Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Dawna Litwa (XIV-XVIII): prawo

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2200-1CWHP49 Kod Erasmus / ISCED: 10.9 / (0421) Prawo
Nazwa przedmiotu: Dawna Litwa (XIV-XVIII): prawo
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy: Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla III roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla IV roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla V roku studiów prawniczych
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne
nieobowiązkowe
ogólnouniwersyteckie

Założenia (opisowo):

Celem przedmiotu jest ukazanie prawa Wielkiego Księstwa Litewskiego - systemu doskonałego jak na epokę, w miarę zupełnego, nowoczesnego (stosunkowo humanitarnego, z występująca niekiedy równością stron procesowych - bez względu na przynależność stanową). Ukazanie genezy tworzenia "uczonego prawa", jego źródeł, samych twórców (pochodzących zarówno z Wielkiego Księstwa Litewskiego, jaki i Korony, dobrze wykształconych w uczelniach europejskich) oraz inspiracji wynikającej ze Statutów dla Korony i Moskwy ma m.in. ukazać przepływ zasad i konstrukcji prawnych w ówczesnej Europie, przez to - ukazać niedorzeczność "nacjonalizmu prawniczego" zauważalnego nawet w ustawodawstwie.

Skrócony opis:

Przedmiot ma ukazać: a) przemiany prawa Litwy historycznej od początków XV do końca XVIII wieku b) czynniki (społeczne, ekonomiczne i polityczne kształtujące prawo c) przyczyny większej trwałości prawa niż ustroju: ustrój - zasadniczo - skończył się wraz z rozbiorami, prawo przetrwało dłużej (uchylone w "guberniach zachodnich" w 1840 r., przetrwało w prawie partykularnych guberni czernihowskiej i siewierskiej do rewolucji 1917 r., w zwyczaju zaś - funkcjonowało jeszcze wśród włościan i w dużych majątkach ziemskich w latach dwudziestych w II Rzeczypospolitej)

Pełny opis:

Konwersatorium dla I, II, III, IV, V roku. Liczba godzin: 30

Zajęcia prowadzone są - zasadniczo - w porządku rzeczowym, jednak punkty 4-7 ułożone są w porządku chronologicznym.

1. Stan badań.

2. Periodyzacja dziejów prawa

3. Źródła poznania prawa

4. Źródła prawa: zwyczaj, sudiebnik Kazimierza Jagiellończyka

5. I i II Statut litewski

6. III Statut, jego stosowanie w Koronie, wpływ na prawo rosyjskie

7. Partykularyzmy prawne i ich geneza

8. Sądy hospodarskie i królewskie. Sądownictwo okresu bezkrólewia

9. Trybunał WXL, Trybunał Skarbowy, Trybunał compositi iudicii

10. Sądy miejskie, dominialne i wiejskie

11. Proces

12. Prawo osobowe: zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych, ograniczenia

13. Prawo rzeczowe; zobowiązania; małżeństwo - prawo spadkowe

14. Prawo karne: przestępstwa, kary

15. Podsumowanie

Literatura:

1. J. Adamus, O wstępnych aktach procesu litewskiego (do II Statutu), "Ateneum Wileńskie" XII:1937, s. 205-281;

2. J. Bardach, Studia z ustroju i prawa Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV - XVII w., Warszawa 1970; idem, O dawnej i niedawnej Litwie, Poznań 1988, cz. I: Dawne prawo;

3. W. Kulisiewicz, Zaruka (vadium) w prawie litewskim XV-XVII wieku, Warszawa 1993.

4.U. Ernst, Eheauflösung im multikonfessionellen Staat der frühen Neuzeit. Kapitel 5 Artikel 20 des Dritten Statuts des Grossfürstentums Litauen von 1588. Forum Historiae Iuris http://www.forhistiur.de/zitat/0510ernst.htm

5. S. Godek, Elementy prawa rzymskiego w III Statucie litewskim (1588), Warszawa 2005, idem, III Statut litewski w dobie porozbiorowej, Warszawa 2012.

6. D. Frick, Separation, Divorce, Bigamy: Stories of the Breakdown of Marriage in Seventeenth-Century Vilnius, in: Lithuanien und Ruthenien, Hrsg. S. Rohdewald, D. Frick, S. Wiederkehr, Wiesbaden 2007, s. 111-136.

7. I. Valikonyte, The Venets of Noblewomen in the Grand Duchy of Lithuania, Lithuanian Historical Studies 2: 2001, s. 97-107.

oraz literatura przedmiotu podawana w czasie zajęć.

Efekty uczenia się:

WIEDZA

1. Poznanie historii prawa obowiązującego na 2/3 terytorium dawnej Rzeczypospolitej

2. Poznanie zasady tworzenia "uczonego prawa" w epoce Odrodzenia

3. Poznanie podstawowych instytucji dawnego prawa politycznego i - zwłaszcza - sądowego

UMIEJĘTNOŚCI

1. Dostrzeganie zależności między potrzebami społecznymi a rozwojem prawa w różnych epokach

2. Uzasadnianie poglądów w dyskusji w grupie, przy zastosowaniu terminologii fachowej (przynajmniej na poziomie

podstawowym)

3. Zidentyfikowanie problemu prawnego i zaproponowanie jego rozwiązania lub - wariantowo - rozwiązań.

POSTAWY

1. Krytyczny stosunek do prezentowanych

rozwiązań prawnych, i możliwość ukazania ich zalet a także słabości.

2. Zrozumienie, że krytyczna postawa wobec zjawisk jest podstawą pracy naukowej;

3. Dostrzeżenie różnicy między rozumowaniem naukowym i potocznym

4. Dopuszczenie pluralizmu opinii w naukowej dyskusji .

Metody i kryteria oceniania:

Przedmiot zalicza nieprzekroczenie limitu nieobecności (2), praca zaliczeniowa (wedle wyboru zainteresowanej/go: referat wygłoszony na zajęciach, esej) oraz aktywność podczas samych zajęć.

Praktyki zawodowe:

nie ma

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.