Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

System kontroli administracji publicznej w Polsce

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2200-1CWPA54 Kod Erasmus / ISCED: 10.0 / (0421) Prawo
Nazwa przedmiotu: System kontroli administracji publicznej w Polsce
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy: Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla III roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla IV roku studiów prawniczych
Wykłady specjalizacyjne i konwersatoria dla V roku studiów prawniczych
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

nieobowiązkowe

Skrócony opis:

Treść merytoryczną wykładu stanowi problematyka kontroli administracji publicznej (zarówno kontrola "nad administracją" jak i kontrola "przez administrację" wykonywana). Przedstawiana ona jest w trzech płaszczyznach. Pierwsza - to zagadnienia teoretyczno-prawne dotyczące funkcji kontroli w ogóle. Drugą płaszczyznę stanowi prezentacja systemu kontroli w państwie na podstawie obowiązujących przepisów prawnych. Trzecia płaszczyzna obejmuje natomiast zagadnienie kontroli na tle rozwiązań i standardów międzynarodowych, a zwłaszcza regulacji Unii Europejskiej.

Pełny opis:

I. Uwagi wstępne.

Wykład „Kontrola administracji” przeznaczony jest dla słuchaczy makrokierunku Samorząd terytorialny i polityka regionalna i ma charakter konwersatorium. Tego rodzaju adresat określa w dużej mierze kierunki merytoryczne wykładu, jak również sposób prezentacji treści poszczególnych zagadnień. W konsekwencji program wykładu oparty jest na założeniu, że w jego ramach należy przedstawić problematykę kontroli administracji w ujęciu całościowym, ale równocześnie na stosownym poziomie ogólności (bez wnikania w szczegółowe kwestie prawne i praktyczne). Inaczej mówiąc, założono rudymentarny charakter treści wykładu, którego celem jest przedstawienie zasadniczych problemów teoretycznych dotyczących kontroli administracji oraz zarysowanie w generalny sposób systemu kontroli, opartego na obowiązującym prawie. Efektem tych założeń wyjściowych jest ujęcie programu zajęć w postaci dwóch głównych obszarów tematycznych. Pierwszy – to problematyka teorii kontroli, drugi zaś – to instytucje prawne kontroli tworzące w sumie pewną całość, określaną jako system kontroli. Z kolei w ramach tego drugiego obszaru dla lepszego zobrazowania systemu kontroli wyróżniona została sfera kontroli zewnętrznej i sfera kontroli wewnątrzadministracyjnej.

II. Teoretyczno – prawne zagadnienia kontroli administracji

1. Pojęcie kontroli. Kontrola, jako funkcja samoistna. Prawny wyraz funkcji kontroli. Kontrola jako funkcja, która nie musi być normowana prawem (kontrola w aspekcie prakseologicznym i teorii zarządzania). Elementy funkcji kontroli.

2. Kontrola a nadzór. Kontrola a kierownictwo. Kontrola a inne pojęcia spotykane w rozważaniach nad tą funkcją. Pojęcie dozoru, pieczy i policji – relacje tych kategorii z kontrolą i nadzorem.

3. Zagadnienie kryteriów kontroli.

4. Rodzaje kontroli (klasyfikowanie kontroli z różnych punktów widzenia).

5. Problem jakości kontroli. Standardy dobrej kontroli.

6. Problemy współczesnej kontroli oraz tendencje i kierunki rozwijania tej funkcji.

7. Pojęcie systemu kontroli administracji i jego elementy składowe. Kontrola nad administracją i kontrola wykonywana przez administrację.

III. Kontrola zewnętrzna nad administracją

1. Pojęcie kategorii: kontrola zewnętrzna. Instytucje kontroli zewnętrznej.

2. Kontrola parlamentarna. Treść kontroli parlamentarnej. Kontrolne funkcje Sejmu i Senatu wobec administracji. Instrumenty kontroli parlamentarnej.

3. Kontrola państwowa w systemie kontroli administracji. Pojęcie kontroli państwowej (kontrola państwowa sensu stricto i sensu largo). Tożsamość kontroli państwowej i kontroli wykonywanej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Rozwój kontroli państwowej w Polsce. Status kontroli NIK wg obowiązujących przepisów (pozycja prawna NIK, zakres kontroli NIK, procedury kontrolne, aktualne problemy wykonywania kontroli NIK).

4. Trybunał Stanu i Trybunał Konstytucyjny jako instytucje kontroli administracji. Trybunał Stanu a funkcja kontroli administracji. Rola i znaczenie Trybunału Konstytucyjnego w systemie kontroli administracji (zakres działania TK a funkcje kontrolne, szczególna pozycja TK jako instytucji kontroli administracji.

5. Kontrola obywatelska wobec administracji Pojęcie kontroli obywatelskiej (i jej relacja w stosunku do kategorii kontroli społecznej). Rola i znaczenie kontroli obywatelskiej w całym systemie kontroli. Formy i rodzaje kontroli obywatelskiej (instytucje tej kontroli). Kontrola obywatelska jako prawna i pozaprawna forma kontroli (problem tzw. opinii publicznej w kontroli administracji).

6. Kontrola sądowa administracji. Wąskie i szerokie rozumienie tej kontroli. Geneza, sens i rozwój kontroli sądowej. Istota i funkcje kontroli sądowej. NSA – pozycja prawna i zakres działania kontrolnego wobec administracji. Zasady rządzące kontrolą sądu administracyjnego (wg obowiązujących rozwiązań). Kontrola sądów powszechnych nad administracją.

IV. Kontrola wewnątrz aparatu administracyjnego

1. Kontrola wewnątrz aparatu administracyjnego – kategoria pojęciowa konkurencyjna wobec pojęcia kontroli wewnętrznej. Konwencjonalny sens kontroli wewnątrz aparatu administracyjnego i jej struktura. Problem samokontroli administracji.

2. Kontrola ogólno administracyjnego – jej treść, znaczenie i instytucje.

3. Charakterystyka kontroli rządowej i kontroli terenowej w administracji rządowej i w systemie administracji samorządowej. Formy tej kontroli.

4. Istota, znaczenie i cechy charakterystyczne kontroli specjalistycznej w administracji. Postaci tej kontroli. Szczególna sytuacja prawna i rola inspekcji specjalnych, nadzorów i dozorów. Styk kontroli specjalistycznej z funkcjami nadzorczymi. Kontrola specjalistyczna jako przykład kontroli sprawowanej przez administrację wobec innych podmiotów, w tym spoza aparatu administracyjnego. Kontrola specjalistyczna jako nie tylko funkcja kontrolna, ale również administracyjna.

5. Kontrola wewnętrzna w ścisłym sensie. Urząd administracyjny jako obszar kontroli wewnętrznej (kontrola wewnętrzna a kontrola kierownicza). Kontrola instytucjonalna i kontrola funkcjonalna jako główne postaci kontroli wewnętrznej. Rzut oka na rozwój kontroli wewnętrznej w Polsce. Współczesne uwarunkowania i wymogi w zakresie kontroli wewnętrznej. Kontrola wewnętrzna w obowiązujących regulacjach prawnych.

6. Audyt wewnętrzny i kontrola finansowa – nowe funkcje w kontroli administracji publicznej.

7. Przegląd najnowszych kierunków i tendencji oraz standardów w zakresie kontroli wewnętrznej w Europie i na świecie.

V. Refleksje podsumowujące.

Literatura:

1) J. Jagielski, Kontrola administracji publicznej, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1999r.

2) Prawo administracyjne (red. M. Wierzbowski), Lexis Nexis, Warszawa 2004r.

3) S. Jędrzejewski, H. Nowicki, Kotrola administracji publicznej, Wyd. Comer, 1995r.4.

4) Prawo administracyjne (red. J. Boć), Kolonia Limited, 2003r.

5) A. Błaś, J. Boć, J. Jeżewski, Administracja publiczna (red. J. Boć), Kolonia Limited, 2002r.

6) Podręczniki do prawa administracyjnego oraz pozycje artykułowe wskazywane sukcesywnie w trakcie wykładu

Efekty uczenia się:

Student zna podstawowe elementy systemu kontroli administracji i zasady rządzące systemem kontroli administracji. Potrafi rozróżnić kontrolę wewnętrzną administracji od kontroli zewnętrznej. Zna zasadnicze procedury wykonywania obu rodzajów kontroli. W dużej mierze wykład dostarcza Słuchaczowi podstawowej wiedzy dotyczącej procesu kontroli, co pozwala na wykorzystanie nabytej wiedzy w praktyce.

Metody i kryteria oceniania:

Uczestnicy oceniani są na podstawie dwóch zasadniczych kryteriów. Pierwszym jest wynikający z regulaminu studiów zespół wymogów odnoszący się do obecności i udziału w zajęciach. Drugie kryterium polega na ocenie indywidualnego zaangażowania studenta w prace na zajęciach. W tym zakresie brana jest pod uwagę aktywność, gotowość do udziału w dyskusji oraz zaangażowanie w toku procesu dydaktycznego.

Stąd też dla uzyskania zaliczenia konieczne jest wypełnienie kryterium pierwszego, tj. kryterium obecności. Prowadzący dopuszcza możliwość 2 nieobecności w semestrze. Dla zaliczenia na ocenę konieczne jest spełnienie kryterium obecności oraz prowadzący oceni indywidualne zaangażowanie studenta w pracę na podczas zajęć. Ponadto konieczne jest ustne zaliczenie przedmiotu dla uzyskania oceny wyższej niż dostateczny.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.