Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Paleoekologia środowisk kopalnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1300-WPSKW Kod Erasmus / ISCED: 07.304 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Paleoekologia środowisk kopalnych
Jednostka: Wydział Geologii
Grupy: Przedmiot sugerowany do wyboru na II semestrze I roku na stud. II st. GEP na spec. SSP
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

Wymagania „na wejściu”:

1. co najmniej podstawowa znajomość języka angielskiego lub niemieckiego (literatura do seminarium jest obcojęzyczna)

2. znajomość tabeli stratygraficznej

3. znajomość podstawowych typów skał osadowych

4. ogólna wiedza o środowiskach sedymentacji morskiej,

5. ogólna orientacja we współczesnych problemach zagrożeń ekosystemów.

Skrócony opis:

Niniejszy kurs jest o tym, w jaki sposób bada się kopalne środowiska na podstawie szczątków wymarłych organizmów.

Przedmiot prowadzony jest w formie konwersatorium łączącego formę wykładu, referatu studenckiego i panelu dyskusyjnego.

Pełny opis:

Paleoekologia jest nauką interdyscyplinarną. Bada wzajemne zależności między kopalnymi organizmami a środowiskiem ich życia. Podobnie jak inne dziedziny geologii dużo czerpie z badań aktualistycznych. Choć dziedziny ekologii i paleoekologii mają ze sobą wiele wspólnego, różnią się innym ujęciem problemu badawczego. Ekologia zajmuje się współczesnymi problemami zagrożeń środowiska i ich wpływem na zmniejszanie się różnorodności biologicznej. Paleoekologia, częściej niż o biota, pyta o samo środowisko fizyczne widziane z perspektywy zasiedlających je organizmów. Wykorzystuje informacje, których dostarcza kopalny zespół szczątków organizmów.

Kurs obejmuje naprzemienny cykl wykładów będących wprowadzeniem do poszczególnych zagadnień (prowadzi wykładowca) oraz referatów poświęconych omówieniu konkretnych przykładów zagadnień (referują studenci na podstawie artykułów). Referat ma formę prezentacji multimedialnej. Po referatach jest panel dyskusyjny.

W cyklu 15 spotkań przewiduje się ok. 10 wykładów i 5 spotkań referatowych, przy czym szczegółowe proporcje mogą ulec zmianie w zależności od liczby studentów.

Studenci mają swobodę wyboru referowanego tematu i artykułów, jednak wybrane przez nich tematy muszą mieścić się w zakresie tematyki przedmiotu i muszą być skonsultowane z wykładowcą. Wykładowca sugeruje niezdecydowanym studentom zagadnienie i literaturę.

Zakres tematyczny:

1. Paleoekologia – cele definicje, metody. Hierarchiczna struktura biosfery. Koncepcja łańcucha pokarmowego. Poziomy troficzne. Nisza ekologiczna. Prawo minimum Lebiega. Prawo tolerancji Shelforda. Interakcje biologiczne na poziomie gatunków. Przykłady współczesne i kopalne.

2. Gatunek w stanie kopalnym. Problem kompletności zapisu stratygraficznego. Zasada taksonomicznego uniformitarianizmu (“the present is the key to the past”). Metody wnioskowania naukowego na podstawie zapisu kopalnego.

3. Procesy tafonomiczne jako czynniki określające pośmiertny los szczątków organizmów. Zespoły biologiczne i zespoły pośmiertne.

4. Unikalne stany zachowania kopalnych zwierząt i roślin — Fossil Lagerstätte. Znaczenie koncentracji części szkieletowych dla interpretacji paleośrodowiskowych.

5. Metody izotopowe na postawie informacji chemicznej w muszlach otwornic i w muszlach mięczaków. Przykłady zastosowań w badaniach paleobiologicznych, paleoklimatycznych, paleośrodowiskowych.

6. Produktywność, cykl węglowy, klimat. Biologiczna pompa węglowa. Dostępność nutrientów w kopalnych środowiskach morskich i ich wpływ na ewolucję biosfery. Kopalne wskaźniki upwellingów. Główne biologiczne ekosystemy, które generują węglan wapnia, tj. rafy koralowe i Coccolithophorales i ich zapis kopalny.

7. Koncepcje wyjaśniające pochodzenie biomineralizacji.

8. Wybrane modele paleoekologiczne i ich znacznie dla interpretacji paleośrodowiska: zespoły miękkiego i twardego dna, stromatolity, biofacje charakterystyczne dla środowiska niedoboru tlenu; zespoły skamieniałości śladowych jako wskaźniki głębokości środowiska morskiego; obfitość pelagicznych, bentonicznych wapiennych i bentonicznych aglutynujących otwornic jako wskaźnik względnych zmian głębokości mórz od mezozoiku, i inne modele paleoekologiczne.

9. Morskie chłodne wysięki metanowe: przejawy, uwarunkowania geologiczne, kryteria biogeochemiczne i warunki paleośrodowiskowe.

10. 'Hydrothermal seep" – nowy głębokooceaniczny ekosystem.

11. Wielkie wymierania i radiacje. Model Sepkoskiego (1984). Geochemia wielkich wymierań.

Literatura:

BROMLEY, R.G. (1996): Trace fossils: biology, taphonomy and applications, 2nd ed. xvi+367 pp. London; Chapman & Hall.

BROMLEY, R.G. (2004): The Application of Ichnology to Palaeoenvironmental and Stratigraphic Analysis. 496p. United Kingdom; The Geological Society Publishing House.

BOSENCE, D.W.J., ALLISON, P.A. (1995): Marine paleoenvironmetal analysis from fossil record. 272 pp. London; The Geological Society Special Publications, 83.

BRENCHLEY, P.J., HARPER, D.A.T. (1998): Palaeoecology: ecosystems, environments and evolution. 402 pp. London; Chapman & Hall.

BRIGGS, D.E.G. (1991): Extraordinary Fossils. American Scientist, 79 (2), 130-141.

DODD, J.R., STANTON, R.J., Jr. (1990): Paleoecology Concepts and Applicataions, Second Edition, xvi+502 pp. New York, Chichester; Wiley & Sons.

DOUMENGE, F. [Ed.] (1994): Past and Present Biomineralization Process. 200 pp. Monaco; Musée Océanographique.

KEMPE, S & KAŹMIERCZAK, J. (1994): The role of alkalinity in the evolution of ocean Chemistry, Organization of living Systems, and Biocalcification Process. In: DOUMENGE, F. [Ed.] (1994): Past and present Biomineralization Process.37-60.

LEVIN, L. A., ORPHAN, V. J., ROUSE, G. W. et. al. 2012. A hydrothermal seep on the Costa Rica margin: middle ground in a continuum of reducing ecosystems. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 2012; DOI: 10.1098/rspb.2012.0205

MACKENZIE, A., BALL, A.S., VIRDEE, S. R. (2002): Ekologia – krótkie wykłady (Instant Notes In Ecology). 396 pp., Warszawa; PWN.

PIANKA, E.R. (1981): Ekologia ewolucyjna. 341 pp. Warszawa; PWN.

RAUP, D.M., STANLEY, S.M. (2004).Principles of Paleontology; 2nd edition. 481 pp. CBS Publishers & Distributors.

TEVESZ, M.J.S. & MCCALL, P.L.[Eds] (1983): Biotic interactions in Recent and Fossil Benthic Communities. xviii+837 pp. New York; Plenum Press.

MARTIN, R.E. (1999): Taphonomy, a process approach. 525 pp Cambridge University Press.

FRITZ, P., FONTES, J.Ch. (1989): Handbook of environmental isotope geochemistry, 11+428 pp. Amsterdam; Elsevier.

Efekty uczenia się:

1. Wiedza:

• przyswojenie angielskojęzycznej terminologii naukowej z zakresu paleoekologii,

• zdobycie wiedzy w zakresie naukowych podstaw wnioskowania o zależnościach między organizmami a środowiskiem na jaki pozwala zapis kopalny,

• zdobycie wiedzy o współczesnych zastosowaniach badań paleoekologicznych do celów analizy basenów sedymentacyjnych, badań stratygraficznych i paleontologicznych,

• zdobycie wiedzy o zintegrowanych metodach badawczych stosowany paleoekologii, w tym: geochemii, tafonomii, stratygrafii, paleontologii.

2. Nabycie umiejętności w zakresie:

• krytycznej oceny informacji drukowanych w publikacjach,

• doskonalenia samodzielności w wyszukiwania źródeł naukowych,

• przygotowywania prezentacji multimedialnych,

• zwięzłej prezentacji problemu w formie ustnego refratu i konspektu,

• hierarchicznego podejścia w wyjaśnianiu zjawisk, tj. przejście z etapu szybkich, powierzchownych interpretacji zjawisk do etapu głębszej analizy i odwołania się do szerszego kontekstu,

• tłumaczenia tekstów angielskojęzycznych dla celów naukowych,

• zastosowania zdobytej wiedzy do celów własnej pracy magisterskiej.

3. Kompetencje społeczne:

• doskonalenie swobody w publicznych wystąpieniach,

• doskonalenie umiejętności formułowania problemu,

• szkolenie umiejętności zabierania głosu w publicznej dyskusji,

• szkolenie umiejętności doboru przekonywujących argumentów.

K_W03 - zna szczegółową budowę anatomiczną, mineralogię szkieletu, systematykę, stany zachowania, rozumie przydatność dla biostratygrafii i interpretacji paleośrodowisk wybranych grup mikroskamieniałości

K_U06 - rozumie przydatność poszczególnych grup skamieniałości dla celów biostratygrafii oraz rekonstrukcji paleośrodowisk

K_U20 - potrafi sprawnie korzystać z różnorodnej literatury fachowej polskiej i zagranicznej

K_U21 - potrafi referować wyniki badań oraz stan wiedzy odnoszącej się do tych badań na podstawie istniejącej literatury polskiej i obcej za pomocą technik multimedialnych

K_U22 - umie krytycznie oceniać wyniki własnych badań oraz wnioski zawarte w literaturze fachowej

K_K01 - współdziała w grupach laboratoryjnych i na kursach terenowych

K_K02 - umie zaplanować etapy przygotowawcze do wykonania prezentacji i prac zaliczeniowych

K_K04 - zdobywa wiedzę i umiejętności przydatne do ewentualnego podjęcia studiów III stopnia

K_K05 - rozumie potrzebę przedstawiania najnowszej wiedzy geologicznej w ramach prezentacji i przy wykonywaniu prac zaliczeniowych

K_K06 - zna zasady najprostszego i najefektywniejszego osiągania zamierzonych celów przy wykonywaniu prac geologicznych

K_K09 - rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie

Metody i kryteria oceniania:

Student oceniany jest na podstawie (1) kontroli obecności, (2) oceny aktywności wysłuchania wykładów, (3) samodzielnego przygotowania prezentacji multimedialnej, (3) publicznego wygłoszenia referatu w oparciu o zadaną lub samodzielnie wybraną literaturę angielskojęzyczną, (4) złożenie pisemnego konspektu wystąpienia (wersja rozszerzona) oraz (5) na podstawie bieżącej oceny jego udziału w dyskusjach nad referatami. Dopuszczalne są dwie nieobecności na zajęciach poświadczone zwolnieniem lekarskim lub z innych ważnych powodów losowych.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-17 - 2020-08-02
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Praktikum, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Głowniak
Prowadzący grup: Ewa Głowniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Praktikum - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2021-02-22 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 10 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Głowniak
Prowadzący grup: Ewa Głowniak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Uwagi:

Dopuszczalne są dwie nieobecności na zajęciach w trakcie trwania semestru, poświadczone zwolnieniem lekarskim lub z ważnych powodów losowych.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.