Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Kultura polityczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-L-D3KUPO-SiP Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie
Nazwa przedmiotu: Kultura polityczna
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych
Grupy: Nauki Polityczne - DZIENNE I STOPNIA 3 semestr 2 rok - przedmioty wszystkie
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Kurs Kultura polityczna odbywa się w formie konwersatorium w wymiarze 30 godzin. Zajęcia prowadzone są w semestrze zimowym. Kurs ma na celu zapoznanie studentów z najważniejszymi koncepcjami teoretycznymi i ustaleniami empirycznymi związanymi z kulturą polityczną, jej ewolucją w czasie kilkudziesięciu ostatnich lat na tle przemian ustrojowych. Uzupełnienie kursu stanowi analiza kultury politycznej polskiego Internetu oraz subkultur politycznych.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem kursu jest przekazanie studentom usystematyzowanej wiedzy dotyczącej przemian kultury politycznej. Szczegółowe cele kształcenia obejmują następujący zakres wiedzy:

• przyswojenie przez uczestników kursu podstawowej wiedzy związanej z kulturą polityczną,

• rozumienie podstawowych pojęć oraz genezy kultury politycznej,

• znajomość przemian, które zachodziły od czasów PRL do współczesności,

• wpływu subkultur oraz Internetu na kształtowanie się współczesnej kultury politycznej.

Literatura:

1. Geneza zainteresowania nauk o polityce kulturą polityczną, geneza pojęcia

Okres historyczny i powody zainteresowania stosunkiem obywateli do polityki ich aktywnością w tej sferze. Kulturowe podłoże badania orientacji społeczeństwa wobec polityki. Geneza pojęcia kultury politycznej.

• J. Garlicki, A. Noga-Bogomilski, Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2004. r. 1.1, 1.2, 1.3. s. 11 - 23.

• J. Garlicki, Kultura polityczna młodzieży studenckiej, PWN, Warszawa 1991, r. I.4, s. 31 – 38

• Referat charakteryzujący problemy społeczne i polityczne w Stanach Zjednoczonych w latach 1956 – 1968

• J. Jarniewicz, All You Need Is Love. Sceny z życia kontrkultury, Znak, Kraków 2016, Część trzecia: Kwiaty, pacyfki, gaz łzawiący (brak numerów stron), ewentualnie wybrani muzycy z Części drugiej (szczególnie Bob Dylan: Moje imię nic nie znaczy).

• A.Ch. Reich, Zieleni się Ameryka, KiW, Warszawa 1976, rozdział 6. Utracona tożsamość, s. 152-180.

• J. Teodorczyk, Hipisowska kontestacja lat 60. i 70. XX w. na fali i w pułapce kryzysu. O globalistycznych aspektach subkultury dzieci-kwiatów, w: http://www.khg.uni.wroc.pl/files/11khg9tteodorczyk.pdf.

2. Pojęcie „kultury politycznej” , różne ujęcia i definicje.

Różne sposoby definiowania kultury politycznej. Komponenty kultury politycznej.

• J. Garlicki, A. Noga-Bogomilski, Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2004. r. 1.4, 1.5, 2.1.

• G. Almond, S. Verba, Kultura polityczna - klasyczne ujęcie, [w:] Władza i społeczeństwo. Antologia tekstów z zakresu socjologii polityki, J. Szczupaczyński (oprac.), Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa 1995, s. 328-344. (do referatu także charakterystyka sylwetek naukowych Gabriela Almond i Sidneya Verby).

3. Typologie kultury politycznej

Kultura polityczna – typologie i klasyfikacje. Metody badań kultury politycznej.

• J. Garlicki, A. Noga-Bogomilski. Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2004, r. 2.2, 2.3, 2.5, 2.6.

• T. Filipiak, Typologia kultury politycznej oraz zachowań publicznych w: Pokolenia. Kultura.Polityka. Warszawa 1999.

• Th. Denk, H. S. Christensen, How to classify political cultures? A comparison of three methods of classification, Springer Science, 2014 (pdf).

4. Kultura polityczna czasów Rzeczpospolitej szlacheckiej

Tradycje kultury politycznej i jej restrukturyzacja. Wybrane aspekty orientacji politycznych Polaków.

• G. Piwnicki, Meandry kultury politycznej w Polsce od średniowiecza do II wojny światowej, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2013, (s. 402 – 445 i 535 – 540.)

• M. Orzechowski, Metamorfozy polskiej kultury politycznej, w: K. B. Janowski (red.), Kultura polityczna Polaków. Przemiany, diagnozy, perspektywy, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2010, s. 30 – 42

• W. Łoziński, Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, Wydawnictwo „Iskry”, Warszawa 2005, rozdział: Dyabeł Łańcucki, s. 401-533 oraz tytułowy Prawem i Lewem, s. 3-71.

• K. Zbyszewski, Niemcewicz od przodu i tyłu, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2013, samodzielnie wybrane przez słuchacza.

• E. Opaliński, Kultura polityczna szlachty polskiej, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1995.

5. Kultura polityczna w II RP

Pluralizm narodowościowy, religijny i kulturowy społeczeństwa polskiego w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Wzory kultury politycznej.

• G. Piwnicki, Meandry kultury politycznej w Polsce od średniowiecza do II wojny światowej, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2013, (s. 402 – 445 i 535 – 540.).

• R. Ziemkiewicz, Złowrogi cień Marszałka, Fabryka Słów, Lublin 2017..

• A. Leszczyński, Życie polityczne II RP. Awantury na Wiejskiej, w: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,121681,18255098,Zycie_polityczne_II_RP__Awantury_na_Wiejskiej.html

• A. Leszczyński, Zadymiarze II RP, w: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,121681,15046399,Zadymiarze_II_RP.html

• A. Leszczyński, Ciemne sprawy i sprawki II RP, w: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,121681,12744695,Ciemne_sprawy_i_sprawki_II_RP.html

6. Przemiany kultury politycznej i kultura polityczna Polaków w PRL

Charakter kultury politycznej społeczeństwa polskiego w systemie monocentrycznym. Subkultury polityczne, władza a opozycja. Kontestacja i nieposłuszeństwo obywatelskie.

• J. Garlicki, A. Noga-Bogomilski, Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2004, r. 6.1, 6.2, 6.3, 6.4.

-----------------------

• Walicki, Idee i ludzie. Próba autobiografii, Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2010.

• M. Pęczak, Subkultury w PRL. Opór, kreacja, imitacja, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2013.

7. Kultura polityczna w okresie transformacji

Proces transformacji systemowej, a dynamika kultury politycznej. Pluralizm kultury politycznej i przemiany wzorów zachowań i aktywności politycznej.

• K. B. Janowski, Kultura polityczna Polaków u progu XXI wieku. w: K. B. Jan88owski (red.), Kultura polityczna Polaków. Przemiany, diagnozy, perspektywy, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2010, s. 16 – 29.(wybór)

• A. Pawłowska, Wielopodmiotowość decydowania wyzwaniem dla kultury politycznej Polaków. w: K. B. Janowski (red.), Kultura polityczna Polaków. Przemiany, diagnozy, perspektywy, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2010, s. 61 – 74. (może do

---------------------

• J. Garlicki, Demokracja i integracja europejska, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2005, rozdz. 1.1, s. 16 – 54.

• T. Filipiak, Wartości i standardy kultury politycznej w okresie przebudowy, [w:] Dylematy polskiej transformacji, J. Błuszkowski (red.), Wydawnictwo Elipsa, Warszawa 2007, s. 175-203.

• A. Magierska, Pamiętając o przeszłości – iść do przodu, [w:] Dylematy polskiej transformacji, J. Błuszkowski (red.), Wydawnictwo Elipsa, Warszawa 2007, s. 227-245.

8. Europejska i globalna kultura polityczna

• R.E. Nisbett, Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej?, Wydawnictwo „Smak Słowa”, Sopot 2013.

• U. Beck, E. Grande, Europa kosmopolityczna. Społeczeństwo i polityka drugiej nowoczesności, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa 2009.

• Wybrane fragmenty z: Procesy integracyjne i dezintegracyjne w Europie. Podręcznik akademicki, A. Pacześniak, M. Klimowicz, Wydawnictwo OTO, Wrocław 2013. Proponuję: Agnieszka Florczak, Anna Pacześniak Unia Europejska – strażniczka wartości czy (własnych) interesów?; Maciej Bachryj-Krzywaźnia Tożsamość Europy – tożsamość europejska…

• K. Skrzypczak, Jaka tożsamość kulturowa dla dzisiejszej Europy? w: http://refleksje.edu.pl/wp-content/uploads/2013/07/refleksje-nr1-203-218.pdf

• Samodzielna praca studenta(ów) / referat(y) z wynikami World Values Survey (http://www.worldvaluessurvey.org/wvs.jsp). Jest tam b. dużo interesujących materiałów: social values, attitudes & stereotypes (45 items); social capital, trust and organizational membership (49 items);post-materialist index (6 items);religious values (12 items); ethical values & norms (23 items);political interest and political participation (36 items); political culture and political regimes (25 items);

9. Współczesna kultura polityczna, jednostka jako podmiot polityki w perspektywie kultury politycznej

Kultura polityczna III RP. Podmiotowość jednostki w polityce. Cechy demokratycznej osobowości politycznej. Płaszczyzny analizy cech kultury politycznej. Kolektywizm, czy indywidualizm. Koncepcje IV Rzeczypospolitej.

• J. Garlicki, Tradycje i dynamika kultury politycznej społeczeństwa polskiego, [w:] Dylematy polskiej transformacji, J. Błuszkowski (red.), Wydawnictwo Elipsa, Warszawa 2007, str. 155 – 174.

----------------------------------------

• J. Błuszkowski, D. Mider, Demokracja późnej nowoczesności, Wydawnictwo „Elipsa”, Warszawa 2012, s. 413-433.

• M. Urban, Miedzy indywidualizmem a kolektywizmem, [w:] Dylematy polskiej transformacji, J. Błuszkowski (red.), Wydawnictwo Elipsa, Warszawa 2007, s. 214 – 226. ?

• R. Matyja, Druga..., trzecia..., czwarta..., czyli o państwie Polaków, Newsweek.pl, 7 sierpień 2004, dostępny w Internecie: www.newsweek.pl/Europa/druga-----trzecia-----czwarta-----czyli-o-panstwie-polakow,45898,1,1.html

• Koniec złudzeń, „Rzeczpospolita”, 2003, 2816, dostępny w Internecie: www.archiwum.rp.pl/artykul/419180.html

• H. Woźniakowski, Uwagi o kulturze politycznej w III Rzeczypospolitej, w: http://www.fundacja.znak.org.pl/files/Wozniakowski.pdf

Literatura dla szczególnie zainteresowanych:

R. Ziemkiewicz, Czas wrzeszczących staruszków, Wydawnictwo „Fabryka Słów”, Lublinie 2008.

R. Ziemkiewicz, Michnikowszczyzna. Zapis choroby, Wydawnictwo Red Horse, Lublin 2006.

R. Ziemkiewicz, Pycha i upadek, Fabryka Słów, Lublin 2016.

10. Dylematy współczesnej kultury politycznej

Patriotyzm czy nacjonalizm? Wolność słowa a poprawność polityczna.

• Patriotyzm i nacjonalizm. Ku jakiej tożsamości kulturowej?, J. Nikitorowicz (red. nauk.), Wydawnictwo „Impuls”, w: http://impulsoficyna.com.pl/pliki/repozytorium/Nikitorowicz_Patriotyzm_nacjonalizm.pdf

• A. Szachaj, Dylematy poprawności politycznej, w: https://prawo.uni.wroc.pl/sites/default/files/students-resources/A.%20Szahaj%20DYLEMATY%20POLITYCZNEJ%20POPRAWNO%C5%9ACI.pdf

• P. Jaroszyński, Pułapka poprawności politycznej, w: http://www.gilsonsociety.pl/app/download/8825114/P.+Jaroszy%C5%84ski%2C+Pu%C5%82apka.....pdf

• M. Chechłowska-Lipińska, Poprawność czy niepoprawność polityczna – rozważania na temat współczesnego dyskursu w ujęciu Oriany Fallaci, w: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-c885aaef-2c9a-49ef-af40-75bb8a146372/c/Kwartalnik3_2013_2.pdf

• M. Winiewski, A. Stefaniak, Zapotrzebowanie na prawicowy ekstremizm w Polsce, 8.11.2012, http://deconspirator.com/2012/11/08/zapotrzebowanie-spoleczne-na-prawicowy-ekstremizm-w-polsce/

11. Lokalne wzory kultury politycznej,

Kultura polityczna społeczności lokalnych.

• J. Kurczewski, Lokalne wzory kultury politycznej. Podsumowanie. w: J. Kurczewski (red.), Lokalne wzory kultury politycznej, Wyd. TRIO, Warszawa 2007, s. 571 – 585.

• J. Kurczewski, Przeciw obyczaje, Felietony z III Rzeczypospolitej z rysunkami autora, Matras, Warszawa 2006.

12. Dylematy współczesnej kultury politycznej: polityczna kontrkultura, subkultura czy antykultura?

Subkultury polityczne. Subkultury, czy antykultury młodzieżowe. Kultura polityczna elit. Studium przypadku polskich libertarian.

• A. Kasińska – Metryka, Kultura polityczna młodych Polaków – mity i fakty. w: K. B. Janowski (red.), Kultura polityczna Polaków. Przemiany, diagnozy, perspektywy, Wyd. A. Marszałek, Toruń 2010, s. 109 – 121.

• M. Pęczak, Słownik subkultur młodzieżowych, Wyd. Semper, Warszawa 1992, spis haseł – s. 107 oraz hasła: Bikiniarze, s. 12 – 14, Gitowcy, s. 27 – 29, Hipstersi, s. 42, Poppersi, s. 63 – 64, Punk, s. 66 – 70, Rockersi, s. 81 – 82, Skinheadzi, s. 88 – 91 (do referatu: całość typologii z książki)

• P. Piotrowski, Subkultury młodzieżowe. Aspekty psychospołeczne, Wydawnictwo Akademickie ŻAK, Warszawa 2003, s. 9-22, 57-91.

• Akapedia Wiki, http://akapedia.pl

• Forum Libertarian, https://libertarianizm.net/

• JBWA – lista sekcji (punkt startowy), http://akapedia.pl/Jak_b%C4%99dzie_w_akapie%3F; https://www.facebook.com/Jak-b%C4%99dzie-w-akapie-lista-sekcji-1602417086689604/

13. Kultura polityczna polskich Internautów

Zainteresowanie Internautów polityką i komunikowanie polityczne. Kapitał zaufania Internautów wobec instytucji publicznych. Wzory partycypacji politycznej akceptowane w środowisku użytkowników Internetu.

• J. Garlicki, Dynamika kultury politycznej i partycypacji politycznej Internautów w Polsce, [w:] Elity polityczne a Internauci. Studium kultury politycznej w okresie wyborów, J. Garlicki, D. Mider (red.), „Studia Politologiczne”, Warszawa 2012,t. 26, s. 15–40.

• J. Garlicki, Kultura polityczna polskich Internautów, [w:] Kultura polityczna Internautów w Polsce, J. Garlicki (red.), „Studia Politologiczne”, Warszawa 2011, t. 21, s. 13–50.

14. Dylematy współczesnej kultury politycznej Internautów: polityczna kontrkultura, subkultura czy antykultura?

Postawy polskich internautów wobec zastosowań Internetu w polityce.

Studium przypadku haktywizmu – internetowego serwisu 4chan/b / Anonymous / anty-ACTA

• D. Mider, Cyberentuzjaści, cybermaruderzy czy cybermalkontenci? w: Elity polityczne a Internauci. Studium kultury politycznej w okresie wyborów, J. Garlicki, D. Mider (red.), „Studia Politologiczne”, Warszawa 2012,t. 26, s

• http://www.4chan.org/

• Anonymous: prasówka, punkt startu:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Anonymous_(aktywi%C5%9Bci_internetowi)

• K. Peplińska, Kliknij ,,Lubię to” i wyjdź na ulicę. Ruch przeciwko ACTA w perspektywie performatycznej, w: pressto.amu.edu.pl/index.php/r/article/download/660/579

• Obywatele ACTA,

w: http://www.ecs.gda.pl/library/File/nauka/do_pobrania/Obywatele_ACTA_Raport.ECS.pdf

Efekty uczenia się:

WIEDZA

EK1. - Zna kierunki badań politologicznych oraz ich relacje z badaniami w innych naukach społecznych (W09).

UMIEJĘTNOŚCI

EK2. - Umie wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu nauki o polityce oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania zjawisk i procesów w obszarze polityki (U03).

EK3. - Potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi oraz wykorzystywać metody i techniki badawcze w celu diagnozowania i prognozowania różnorodnych zjawisk w obszarze polityki (U05).

EK4. - Samodzielnie zdobywa wiedzę i rozwija swoje umiejętności, korzystając z wybranych źródeł (w języku rodzimym) (U08).

EK5 – Uczy się działać w grupie i samodzielnie. Posiada umiejętność prezentowania własnych pomysłów, uzasadniać je oraz konfrontować z poglądami innych studentów i różnych autorów (U09).

KOMPETENCJE

EK6 - Ma potrzebę dalszego uzupełniania wiedzy oraz doskonalenia i poszerzania umiejętności (K07).

Metody i kryteria oceniania:

Warunkiem zaliczenia kursu Kultury politycznej jest obecność (dopuszczalna są 2 nieobecności w semestrze), aktywność merytoryczna na zajęciach oraz kolokwium zaliczeniowe. Premiowane będzie przygotowanie referatu w formie prezentacji.

Praktyki zawodowe:

Nie przewiduje się.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 60 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jan Garlicki
Prowadzący grup: Jan Garlicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (w trakcie)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin, 60 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jan Garlicki
Prowadzący grup: Jan Garlicki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.