Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Konkurencja i drapieżnictwo

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-125KiD Kod Erasmus / ISCED: 13.104 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Konkurencja i drapieżnictwo
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty DOWOLNEGO WYBORU
Przedmioty KIERUNKOWE, BIOLOGIA, I stopień
Strona przedmiotu: http://www.hydro.biol.uw.edu.pl/pl/konkurencja-i-drapieznictwo.html
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Część 1. Konkurencja

Zasoby środowiska, koncepcja niszy ekologicznej, nakładanie się nisz. Konkurencja i jej rodzaje. Intensywność oddziaływań, konkurencyjne wykluczanie, współwystępowanie konkurujących gatunków. Asymetria oddziaływań konkurencyjnych, dominacja konkurencyjna. Metody badania konkurencji. Mechanizmy i efekty oddziaływań konkurencyjnych. Konkurencja a kształtowanie się zespołów wielogatunkowych, teoria zespołu konkurencyjnego, gildie. Rola konkurencji i drapieżnictwa w kształtowaniu struktury biocenoz.

Część 2. Drapieżnictwo

1. Przystosowania drapieżników zwiększające szanse spotkania ofiary i zakończonego sukcesem ataku. 2. Wybiórczość pokarmowa i optymalizacja żerowania. 3. Przystosowania ofiary do unikania drapieżnika I: pre-encounter. 4. Przystosowania ofiary do unikania drapieżnika II: post-encounter. 5. Bezpośrednie efekty drapieżnictwa. 6. Pośrednie efekty drapieżnictwa. 7. Koewolucja w układach drapieżca-ofiara. Roślinożerność. Kontrola biologiczna.

Pełny opis:

Konkurencja

Rodzaje zasobów i sposoby ich rozmieszczenia w środowisku. Koncepcja niszy ekologicznej: pojęcie niszy podstawowej i realizowanej. Nakładanie się nisz w różnych wymiarach, maksymalna zbieżność nisz.

Definicja konkurencji. Konkurencja eksploatacyjna i interferencyjna, o charakterze odbierania i ustępowania. Asymetria oddziaływań konkurencyjnych, "siła" konkurencyjna a cechy gatunku i środowiska. Efekty konkurencji: zmiany liczebności populacji konkurentów, zasada konsumpcyjnego wypierania, rozmieszczenie organizmów w przestrzeni, konkurencyjne rozchodzenie (rozszczepienie) cech, konkurencyjne uwolnienie. Komplementarność niszy, konkurencja rozproszona. Teoria zespołu konkurencyjnego. Konkurencja a kształtowanie się zespołów wielogatunkowych.

Część 2. Drapieżnictwo

1. Klasyfikacja konsumentów. Sekwencja zdarzeń podczas spotkania drapieżca-ofiara. Przystosowania drapieżników zwiększające szanse spotkania ofiary i zakończonego schwytaniem i konsumpcją ataku.

2. Wybiórczość pokarmowa i optymalizacja żerowania.

3. Przystosowania ofiary do unikania drapieżnika I: pre-encounter. Elastyczność obrony. Mechanizmy zapobiegające spotkaniu z drapieżnikiem.

4. Przystosowania ofiary do unikania drapieżnika II: post-encounter. Mechanizmy zniechęcające drapieżnika lub uniemożliwiające mu atak, schwytanie i konsumpcję ofiary.

5. Bezpośrednie efekty drapieżnictwa. Efekty ryzyka i ekologia strachu. Dynamika liczebności populacji.

6. Pośrednie efekty drapieżnictwa. Wpływ drapieżnictwa na strukturę zespołu ofiar. Kaskady troficzne. Różnorodność gatunkowa.

7. Koewolucja w układach drapieżca-ofiara. Roślinożerność. Zielona Ziemia. Kontrola biologiczna. Konkurencja czy drapieżnictwo?

Literatura:

Begon M., Mortimer M., Thompson D. J. Ekologia populacji. Studium porównawcze zwierząt i roślin. PWN 1999.

Begon M., Townsend C.R., HarperJ.L. Ecology: From Individuals to Ecosystems. Wiley-Blackwell 2005.

Jędrzejewska B., Jędrzejewski W. Ekologia zwierząt drapieżnych Puszczy Białowieskiej. PWN 2001.

Krebs C. Ekologia - Eksperymentalna analiza rozmieszczenia i liczebności. PWN 1997, 2001.

Krzanowska H., Łomnicki A., Rafiński J., Szarski H., Szymura J.M. Zarys mechanizmów ewolucji. PWN 1995, 2002.

Weiner J. Życie i ewolucja biosfery. PWN 1999, 2003.

Efekty uczenia się:

Zna i rozumie wzajemne relacje zachodzące między osobnikami różnych gatunków. (K_W08)

Rozumie zasady kształtowania się wielogatunkowych zgrupowań roślin i zwierząt. (K_W9)

Wie, że eksperyment jest podstawą naukowego poznania świata. (K_W14, KW_15)

Umie analizować i interpretować wyniki przyrodniczych obserwacji i eksperymentów naukowych. (K_U03)

Efekty kształcenia dla programu studiów obowiązującego od roku akademickiego 2018/2019:

Zna i rozumie wzajemne relacje zachodzące między osobnikami różnych gatunków.

Rozumie zasady kształtowania się wielogatunkowych zgrupowań roślin i zwierząt.

Wie, że eksperyment jest podstawą naukowego poznania świata.

Umie analizować i interpretować wyniki przyrodniczych obserwacji i eksperymentów naukowych.

Metody i kryteria oceniania:

Egzamin testowy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-02-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pietrzak
Prowadzący grup: Robert Mysłajek, Barbara Pietrzak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Tryb prowadzenia:

zdalnie

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-29
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Barbara Pietrzak
Prowadzący grup: Anna Bednarska, Barbara Pietrzak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.