Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Dzieje życia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1400-236EPŻ Kod Erasmus / ISCED: 13.104 / (0511) Biologia
Nazwa przedmiotu: Dzieje życia
Jednostka: Wydział Biologii
Grupy: Przedmioty DOWOLNEGO WYBORU
Przedmioty KIERUNKOWE, BIOLOGIA, I stopień
Punkty ECTS i inne: 6.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

biologia
biotechnologia
geografia
geologia
geologia stosowana
ochrona środowiska
psychologia

Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

-

Tryb prowadzenia:

w sali i w terenie

Skrócony opis:

Założeniem ćwiczeń jest przeprowadzenie uczestników kursu przez pełen proces badawczy, od pobrania próbki materiału kopalnego z terenu, aż do jego graficznego i tekstowego opracowania w postaci eseju. Równolegle studenci zapoznają się z różnorodnymi metodami badania kopalnych szczątków, od skamieniałości śladowych do szkieletów. Poszczególne ćwiczenia są poświęcone różnym metodom badań materiału kopalnego i jego interpretacji. Szczególnie w kontekście rekonstrukcji biologii organizmów, ich filogenezy oraz odtwarzania lokalnych i globalnych warunków środowiska w którym żyły.

Wykład poświęcony jest ewolucji biosfery od czasów dzisiejszych po początki życia w kontekście zmian środowiskowych na naszej planecie.

Pełny opis:

Wykład stara się przedstawić obecny stan przyrody w odniesieniu do jej historii. Począwszy o wiedzy o dzisiejszym człowieku, zwierzętach i roślinach, używając retrodykcji jako metody wnioskowania, sięgniemy do przeszłości naszej planety, by wyjaśnić obserwowane kierunki ewolucji. Spróbujemy połączyć dzieje ludzkości i przyrody ze zmianami środowiskowymi. Przedyskutujemy prawdziwe i domniemywane katastrofy ekologiczne w odległej geologicznej przeszłości. Linie ewolucyjne roślin i zwierząt prześledzimy aż do początków życia na Ziemi. Zajmiemy się hipotezami dotyczącymi mechanizmów rządzących ewolucją, na poziomie nie mającym analogii w dzisiejszych organizmach, gdy nie było genów ani enzymów, a źródła energii napędzające życie były inne od tych które znamy.

Założeniem ćwiczeń jest przeprowadzenie uczestników kursu przez pełen proces badawczy, od pobrania próbki materiału kopalnego z terenu, aż do jego graficznego i tekstowego opracowania w postaci eseju. Równolegle studenci zapoznają się z różnorodnymi metodami badania kopalnych szczątków, od skamieniałości śladowych do szkieletów. Poszczególne ćwiczenia są poświęcone różnym metodom badań materiału kopalnego i jego interpretacji. Szczególnie w kontekście rekonstrukcji biologii organizmów, ich filogenezy oraz odtwarzania lokalnych i globalnych warunków środowiska w którym żyły. Program ćwiczeń jest nastawiony na bezpośredni kontakt uczestników z materiałem kopalnym oraz nabywanie umiejętności praktycznych, zarówno bardziej specyficznych dla paleontologii, jak i ogólnobiologicznych, włącznie ze szlifowaniem warsztatu naukowego pod kątem wykonywania przyszłych prac dyplomowych, posterów konferencyjnych oraz publikacji. Pośród umiejętności ogólnych, uczestnicy zapoznają się z przygotowaniem próbek oraz pracą na skaningowym mikroskopie elektronowym, oprogramowaniem i metodami do wykonywania pomiarów morfometrycznych, a także zasadami przygotowania dokumentacji fotograficznej i tworzenia ilustracji naukowej.

Program kursu obejmuje jednodniową wycieczkę terenową, 13 ćwiczeń kameralnych oraz zajęcia indywidualne. W trakcie wycieczki terenowej studenci odwiedzają dwa stanowiskami paleontologiczne oraz mają za zadanie zebrać skamieniałości, które staną się podstawą dla końcowej pracy zaliczeniowej. Ćwiczenia kameralne składają się z prelekcji wprowadzającej oraz samodzielnej pracy studentów na kolekcjach dydaktycznych lub zebranym przez siebie materiale kopalnym. W trakcie zajęć indywidualnych studenci stosują poznane metody w celu przygotowania pracy zaliczeniowej. Efekty swojej pracy studenci podsumowują w formie eseju, który stanowi końcową pracę zaliczeniową. Uczestnicy w trakcie kursu zdobywają wiedzę oraz umiejętności niezbędne dla jego właściwego wykonania.

Wycieczka terenowa:

Wycieczka terenowa jest całodniowa i odbywa się w dniu ćwiczeń. W jej trakcie odwiedzamy dwa wybrane stanowiska paleontologiczne na obszarze lub w okolicach Gór Świętokrzyskich.

- Ponieważ wycieczka odbywa się niezależnie od warunków pogodowych, wszyscy uczestnicy muszą być zaopatrzeni w adekwatną odzież (w tym nieprzemakalne kurtki).

- Odwiedzane miejsca stanowią czynne lub nieczynna wyrobiska górnicze, w związku z tym należy przygotować się na ubrudzenia i trudny teren.

- Konieczne obuwie terenowe (adidasy, buty trekkingowe lub górskie).

- Środki BHP (kaski, rękawiczki, okulary ochronne) i sprzęt (młotki, dłuta) zapewniają prowadzący.

Dokładny termin wycieczki i docelowe stanowiska, zostają podane na ćwiczeniach. Wycieczka jest obowiązkowa.

Szczegółowy wykaz zagadnień realizowanych w trakcie ćwiczeń:

- Powstawanie i różne stany zachowania skamieniałości

- Kopalne tropy i inne ślady aktywności organizmów.

- Podstawy badań skał osadowych

- Ilustracja naukowa

- Metody wizualizacji 3D

- Preparacja mechaniczna i chemiczna skamieniałości

- Analiza ilościowa zespołów skamieniałości

- Praca ze skaningowym mikroskopem elektronowym

- Tomografia i spektrometria

- Badania kopalnych pyłków

- Konstruowanie drzew filogenetycznych

- kopane DNA

Literatura:

Dzik, J. 1997. Ewolucja życia. Wielka Encyklopedia Geografii Świata, Vol. 8, 360 pp., Wydawnictwo Kurpisz, Poznań.

Dzik, J. 2011. Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii (wyd. 4 unowocześnione). 577 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Krzanowska, H., Łomnicki, A., Rafiński, J., Szarski, H., & Szymura, J.M. 1995. Zarys mechanizmów ewolucji. 402 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Stanley, S.M. 2002. Historia Ziemi. 711 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Urbanek A. 2007. Jedno istnieje tylko zwierzę... Myśli przewodnie biologii porównawczej. 260 pp. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa.

Weiner, J. 2005. Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej. Wydanie drugie poprawione i unowocześnione. 610 pp. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Efekty uczenia się:

Student:

- Rekonstruuje historię życia i śmierci organizmu na podstawie samodzielnych obserwacji morfologicznych szczątków, ich stanu zachowania, skamieniałości śladowych, cech i rodzaju osadu oraz danych geochemicznych (K_U04).

- Rozumie i stosuje wybrane metody rekonstrukcji filogenezy organizmu na podstawie danych molekularnych lub morfologicznych. Potrafi wskazać ich zalety i wady (K_W11).

- Wnioskuje na temat składu dawnych ekosystemów na podstawie stanu zachowania szczątków organizmów oraz ich składu taksonomicznego (K_U10).

- Wnioskuje na temat paleoklimatu oraz lokalnych warunków środowiska na podstawie zespołu skamieniałości i ich składu geochemicznego (K_U07).

- Rozumie znaczenie skamieniałości w datowaniu skał osadowych (K_K01).

- Potrafi wykazać znaczenie wybranych ważnych stanowisk paleontologicznych w Polsce i na świecie (K_W10).

- Zna podstawowe metody poszukiwania, wydobywania i preparacji różnych rodzajów skamieniałości (K_U02).

- Przygotowuje informatywną dokumentację stanowiska paleontologicznego oraz zebranych okazów przy wykorzystaniu skaningowego mikroskopu elektronowego, fotografii cyfrowej i metod wizualizacji 3D (K_W16).

- Przygotowuje klarowny referat lub poster na podstawie samodzielnie opracowanych danych paleobiologicznych (K_U08).

Metody i kryteria oceniania:

Tryb zaliczenia przedmiotu: Podstawą zaliczenia ćwiczeń jest udział w ćwiczeniach i przygotowanie eseju w oparciu o zebrane przez siebie skamieniałości. Wykład kończy się egzaminem ustnym.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-21 - 2022-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jerzy Dzik, Mateusz Tałanda
Prowadzący grup: Jerzy Dzik, Sergi López-Torres, Aleksandra Skawina, Mateusz Tałanda
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.