29. Podsumowanie zajęć.


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Ostatnie lata w Europie nasycone są gorącymi, czasem nawet gwałtownymi dyskusjami na temat istoty i konsekwencji kulturowych i społecznych wielkiej migracji do Europy. Na seminarium skupimy się na jednym z aspektów zjawiska – na perspektywach integracji i akceptacji odmiennych kulturowo imigrantów w społeczeństwie polskim, włącznie z perspektywą „przyjęcia do narodu polskiego”. Będzie nas interesowało kogo z przybyszów do Polski (pochodzących z jakich kręgów kulturowych) badani zaakceptowaliby jako imigrantów, a jakich widzieliby jako potencjalnych obywateli polskich, a nawet członków narodu polskiego.

Pełny opis:

Ostatnie lata w Europie nasycone są gorącymi, czasem nawet gwałtownymi dyskusjami na temat istoty i konsekwencji kulturowych i społecznych wielkiej migracji do Europy. Nie bez powodu używane jest znamienne pojęcie „kryzysu migracyjnego”. Nie ma wątpliwości, że migracje spoza Europy prowadzą do różnego typu przemian w społeczeństwach europejskich; nawet polityczne ugrupowania sprzyjające akceptacji „wielkiej migracji” takie konsekwencje zauważają.

Na proponowanym seminarium badawczym chcemy się skupić na jednym z aspektów zjawiska – na perspektywach integracji i akceptacji odmiennych kulturowo imigrantów w społeczeństwie polskim, włącznie z perspektywą „przyjęcia do narodu polskiego”. Będzie nas interesowało kogo z przybyszów do Polski (pochodzących z jakich kręgów kulturowych) badani zaakceptowaliby jako imigrantów, a jakich widzieliby jako potencjalnych obywateli polskich, a nawet członków narodu polskiego.

Badaniu zostaną wybrane środowiska w obrębie społeczeństwa polskiego. Zamierzamy uwzględnić z jednej strony zróżnicowanie pokoleniowe (osoby powyżej 50 roku życia (lub starsze) oraz osoby młode do 30 roku życia, a także różnorodność światopoglądową: z jednej strony osoby zaangażowane w działalność parafii rzymsko-katolickich, ewangelickich i prawosławnych i z drugiej strony osoby o światopoglądzie laickim, ateistycznym. Pragniemy tym samym przyjrzeć się realiom w zakresie społecznie aktywnych stereotypów.

Seminarium stawia sobie za cel zapoznanie uczestników z całością procedury badawczej w obrębie badania jakościowego, opartego przede wszystkim na technice wywiadu. Studenci dowiedzą się w pierwszej kolejności jak należy projektować badanie jakościowe, uczestnicząc w procedurze formułowania zasadniczych problemów i pytań badawczych oraz poszukując wsparcia w teoretycznych kategoriach pojęciowych, stworzonych przez dziesięciolecia rozwoju socjologii. Zadaniem seminarium będzie nauczenie studentów sformułowania narzędzia badawczego (scenariusza wywiadu), przeprowadzenia wywiadów, ich zapisania, opracowania technicznego tak aby były użytecznym materiałem dla całej grupy, a wreszcie napisania cząstkowego raportu.

Sądzimy, że skupienie się na problematyce aktualnie nurtującej opinię publiczną w Polsce, jak również na obszarze całej Europy, dostarczy ważnej wiedzy socjologicznej, ucząc zarazem metodologii badań jakościowych, dotyczących złożonych konfiguracji postaw i poglądów.

Literatura:

Hammersley, M., Atkinson, P., & Dymczyk, S. (2000). Metody badań terenowych. Zysk i S-ka [rozdział pierwszy].

U. Flick, Projektowanie badania jakościowego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010 [wybrany fragmenty].

Kvale, S. (2010). Prowadzenie wywiadów, przeł. A. Dziuban, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, fragmenty

Silverman, D. (2010). Prowadzenie badań jakościowych. K. Konecki (Ed.). Wydawnictwo Naukowe PWN.[wybrane fragmenty]

Polskość niejedno ma imię. Kto jest Polakiem? Ewa Nowicka-Rusek, KWARTALNIK POLONICUM Tom 1/2006 r. 2006, str. 4-12

Ewa Nowicka-Rusek „Dwa oblicza ksenofobii w Polsce”

w: Prawicowy radykalizm i ksenofobia w Polsce i w

Niemczech. Nacjonalne i europejskie perspektywy, str. 192-200, r. 2006

Obcy u siebie : luteranie warszawscy / Ewa Nowicka, Magdalena Majewska

Inny - obcy - wróg : swoi i obcy w świadomości młodzieży szkolnej i studenckiej / red. nauk. Ewa Nowicka i Jan Nawrocki, fragmenty

Problemy integracji imigrantów : koncepcje, badania, polityki / pod red. Aleksandry Grzymały-Kazłowskiej, Sławomira Łodzińskiego ; Ośrodek Badań nad Migracjami, fragmenty

Blaski i cienie imigracji : problemy cudzoziemców w Polsce / red. nauk. Ewa Nowicka

Efekty kształcenia:

K_W01 zna i rozumie podstawowe pojęcia socjologiczne

K_W13 jest świadomy znaczenia grupy w budowaniu społecznej tożsamości człowieka

K_W14 posiada podstawową wiedzę o zróżnicowaniu kulturowym Polski i współczesnego świata

K_W15 posiada podstawową wiedzę o metodach badania zróżnicowania kulturowego

K_W16 posiada podstawową wiedzę o problemach wynikających ze zróżnicowania kulturowego współczesnego społeczeństwa

K_W18 zna podstawowe metody i techniki badań społecznych oraz wie jakie dobrać metody badawcze w celu rozwiązania prostych problemów badawczych

K_W19 rozumie na czym polega specyfika analizy socjologicznej

K_W20 wie jak zaplanować i zrealizować proste ilościowe i jakościowe badanie empiryczne

K_U09 umie zastosować normy i zasady etyczne w praktyce badawczej

K_U11 potrafi dobrać odpowiednie metody i techniki badawcze w celu przeprowadzenia analizy konkretnego problemu społecznego

K_U12 potrafi zaplanować i zrealizować badanie społeczne przy użyciu podstawowych ilościowych i jakościowych metod i technik badań socjologicznych

K_K09 umie prezentować wyniki swojej pracy badawczej

K_K11 zna i przestrzega zasad etyki zawodowej, w tym zasad poszanowania własności intelektualnej

K_K12 potrafi właściwie korzystać ze źródeł informacji naukowej

K_K13 szanuje godność osób uczestniczących w procesie badawczym (respondentów, informatorów, rozmówców i innych uczestników tego procesu)

K_K14 szanuje opinie innych osób (np. te wyrażane w trakcie dyskusji grupowej)

K_K15 jest świadomy konsekwencji realizowanych przedsięwzięć

Metody i kryteria oceniania:

raport, prezentacja

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-06-08
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Seminarium badawcze, 90 godzin, 12 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Bossak-Herbst, Ewa Nowicka-Rusek
Prowadzący grup: Barbara Bossak-Herbst, Ewa Nowicka-Rusek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Seminarium badawcze - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.