Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozofia muzyki: współczesne wyzwania

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3700-KON363-AL Kod Erasmus / ISCED: 08.102 / (0223) Filozofia i etyka
Nazwa przedmiotu: Filozofia muzyki: współczesne wyzwania
Jednostka: Wydział "Artes Liberales"
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Skrócony opis:

Konwersatorium stanowi wprowadzenie do filozofii muzyki koncentrujące się na problemach muzyki współczesnej i najnowszej kultury muzycznej.

Na wstępie uczestnicy poznają klasyczne zagadnienia filozofii muzyki oraz jej metody. Omówione zostaną również rozmaite trendy i kierunki we współczesnej muzyce awangardowej oraz techniki kompozytorskie stosowane przez współczesnych kompozytorów.

Głównym przedmiotem dyskusji będą jednak filozoficzne problemy, które wiążą się z muzyką współczesną. Z uwagi na jej niezwykle zróżnicowany i niejednoznaczny charakter oraz na różnego rodzaju związki z innymi dziedzinami kultury, jak również z techniką, kwestiami społecznymi i politycznymi, nowa muzyka jest fascynującym zagadnieniem dla filozofii kultury, pozwalającym badać i diagnozować aktualne przemiany kulturowe oraz ich uwarunkowania.

Uczestnicy nie muszą posiadać żadnej wstępnej wiedzy muzycznej.

Pełny opis:

Kurs stanowi wprowadzenie do muzyki współczesnej ujętej jako pole badawcze dla filozofii kultury. Rozpocznie się od skrótowego omówienia klasycznych zagadnień filozofii muzyki (od Starożytności do XIX wieku) oraz przeglądu współczesnych metod stosowanych w filozofii muzyki. Uczestnicy zapoznają się też z rozmaitymi trendami we współczesnej muzyce awangardowej, poznają nowe techniki kompozytorskie oraz instrumenty, urządzenia i programy komputerowe stosowane przez współczesnych kompozytorów. Główny nacisk zostanie położony jednak na interpretację najbardziej aktualnych zjawisk w kulturze muzycznej oraz filozoficznych problemów, jakie można dostrzec w tych zjawiskach.

Muzyka współczesna bywa uważana za trudną, niezrozumiałą i nieprzystępną. Jedną z przyczyn tej sytuacji jest rozpad kanonu „klasycznej” muzyki europejskiej, który nastąpił na początku XX wieku. O ile muzyka „klasyczna” była stosunkowo jednolita pod względem estetycznym i formalnym, o tyle współczesna awangarda jest – w obliczu braku normatywnego kanonu – skrajnie zróżnicowana, do tego stopnia, że kompozytorzy muszą dziś na własną rękę stawiać pytanie „Czym jest muzyka?”. Niezwykle zróżnicowana przestrzeń muzyki współczesnej stanowi fascynujący temat dla filozofii. Pozwala sprawdzić hermeneutyczną efektywność rozmaitych dyskursów filozoficznych w konfrontacji z problemami najnowszej kultury. Pozwala również na transdyscyplinarne badanie zjawisk kulturowych w ich relacji to techniki, ekonomii, polityki i rozmaitych kwestii społecznych.

Wśród pytań i problemów, o których będziemy dyskutować, znajdą się klasyczne (choć przeniesione w kontekst muzyki współczesnej) zagadnienia filozofii muzyki, takie jak np.:

– Czy muzyka wyraża coś oprócz siebie samej?

– Czy muzyka może czynić ludzi lepszymi albo gorszymi?

– Jaki jest związek muzyki z emocjami?

– Czy muzyka powinna sprawiać przyjemność?

– Jak można słuchać muzyki?

– Dlaczego muzyka nam się podoba?

– Czy muzyka odzwierciedla strukturę świata?

Będziemy też rozmawiać o problemach specyficznych dla współczesnej kultury muzycznej, takich jak np.:

– Jak rozwój techniki wpływa na muzykę?

– W jakie relacje z tradycją muzyki zachodniej wchodzi nowa muzyka?

– Modernizm i postmodernizm w muzyce XX wieku.

– Muzyka jako narzędzie władzy i jako narzędzie oporu.

– Czy są granice rozwoju awangardowych technik kompozytorskich?

– Jak zmienia się muzyczna wyobraźnia?

– Gdzie przebiega granica między muzyką artystyczną a rozrywkową?

– Jakie są instytucjonalne uwarunkowania muzyki współczesnej?

– Kryzys estetyki i muzyka konceptualna.

– Muzyka a sztuka dźwięku (field recording, ambient).

– Jak Internet i rewolucja cyfrowa zmieniają kulturę muzyczną?

– Jak można mówić o muzyce i jak można ją wartościować?

Szacowana liczba godzin pracy uczestnika kursu: 100 (30 godzin zajęć, 30 godzin na lektury zadanych tekstów i słuchanie przykładów muzycznych, 40 godzin na napisanie pracy zaliczeniowej).

Literatura:

Poniższa literatura ma charakter orientacyjny. Nie wszystkie z poniższych tekstów będą omawiane podczas konwestatorium. Mogą też pojawić się teksty, których nie ma na pniższej liście.

Enrico Fubini, Historia estetyki muzycznej

Christoph Cox, Daniel Warner, Kultura dźwięku: teksty o muzyce nowoczesnej

Michael Nyman, Muzyka eksperymentalna

Małgorzata A. Szyszkowska, Wsłuchując się w muzykę

Theodor Adorno, Sztuka i sztuki

Zbigniew Skowron, Teoria i estetyka awangardy muzycznej

Malcolm Budd, Emocje i muzyka

Carl Dahlhaus, Hans Eggebrecht, Co to jest muzyka?

Jan Topolski (red.), Nowa muzyka amerykańska

Daniel Cichy (red.), Nowa muzyka niemiecka

Agata Kwiecisńska (red.), Nowa muzyka brytyjska

Michał Libera, Doskonale zwyczajna rzeczywistość

Jerzy Luty, John Cage. Filozofia muzycznego przypadku

Ewa Schreiber, Muzyka i metafora

Harry Lehmann, Rewolucja cyfrowa w muzyce

Andy Hamilton, Aesthetics and Music

Richard Taruskin, Music in the Late Twentieth Century

Christoph Cox, Sonic Flux: Sound, Art, Metaphysics

Andrew Bowie, Music, Philosophy and Modernity

Jennie Gottschalk, Experimental Music Since 1970

Jacques Attali, Noise: The Political Economy of Music

Don Ihde, Listening and Voice. Phenomenologies of Sound

Paul Griffith, Modern Music and After

Tia DeNora, Music in Everyday Life

Paul Hegarty, Merzbow and the End of Natural Sound

Eldritch Priest, Boring, Formless Nonsense. Experimental Music and the Aesthetics of Failure

Efekty uczenia się:

Wiedza

Uczestnik:

zna podstawową terminologię nauk humanistycznych i rozumie ich rolę kulturze K_W01

zna podstawowe metody analizy i interpretacji tekstów kultury K_W05

zna najważniejsze metody badań interdyscyplinarnych K_W07

zna i stosuje różne metody analizy i interpretacji dzieł artystycznych K_W06

zna współcześnie stosowane metody interpretacji tekstów kultury K_W08

rozumie powiązania między działaniami kulturowymi a dynamiką zmian społecznych K_W10

Umiejętności

Uczestnik umie:

selekcjonować oraz dokonać krytycznej oceny informacji pochodzących z różnych źródeł naukowych, popularnonaukowych, publicystycznych i innych K_U01

dokonywać analizy dzieł sztuki oraz tekstów naukowych i materiałów źródłowych za pomocą odpowiednich narzędzi badawczych K_U02

sformułować problem badawczy K_U03

rozpoznawać i interpretować podstawowe problemy i zjawiska współczesności K_U04

przygotować prace pisemne uwzględniające elementarne wymogi stawiane pracom akademickim K_U07

potrafi samodzielnie dobrać i zastosować odpowiednie narzędzia badawcze do analizy dzieł sztuki oraz tekstów naukowych i materiałów wizualnych K_U02

wykorzystuje interdyscyplinarne metody i narzędzia badawczych do analizy zjawisk kultury K_U05

potrafi samodzielnie zanalizować tekst naukowy z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w języku polskim oraz w wybranym języku obcym K_U08

potrafi przygotować wystąpienie ustne, uwzględniając potrzeby odbiorców K_U10

Kompetencje

Uczestnik:

jest gotów do podejmowania kształcenia przez całe życie K_K01

jest gotów do poznawania nowych metod badawczych K_K03

przestrzega zasady tolerancji i ma poszanowanie dla różnic kulturowych K_K07

docenia bogactwo kultury K_K08

jest gotów do zrozumienia dziedzictwa kulturowego i różnorodności kulturowej K_K09

Metody i kryteria oceniania:

Studenci będą oceniani na podstawie

(a) stopnia znajomości tekstów, które będą przedmiotem dyskusji

(b) aktywności podczas zajęć

(c) indywidualnej inicjatywy i zdolności do samodzielnego formułowania pytań i problemów

(d) pisemnej pracy zaliczeniowej

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Rychter
Prowadzący grup: Marcin Rychter
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.