Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Rozpoznawanie zbiorowisk roślinnych z elementami bioindykacji

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-3-RZR-GK Kod Erasmus / ISCED: 07.1 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Rozpoznawanie zbiorowisk roślinnych z elementami bioindykacji
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty obowiązkowe, dzienne studia II stopnia (Geoekologia i geomorfologia) - sem. 1
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Podstawowa wiedza z geografii fizycznej związana (przykładowo) z kursami z geografii fizycznej na studiach licencjackich.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot zaznajamia z różnymi metodami opisu zbiorowisk roślinnych oraz z wykorzystaniem szaty roślinnej jako wskaźnika cech abiotycznych środowiska przyrodniczego.

Pełny opis:

Celem zajęć jest zdobycie przez studentów wiedzy i umiejętności związanych z rozpoznaniem i różnymi metodami opisu zbiorowisk roślinnych oraz z uwarunkowaniami siedliskowymi lub antropogenicznymi występowania pojedynczych gatunków roślinnych oraz zbiorowisk roślinnych.

Przedmiot prowadzony w zróżnicowany sposób - przewidywane są zajęcia o charakterze wykładu, ćwiczeń, związane z wygłaszaniem referatów oraz omawianiem i dyskusją wyznaczonych przez prowadzącego tematów.

Zakres tematów realizowanych w trakcie wykładów i ćwiczeń:

1. źródła kartograficzne opisujące zbiorowiska roślinne,

2. metody kartowania i opisu zbiorowisk roślinnych,

3. relacje pomiędzy różnymi sposobami opisu zbiorowisk roślinnych,

4. przegląd najważniejszych zbiorowisk roślinnych Polski (gatunki wskaźnikowe, cechy siedliskowe, sprzyjające ich powstaniu i utrzymywaniu formy antropopresji),

5. gatunki bioindykatory wybranych cech siedliska (wilgotności, trofizmu, odczynu) -"liczby wskaźnikowe" Ellenberga i Zarzyckiego,

6. gatunki bioindykatory stopnia i rodzaju antropopresji,

7. przykłady zastosowań gatunków bioindykatorów oraz zbiorowisk roślinnych w rozpoznaniu cech abiotycznych środowiska przyrodniczego,

8. przykłady praktycznego zastosowania w rolnictwie, leśnictwie oraz w kształtowaniu miejskich terenów zielonych informacji o siedlisku (nadmierne zasolenie, zakwaszenie, zubożenie, przesuszenie, zabagnienie), uzyskanej dzięki wykorzystaniu wskaźnikowej roli roślin,

9. przykłady praktycznego zastosowania w leśnictwie informacji o niedostosowaniu składu gatunkowego drzewostanu do naturalnych predyspozycji siedliska, uzyskanej dzięki wykorzystaniu wskaźnikowej roli roślin runa i podszytu,

10. przykłady praktycznego zastosowania w ochronie środowiska informacji o typie zbiorowisk (i ich dopuszczalnej postaci odkształceniowej) objętych ochroną w ramach systemu Natura 2000,

11. przykłady praktycznego zastosowania w kształtowaniu miejskich terenów zielonych informacji o udziale w zbiorowiskach miejskich i podmiejskich gatunków synantropijnych o różnym statusie synantropijnym (archeofity, epekofity, agriofity itp.).

Nakład pracy studenta:

30h - obecność na zajęciach (wykład, ćwiczenia)

15h - praca własna (powtarzanie materiału, zapoznanie się z zalecaną literaturą, przygotowanie się do zajęć i zaliczeń)

45h ogółem (lub więcej, zależnie od systematyczności w pracy podczas semestru oraz cech indywidualnych studenta).

Literatura:

• Dzwonko Z., Przewodnik do badań fitosocjologicznych (seria Vademecum Geobotanicum), 2007.

• Ellenberg H., Weber H.E., Düll R., Wirth V., Werner W., Zeigerwerte von Pflanzen in Mitteleuropa, Scripta Geobotanica XVIII (third edition), 2001.

• Matuszkiewicz J.M., Zespoły leśne Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.

• Matuszkiewicz W., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski (seria Vademecum Geobotanicum), Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.

• Matuszkiewicz W. i in. (red.), Zbiorowiska roślinne Polski – lasy i zarośla, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.

• Prończuk J., Pawłat H., Przewodnik do ćwiczeń terenowych z ekologii roślin, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971.

• Richling A. (red.), Geograficzne badania środowiska przyrodniczego, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.

• Rutkowski L., Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.

• Wysocki Cz., Sikorski P., Fitosocjologia stosowana w ochronie i kształtowaniu krajobrazu, Wydawnictwo SGGW, 2009.

• Zarzycki K. i in., Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski), Instytut Botaniki im. W. Szafera, PAN, 2002.

Efekty uczenia się:

Student:

WIEDZA

1. rozróżnia podstawowe metody kartowania i opisu zbiorowisk roślinnych,

2. wskazuje podstawowe źródła kartograficzne opisujące zbiorowiska roślinne,

3. określa dla podstawowych typów zbiorowisk: gatunki wskaźnikowe, charakterystyczne cechy siedliska, sprzyjające formy działań człowieka,

4. wskazuje podstawowe gatunki - bioindykatory wybranych cech siedliska (wilgotności, odczynu, trofizmu) oraz stopnia i rodzaju antropopresji.

UMIEJĘTNOŚCI:

1. wykonuje proste kartowanie roślinności różnymi metodami (m.in. metodą zdjęcia fitosocjologicznego),

2. korzysta ze zrozumieniem z map roślinności wykonanych różnymi metodami,

3. dostosowuje metody rozpoznania i opisu zbiorowisk roślinnych do celu swojej pracy,

4. dokonuje wyboru metody bioindykacyjnej odpowiadającej analizowanemu problemowi,

5. wykorzystuje gatunki - bioindykatory wybranych cech siedliska (wilgotności, trofizmu, odczynu) i stopnia i rodzaju antropopresji w celu określenia abiotycznych cech środowiska przyrodniczego

6. wykorzystuje gatunki - bioindykatory stopnia i rodzaju antropopresji – do opracowania diagnozy stanu środowiska oraz oceny skutków oddziaływań antropopresji oraz w pielęgnacji i kształtowaniu terenów zieleni miejskiej

7. wykorzystuje gatunki bioindykatory nadmiernego zasolenia, zakwaszenia, zubożenia, przesuszenia oraz zabagnienia - w praktyce rolniczej i leśnej oraz w pielęgnacji i kształtowaniu miejskich terenów zielonych

8. analizuje argumenty "za" i "przeciw" podjęciu decyzji w sprawie ochrony zbiorowiska roślinnego (ekosystemu) w ramach systemu Natura 2000 (wzięcie pod uwagę typu zbiorowiska oraz stopnia jego antropogenicznego przekształcenia)

9. określa stopień zgodności drzewostanu z naturalnymi predyspozycjami siedliska (na podstawie analizy składu gatunkowego podszytu i runa w lesie gospodarczym) .

KOMPETENCJE SPOŁECZNE:

1. docenia wagę i rolę szaty roślinnej w funkcjonowaniu środowiska geograficznego,

2. rozumie swoją rolę (w sferze praktycznych działań jaki i w sferze kształtowania idei) w gospodarowaniu szatą roślinną

Metody i kryteria oceniania:

Pisemne zaliczenie wykładów - test, pytania zamknięte i otwarte.

Zaliczenie ćwiczeń na podstawie obecności na zajęciach, bieżącego przygotowania, aktywności (uczestnictwa w dyskusji), ocen uzyskanych z referatów, prezentacji i innych prac wykonywanych w trakcie zajęć.

Ocena końcowa jest średnią z ocen z zaliczenia wykładu (50%) oraz oceny za ćwiczenia (50%).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Wykład, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Grabowski
Prowadzący grup: Tomasz Grabowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Brak protokołu
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.