Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Mniejszości narodowe i etniczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-1-MNE-SE Kod Erasmus / ISCED: 07.1 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Mniejszości narodowe i etniczne
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty do wyboru, dzienne studia I stopnia (ścieżka społeczno-ekonomiczna) - sem. 4
Przedmioty obowiązkowe, dzienne studia I stopnia (kierunek Geografia)
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

geografia

Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Zajęcia dotyczą problematyki zróżnicowania narodowo-etnicznego, religijnego (wyznaniowego) i językowego Polski i Europy. Szczególny nacisk położony jest na sytuację mniejszości we współczesnym świecie, będącą efektem przemian geopolitycznych w XX i na początku XXI w. Clem zajęć jest pogłębienie wiedzy na temat zróżnicowania kulturowego Polski i Europy; rozwijanie umiejętności analizy i interpretacji materiałów źródłowych; kształtowanie postaw otwartości, tolerancji i szacunku wobec przedstawicieli różnych grup kulturowych.

Pełny opis:

Podczas zajęć poruszona będzie problematyka dotycząca sytuacji mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych (wyznaniowych) w Polsce i w Europie. Ponadto przedstawione będą zagadnienia związane z ochroną mniejszości w prawie międzynarodowym i polskim (wybrane narzędzia obowiązujące w Europie i w Polsce) oraz stosowaną terminologią (kluczowe pojęcia i ich definicji), monitorowaniem sytuacji mniejszości, rzetelnością i wiarygodnością danych dotyczących liczebności poszczególnych grup (źródła, metody i narzędzia, przeznaczenie). Szczegółowo omówione zostanie współczesne zróżnicowanie kulturowe Polski i Europy oraz zmiany w strukturze narodowo-etnicznej i religijnej, będące efektem przemian geopolitycznych i politycznych w Europie i na świecie. Na wybranych przykładach mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce (tj. ukraińskiej, łemkowskiej, białoruskiej, litewskiej, niemieckiej, kaszubskiej), przedstawione zostaną zagadnienia dot. ich sytuacji prawnej, społeczno-kulturowej, tożsamościowej oraz ich przestrzennego zróżnicowanie. Ważnym aspektem zajęć jest kształtowanie postaw otwartości wobec przedstawicieli innych grup etnicznych, narodowych i religijnych, poszanowania i zrozumienia odmienności kulturowych oraz uświadomienie wartości, jaką stanowią rozmaite grupy etniczne i religijne w kulturze polskiej i europejskiej.

Literatura:

Babiński G., 1997, Pogranicze polsko-ukraińskie: etniczność, zróżnicowanie religijne, tożsamość. Wyd. NOMOS, Kraków.

Barwiński M., 2013, Geograficzno-polityczne uwarunkowania sytuacji Ukraińców, Łemków, Białorusinów i Litwinów w Polsce po 1944 roku, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego.

Barwiński M., 2014, Struktura narodowościowa Polski w świetle wyników spisu powszechnego z 2011 r., Przegląd Geograficzny, 86 (2), s. 217-241.

Barwiński M., 2015, Spisy powszechne w Polsce w latach 1921–2011 – określanie czy kreowanie struktury narodowościowej?, Folia Geographica Socio-Oeconomica, 21, s. 53-72.

Rusek H., 2015, Wielokulturowość z konfliktem w tle – Ślązacy: naród? Nardoowość? Grupa etniczna?, Pogranicze. Studia społeczne, 25, s. 13-24.

Sadowski A., 1995, Pogranicze polsko-białoruskie. Tożsamość mieszkańców, Trans Humana, Białystok.

Prawo mniejszości narodowych i etnicznych w prawie międzynarodowym i polskim, 2011, Opracowanie tematyczne OT-599, Kancelaria Senatu. Biuro analiz i Dokumentacji.

Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski, 2015, GUS, Warszawa.

Wyznania religijne w Polsce w latach 2015-2018, 2019, GUS, Warszawa.

Efekty uczenia się:

Efekty kierunkowe: K_W05, K_U07, K_K05

Wiedza: Student:

• wymienia i omawia podstawowe instrumenty prawa międzynarodowego i polskiego odnoszące się do ochrony mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych i językowych;

• opisuje zróżnicowanie terminologii stosowanej w prawie europejskim i polskim w zakresie ochrony mniejszości oraz wyjaśnia przyczyny i konsekwencje tych różnic;

• przedstawia jak zmieniało się podejścia do ochrony mniejszości na świecie i w Polsce;

• wymienia główne źródła danych o liczebności mniejszości narodowych, etnicznych i religijnych oraz charakteryzuje narzędzia i metody stosowane w monitorowaniu sytuacji mniejszości w Polsce (spisy powszechne);

• opisuje zmiany struktury etnicznej w Europie i w Polsce w XX w. i na początku XXI w. w odniesieniu do przemian geopolitycznych i politycznych w regionie;

• wymienia i charakteryzuje grupy narodowe, etniczne i regionalne (językowe) występujące w Polsce, które według obowiązującego prawa uznawane są za mniejszość;

• wyjaśnia związek między tożsamością etniczna a przynależnością religijną;

• opisuje społeczno-polityczne uwarunkowania sytuacji prawnej poszczególnych mniejszości w Polsce, wyjaśnia sytuację społeczności Ślązaków i jej dążenia do formalnego uznania za mniejszość etniczną (narodową) w prawie polskim.

Umiejętności. Zajęcia służą zdobyciu przez studenta umiejętności:

• poszukiwania i wykorzystywania literatury naukowej oraz innych opracowań (np. raportów, ekspertyz) do przedstawienia wybranego problemu związanego z tematyką zajęć;

• interpretowania zestawień statystycznych dotyczące liczebności mniejszości w Polsce;

• interpretowania i wyjaśniania relacji między przemianami politycznymi i geopolitycznymi a sytuacją mniejszości w Polsce i w Europie;

• uzasadniania i argumentowania swojego stanowiska w zakresie podejmowania różnych działań mających na celu ochronę mniejszości;

• współdziałania w zespole w ramach przygotowania referatu i prezentacji na wskazany temat.

Kompetencje społeczne. Student wykazuje gotowość do:

• aktywnego uczestniczenia w zajęciach, zabierania głosu w dyskusji i wyrażania swojej opinii w poszanowaniu do odmiennego stanowiska innych uczestników zajęć;

• propagowania wartości wynikających z różnorodności kulturowej Polski i Europy i przestrzegania zasad wynikających z szacunku wobec przedstawicieli innych kultur.

Metody i kryteria oceniania:

Elementami zaliczenia są:

• przygotowanie referatu w formie prezentacji, w zespołach 2-3 osobowych i przedstawienie go na zajęciach;

• udział w dyskusji podczas zajęć;

• praca pisemna (esej) – dla chętnych;

• kolokwium przeprowadzone na przedostatnich zajęciach.

Obecność na zajęciach jest obowiązkowa. Dopuszcza się 2 nieobecności. W innych przypadkach należy indywidualnie ustalić z prowadzącą formę zaliczenia nieobecności.

W semestrze letnim 2020/21 zajęcia prowadzone są w trybie zdalnym z wykorzystaniem narzędzi GoogleMeet i platformy Kampus.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-06-13
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Alina Awramiuk-Godun
Prowadzący grup: Alina Awramiuk-Godun
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-21 - 2022-06-15
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Alina Awramiuk-Godun
Prowadzący grup: Alina Awramiuk-Godun
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.