Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Socjologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-6ASC Kod Erasmus / ISCED: 14.2 / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo
Nazwa przedmiotu: Socjologia
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty obowiązkowe, zaoczne studia I stopnia (kierunek Gospodarka przestrzenna)
Przedmioty obowiązkowe, zaoczne studia I stopnia (kierunek Gospodarka przestrzenna) - sem. 5
Punkty ECTS i inne: 6.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Nie dotyczy

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem jest nie tylko wyposażenie uczestników w zręby wiedzy socjologicznej, ale przede wszystkim w nich umiejętności składające się na wyobraźnię socjologiczną – zdolność do postrzegania i rozumienie społecznych uwarunkowań jej własnego losu, a także zjawisk zachodzących w zbiorowościach, do których należy. Udział w nich zapozna i nauczy się posługiwać podstawowymi kategoriami pojęciowymi oraz wiedzą o wybranych elementach dorobku dyscypliny. Tematyka obejmuje zagadnienia socjologii jako nauki o społeczeństwie nowoczesnym, jego genezy, charakteru i zachodzących w nim obecnie przemian, w tym procesów globalizacji. Mowa będzie o społecznych kategoriach wieku i płci, rolach społecznych, tożsamości jednostki, pojęciu instytucji. Podjęta zostanie problematyka struktury klasowej, elementy socjologii wiedzy i kultury. Omówione zostaną także wybrane problemy socjologii miasta i wsi, co pozwoli studentom na zrozumienie wpływu procesów społecznych na zróżnicowanie przestrzeni i krajobrazu.

Pełny opis:

Wykład dotyczy podstaw socjologii, jej podstawowych kategorii pojęciowych, metod oraz wybranych elementów dorobku socjologii jako nauki zajmującej się społeczeństwem nowoczesnym. Kurs otwiera omówienie podstawowych kategorii pojęciowych i problemów odnoszących się do społecznej organizacji zachowania jednostki (rola społeczna, instytucja, kontrola społeczna). Następnie mowa będzie o genezie i cechach charakterystycznych społeczeństwa (późnej) nowoczesności – od jego wymiaru ekonomicznego przez kulturowy po psychologiczny. Omówiona zostanie także problematyka nierówności społecznych, a także państwa, władzy i polityki, narodu i etniczności. Szczególna uwaga poświęcona będzie problematyce związanej z zasadniczym kierunkiem studiów – związkom życia społecznego z przestrzenią (socjologii miasta i wsi, ich podstawowych problemów oraz metod badawczych). Omówione zostaną także podstawowe problemy i pojęcia z zakresu socjologii wiedzy i kultury.

Tematyka poszczególnych zajęć:

1-2. Podstawowe kategorie socjologii: człowiek jako istota społeczna. Społeczne postrzeganie wieku i płci, status i rola społeczna, podstawy teorii ról. Instytucja, instytucjonalizacja; kontrola społeczna, konformizm i dewiacja, anomia. Grupa społeczna, grupa pierwotna, grupa odniesienia. Człowiek jako wytwór życia społecznego: proces socjalizacji.

3-4. Nowoczesne społeczeństwo, jego powstanie (modernizacja) i cechy charakterystyczne. Społeczeństwo agrarne a przemysłowe, rewolucja przemysłowa i polityczna. Idea nowoczesności. Materialny i społeczno-strukturalny wymiar nowoczesności; kulturowy i psychologiczny wymiar nowoczesności; rodzina i płeć w nowoczesnym społeczeństwie kapitalistycznym.

5. „Późna nowoczesność” czy ponowoczesność? Globalizacja.

6. Władza i polityka; nowoczesne państwo, jego geneza i charakter; państwo jako organizacja biurokratyczna.

7-8. Nierówności społeczne. Teorie struktury klasowej i stratyfikacji społecznej. „Śmierć klas?” Nowe wymiary i czynniki nierówności społecznych, nowe typy zróżnicowań społecznych; „nowa” klasa średnia. Ruchliwość społeczna. Zróżnicowanie i ruchliwość społeczna we współczesnej Polsce.

9. Elementy socjologii wsi i rolnictwa: od wsi tradycyjnej do późno-nowoczesnej. Metoda monografii terenowej w badaniu wsi polskiej.

10. Socjologia miasta. Koncepcje teoretyczne „szkoły chicagowskiej” a współczesne teorie socjologii miasta, miasto wczesnej epoki przemysłowej, kapitalistyczne miasto XX wieku a miasto współczesne.

11. Zróżnicowanie etniczne; naród jako zjawisko właściwe epoce nowoczesnej. Tożsamość narodowa.

12. Społeczne zróżnicowanie form i dostępu do wiedzy: wiedza potoczna a wiedza ekspercka. Pojęcie ideologii.

13-14. Zróżnicowanie kulturowe a nierówności społeczne. Społeczne zróżnicowanie stylów życia i dostępu do kultury. Kultura masowa, kultura popularna.

15-16. Socjologia jako samorefleksja społeczeństwa nowoczesnego. Elementy historii socjologii – kontekst jej powstania, przemiany instytucji, główne teorie, kierunki i szkoły socjologii. Metody i techniki badań socjologicznych.

Zajęcia mają formę klasycznego wykładu, w miarę możliwości z elementami dyskusji i z opcjonalną, samodzielną dodatkową pracą studenta. Kończą się one egzaminem pisemnym w formie testu jednokrotnego wyboru. Osoby, które otrzymały pozytywną ocenę, mogą ją dodatkowo podnieść pisząc recenzję jednej z listy wskazanych książek socjologicznych.

Literatura:

Zygunt Bauman, Socjologia, Zysk i S-ka, Poznań 1996; Izabella Bukraba-Rylska, Socjolo-gia wsi polskiej, PWN, Warszawa 2008; Henryk Domański, Struktura społeczna, Scholar, Warszawa 2007; Maciej Gdula, Przemysław Sadura (red.) Style życia i porządek klasowy, Scholar, Warszawa 2012; Anthony Giddens, Socjologia, PWN, Warszawa 2012; Anthony Giddens, Socjologia. Zwięzłe lecz krytyczne wprowadzenie, Zysk i s-ka, Poznań 1998; Anna Giza, Małgorzata Sikorska, Współczesne społeczeństwo polskie, PWN, Warszawa 2013; Bohdan Jałowiecki, Marek Szczepański, Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Scholar 2006; Barbara Szacka Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2008.

Efekty uczenia się:

1. Student, który ukończył kurs, potrafi – przynajmniej na podstawowym poziomie – sa-modzielnie myśleć i rozumieć otaczające ją zjawiska społeczne.

2. Uczestnik zajęć potrafi samodzielnie zdobywać i selekcjonować wiedzę na temat ota-czających go zjawisk społecznych.

3. Uczestnik zajęć nabywa elementarną „wyobraźnię socjologiczną”: dostrzega i rozumie społeczny charakter i takież uwarunkowania losu społeczności i jednostek, w tym jego sa-mego.

4. Uczestnik zna podstawowe kategorie socjologii i jest ich w stanie użyć do opisu otacza-jącej go rzeczywistości.

5. Posiada wiedzę o genezie, kluczowych cechach i instytucjach nowoczesnego społe-czeństwa, w tym różnych formach zróżnicowania społecznego i nierównościach klasowych.

6. Uczestnik zajęć posiada wiedzę o procesach społecznych zachodzacych w epoce póź-nej nowoczesności i globalizacji.

7. Osoba, która ukończyła kurs, posiada elementarną wiedzę o roli przestrzeni w życiu społecznym ludzi, w tym zna wybrane elementy dorobku socjologii miasta i wsi.

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia kończą się egzaminem testowym, składającym się z pytań zamkniętych, spraw-dzającym wiedzę, przede wszystkim zaś nabyte w trakcie kursu umiejętności posługiwania się narzedziami pojęciowymi socjologii. Dodatkowo, osoby zainteresowane przedmiotem (lub wyższą oceną) mogą zapoznać się i napisać recenzję z wybranej z listy współczesnej pracy socjologicznej, co podnosi o pół stopnia ostateczną ocenę z zajęć.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 32 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Renata Włoch
Prowadzący grup: Renata Włoch
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.