Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Meteorologia i klimatologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-1-MK Kod Erasmus / ISCED: 07.7 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Meteorologia i klimatologia
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty obowiązkowe, dzienne studia I stopnia (kierunek Geografia)
Przedmioty obowiązkowe, dzienne studia I stopnia (kierunek Geografia) - sem. 1
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

geografia

Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Ocena KOŃCOWA z przedmiotu jest brana pod uwagę przy wyborze specjalności GEOGRAFIA FIZYCZNA STOSOWANA

Głównym celem zajęć jest przekazanie wiedzy na temat uwarunkowań fizycznych kształtowania się klimatu i jego zróżnicowania na Ziemi. Omawiane są procesy fizyczne zachodzące w atmosferze: obieg ciepła, wody i cyrkulacja atmosfery – ich uwarunkowania, skutki, przejawy oraz wzajemne powiązania, a także wpływ czynników geograficznych na przebieg procesów klimatotwórczych. Treściami kształcenia są także metody badawcze stosowane w meteorologii i klimatologii.

Pełny opis:

Wykład

1. Wiadomości wstępne. Przedmiot badań meteorologii i klimatologii, podział, miejsce meteorologii i klimatologii w systemie nauk o Ziemi. Podstawowe pojęcia. Skale przestrzenne badania klimatu.

2. Rozwój meteorologii i klimatologii. Współczesne metody badawcze stosowane w meteorologii i klimatologii.

3. Atmosfera. Powietrze - składniki i zanieczyszczenia. Budowa pionowa atmosfery. Ewolucja atmosfery. Rola atmosfery.

4. Promieniowanie Słońca, atmosfery i Ziemi. Prawa regulujące natężenie promieniowania. Stała słoneczna. Rola atmosfery w modyfikacji promieniowania słonecznego, efekt cieplarniany. Bilans promieniowania i bilans cieplny powierzchni Ziemi. Zróżnicowanie geograficzne salda promieniowania na kuli ziemskiej - uwarunkowania i skutki. Nieradiacyjna wymiana ciepła.

4. Warunki termiczne. Procesy termiczne w podłożu atmosfery i w przygruntowej warstwie atmosfery. Procesy adiabatyczne, stany równowagi termicznej atmosfery. Okresowe i nieokresowe zmiany temperatury powietrza. Rozkład temperatury powietrza na kuli ziemskiej. Anomalie termiczne. Wskaźniki kontynentalizmu termicznego.

5. Woda w atmosferze. Parowanie i jego uwarunkowania. Wilgotność powietrza - charakterystyki, rozkład na kuli ziemskiej.

6. Kondensacja pary wodnej. Proces pseudoadiabatyczny. Chmury - typy genetyczne, klasyfikacja. Mgły, osady. Opady atmosferyczne - powstawanie, rodzaje, rozkład na kuli ziemskiej.

7. Cyrkulacja atmosfery. Rozkład ciśnienia na kuli ziemskiej, układy baryczne. Siły działające na cząstkę (elementarną objętość) powietrza. Równanie ruchu, przybliżenie geostroficzne. Przepływy zrównoważone, wiatr.

Ogólna cyrkulacja atmosfery. Układy telekoneksyjne. Cyrkulacje regionalne i lokalne.

7. Meteorologia synoptyczna. Masy powietrzne, fronty atmosferyczne, charakterystyka pogody w układach barycznych i frontowych. Powstawanie niżów.

8. Skale przestrzenne badania klimatu. Wpływ warunków topograficznych i pokrycia terenu na kształtowanie się elementów meteorologicznych (elementy topoklimatologii - zasady konstrukcji map topoklimatycznych).

9. Podziały klimatu (Köppen, Alisow, Okołowicz). Główne strefy klimatyczne i typy klimatów. Charakterystyczne cechy klimatu Polski.

10. Zasoby i warunki klimatyczne. Wpływ klimatu na życie organizmów i ich przystosowania. Strefy roślinno-klimatyczne. Człowiek i gospodarka a warunki klimatyczne.

11. Klimat jako efekt działania systemu klimatycznego. Zmiany klimatu - przyczyny i skutki.

Ćwiczenia

Organizacja sieci meteorologicznej w Polsce. Obserwacje meteorologiczne: zasady prowadzenia pomiarów instrumentalnych i obserwacji wizualnych, budowa i sposób wykorzystania podstawowych przyrządów. Wstępne opracowanie wyników obserwacji. Podstawowe metody opracowań klimatologicznych, najczęściej stosowane charakterystyki klimatologiczne. Graficzne metody prezentacji wyników opracowań. Źródła danych w klimatologii. Ogólne zasady sporządzania map synoptycznych. Podstawowe metody prowadzenia badań terenowych.

Literatura:

Barry R. G., Chorley R. J., 2003, Atmosphere, weather and climate, London and New York.

Bac S., Rojek M., 1999, Meteorologia i klimatologia w inżynierii środowiska. WAR, Wrocław.

Chromow S.P., 1969, Meteorologia i klimatologia. PWN, Warszawa.

Crowe P.R., 1987, Problemy klimatologii ogólnej. PWN, Warszawa.

Henderson-Sellers A., Robinson P.J., 1986, Contemporary Climatology. Longman.

Iribarna J.V., Cho H.R., 1988, Fizyka atmosfery. PWN, Warszawa.

Kossowska-Cezak U., Martyn D., Olszewski K., 2000, Meteorologia i Klimatologia – pomiary – obserwacje – opracowania, PWN, Warszawa.

Kożuchowski K., 1998, Atmosfera, klimat, ekoklimat. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kożuchowski K., 2011, Klimat Polski. Nowe spojrzenie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kożuchowski K. (red.), 2005, Meteorologia i klimatologia, PWN, Warszawa.

Lockwood J.C., 1984, Procesy klimatotwórcze. PWN, Warszawa.

Lutgens F. K., Tarbuck E. J., 1986: The atmosphere: an introduction to meteorology. Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ, USA.

Martyn D., 1995, Klimaty kuli ziemskiej. PWN, Warszawa.

Okołowicz W., 1969, Klimatologia ogólna. PWN, Warszawa.

Słownik Meteorologiczny, 2003, IMGW, Warszawa.

Woś A., 2001, Meteorologia dla geografów. PWN, Warszawa.

Efekty uczenia się:

Po zaliczeniu przedmiotu studentka/student:

- ma elementarną wiedzę w zakresie podstawowych kategorii pojęciowych i terminologii oraz stosowanych w meteorologii i klimatologii metod badawczych,

- rozumie podstawowe zjawiska i procesy zachodzące w atmosferze,

- rozpoznaje i interpretuje stany fizyczne atmosfery oraz określa typy pogody,

- rozumie literaturę z zakresu meteorologii i klimatologii,

- wykorzystuje dostępne źródła informacji o pogodzie i klimacie,

- stosuje podstawowe metody statystyczne na poziomie pozwalającym na opis i interpretację zjawisk atmosferycznych,

- określa wpływ warunków pogodowych/klimatu na zdrowie człowieka, gospodarkę i środowisko geograficzne.

Metody i kryteria oceniania:

Ćwiczenia:

– metody oceniania: ocenianie ciągłe (kolokwia, ćwiczenia). Zaliczenie ćwiczeń – 51 punktów (max 100 punktów)

– wymagania związane z uczestnictwem w zajęciach:

1. obecność obowiązkowa (dopuszczalna liczba nieobecności podlegająca usprawiedliwieniu – 2),

2. wymagane odrobienie zajęć (wykonanie ćwiczenia, które zostało omówione lub napisanie zaległego kolokwium) do dwóch tygodni od terminu zajęć. W uzasadnionych przypadkach, np. długotrwała choroba, odrobienie zajęć na zasadach uzgodnionych z prowadzącym ćwiczenia,

Uzyskanie zaliczenia ćwiczeń jest warunkiem koniecznym dopuszczenia do egzaminu.

Wykład

– obecność nie obowiązkowa

– zaliczenie wykładów: egzamin pisemny testowy - zalicza 51 punktów (max 100 punktów). I termin egzaminu w sesji, II termin egzaminu w sesji poprawkowej.

Algorytm wyznaczania oceny końcowej z przedmiotu:

Zaliczenie ćwiczeń i zdany egzamin

75% liczby punktów z egzaminu + 25% liczby punktów z ćwiczeń.

Praktyki zawodowe:

Brak.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elwira Żmudzka
Prowadzący grup: Kamil Leziak, Monika Lisowska, Artur Surowiecki, Elwira Żmudzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.