Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Migracja zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1300-OMZGW-GES Kod Erasmus / ISCED: 07.304 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Migracja zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym
Jednostka: Wydział Geologii
Grupy: Przedmiot obowiązkowy na I sem. II roku stud. II st. GES na spec. hydrogeologia
Przedmiot obowiązkowy na III sem. stud. II st. GES na spec. geologia inżynierska
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student powinien posiadać wiedzę z zakresu

- podstaw hydrogeologii

- podstaw rachunku różniczkowego i całkowego

- matematycznego opisu procesu przepływu wód podziemnych

- obsługi oprogramowania Visual Modfow

- pracy w środowisku GIS

Skrócony opis:

Hydrogeologiczne podstawy ochrony jakości wód podziemnych. Procesy i warunki kształtujące przebieg migracji zanieczyszczeń i ich parametry obliczeniowe. Rola ośrodka skalnego w przepływie zanieczyszczeń w warstwie wodonośnej ze szczególnym uwzględnieniem procesów sorpcyjnych. Opóźnienie przenoszenia substancji w strumieniu wód podziemnych. Wykorzystanie znaczników środowiskowych jako wskaźników migracji zanieczyszczeń. Remediacja środowiska gruntowo-wodnego z produktów ropopochodnych i pestycydów. Modelowanie procesu transportu masy w warunkach filtracji nieustalonej. Kartografia w służbie ochrony wód podziemnych. Projektowanie stref ochronnych ujęć i zbiorników wód podziemnych z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi numerycznych.

Pełny opis:

Wykład obejmuje zagadnienia z:

Podstawowe procesy warunkujące migrację zanieczyszczeń w wodach podziemnych

• hydrogeologiczne warunki migracji zanieczyszczeń

• zanieczyszczenia antropogeniczne i geogeniczne

• problem skali w interpretacji zjawisk transportu masy w strumieniu wód podziemnych

• określenie czasu migracji zanieczyszczeń w strefie pełnego nasycenia (przenoszenie adwekcyjne, przenoszenie dyfuzyjne)

• tryt – jako wskaźnik migracji zanieczyszczeń

• oddziaływanie ośrodka skalnego na przepływ zanieczyszczeń w warstwie wodonośnej (określenie średniej rzeczywistej prędkości ruchu wody w warstwie wodonośnej, parametrów dyspersji, parametrów przepływu dyfuzyjnego, parametrów sorpcji oraz rozpadu lub biodegradacji substancji migrującej)

• schemat przebiegu procesów wymiany między roztworem wodnym, a skałą

• opóźnienie przenoszenia substancji w strumieniu wód podziemnych (współczynnik retadacji)

• procesy sorpcyjne – jako czynnik opóźniający migrację zanieczyszczeń w strumieniu wód podziemnych (punkt izoelektryczny, szeregi wymiany jonowej, izotermy sorpcji, ocena wysycenia kompleksu sorpcyjnego substancją zanieczyszczającą)

• rola węglanów, substancji organicznej oraz mikroporowatości matrycy skalnej w migracji zanieczyszczeń w warstwie wodonośnej

Przykłady zagrożeń wód podziemnych - metody przeciwdziałania

• rozchodzenie się zanieczyszczeń ropopochodnych w środowisku gruntowo-wodnym oraz przegląd metod oczyszczania gruntów i wód podziemnych z zanieczyszczeń substancjami ropopochodnymi

• zanieczyszczenia wód podziemnych pestycydami oraz metody przeciwdziałania skażeniom

• czynniki warunkujące biodegradację pestycydów

Kartografia w służbie ochrony wód podziemnych:

• stopień potencjalnego zagrożenia użytkowej warstwy wodonośnej

• Mapa wrażliwości wód podziemnych Polski w skali 1 : 500 000

• Mapa hydrogeologiczna Polski w skali 1 : 50 000 – pierwszy poziom wodonośny wrażliwość na zanieczyszczenie i jakość.

Literatura:

Domenico P.A., Schwartz F.W., 1990 - Physical and chemical hydrogeology. Wyd. John Wiley & Sons, USA.

Dowgiałło J., Kleczkowski A. S., Macioszczyk T., Różkowski A. (red.), 2002 - Słownik hydrogeologiczny. Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa.

Fetter C.W., 1994 - Applied hydrogeology. Wyd. Prentice Hall. Inc. A Simon & Schuster Company Englewood Cliffs, New Jersey, USA.

Kleczkowski A. S. (red.), 1984 - Ochrona wód podziemnych. Wyd. Geologiczne, Warszawa.

Kulma R., 1995 - Podstawy obliczeń filtracji wód podziemnych. Wyd. AGH, Kraków.

Kulma R., Zdechlik R., 2009 - Modelowanie procesów filtracji. Wyd. AGH, Kraków.

Macioszczyk A. (red.), 2006 - Podstawy hydrogeologii stosowanej. Wyd. PWN, Warszawa.

Małecki J. J., Nawalany M., Witczak S., Gruszczyński T., 2006 - Wyznaczanie parametrów migracji zanieczyszczeń w ośrodku porowatym dla potrzeb badań hydrogeologicznych i ochrony środowiska. Uniwersytet Warszawski, Wydział Geologii.

Szymanko J., 1980 - Koncepcje systemu wodonośnego i metod jego modelowania. Wyd. Geologiczne, Warszawa.

akty prawne związane z tematyką przedmiotu

Efekty uczenia się:

Po ukończeniu przedmiotu student:

- Określa stopień potencjalnego zagrożenia użytkowej warstwy wodonośnej

- Rozpoznaje zanieczyszczenia antropogeniczne i geogeniczne wód podziemnych

- Zna główne składowe procesu transportu masy w wodach podziemnych

- Rozumie możliwości i ograniczenia wykorzystania znaczników środowiskowych do oceny migracji zanieczyszczeń w wodach podziemnych

- Objaśnia sens fizyczny parametrów transportu masy

- Oblicza migrację substancji zgodnie z modelem przenoszenia adwekcyjnego.

- Rozumie sens fizyczny rozpraszania substancji w wyniku dyspersji hydrodynamicznej i potrafi uwzględnić ten proces w obliczeniach.

- Rozumie rolę mikroporowatości matrycy skalnej w migracji substancji zanieczyszczających

- Objaśnia oddziaływania sorpcyjne w ujęciu równowagowym z wykorzystaniem izoterm sorpcji.

- Rozumie rolę węglanów i substancji organicznej w migracji zanieczyszczeń

- Potrafi wykorzystywać dostępne informacje kartograficzne w celu ochrony wód podziemnych

- Objaśnia problemy związane z rozchodzeniem się zanieczyszczeń ropopochodnych w środowisku gruntowo-wodnym oraz zna metody oczyszczania gruntów i wód podziemnych z zanieczyszczeń substancjami ropopochodnymi

- Zna zagrożenia wynikające z zanieczyszczenia wód podziemnych pestycydami oraz metody przeciwdziałania skażeniom

- Określa czynniki warunkujące biodegradację pestycydów.

Metody i kryteria oceniania:

Ocena końcowa przedmiotu na podstawie wyników egzaminu pisemnego (aby przystąpić do egzaminu student musi uzyskać pozytywną ocenę z ćwiczeń).

W ROKU AKAD. 2019/2020, ZE WZGLĘDU NA COVID-19 KRYTERIA OCENIANIA I ZALICZANIA USTALA PROWADZĄCY ZAJ ĘCIA. PODAJE JE DO WIADOMOŚCI STUDENTÓW NA MIN. 10 DNI PRZED TERMINEM ZALICZENIA.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 21 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jerzy Małecki
Prowadzący grup: Jerzy Małecki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.