Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Pismo tradycja i współczesność

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2700-L-PW-D1PTIW Kod Erasmus / ISCED: 15.4 / (0322) Bibliotekoznawstwo, informacja naukowa i archiwistyka
Nazwa przedmiotu: Pismo tradycja i współczesność
Jednostka: Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii
Grupy: PW-DZIENNE I STOPNIA - 1 semestr
Punkty ECTS i inne: 5.00
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Celem wykładu i ćwiczeń jest przedstawienie znaczenia i roli pisma w kulturze i nauce na przestrzeni dziejów oraz zapoznanie z podstawową terminologią związaną z pismem w kontekście historycznym i współczesnym. Zdobyta wiedza ma pozwolić studentom na ocenę znaczenia pisma i jego oddziaływania w procesie historyczno-kulturowym, w tym na współczesnych projektantów książek i innych publikacji.

Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

Wykład i ćwiczenia zapoznają z rozwojem pisma na przestrzeni dziejów, budową pisma, terminologią specjalistyczną, klasyfikacjami, krojami pism, zagadnieniami mikroczytelności i mikrotypografii oraz ortotypografii.

Pełny opis:

W zakres omawianych zagadnień wchodzi: terminologia związana z pismem (typografią), szczegółowa analiza budowy pisma; obowiązujące na świecie klasyfikacje; różne kroje pism – od klasycznych po współczesne; zasad doboru kroju pisma do wybranego typu publikacji; mikroczytelność i mikrotypografia (wybór stopnia pisma szerokości interlinii, łamu, ocena kerningu i trackingu); skład i ortotypografia – prawidłowe stosowanie dywizów, półpauz, cudzysłowów, apostrofów, liczb itp., a także uszlachetnianie publikacji ważnymi, choć niedostrzeganymi przez amatorów elementami, takimi jak cyfry nautyczne, ligatury, inicjały i in.

Literatura:

Ala ma font(a) – warsztaty projektowania krojów pism przeznaczonych do publikacji dla dzieci, Katowice [online] https://issuu.com/warsztatgraficznyewasatalecka/docs/lapikon_3_jan_small

Ala ma pióro – warsztaty projektowania krojów pism inspirowanych kaligrafią, Katowice 2012 [online] https://issuu.com/warsztatgraficznyewasatalecka/docs/lapikon_3_jan_small/

Ambrose G., Harris P., Typografia, Warszawa 2008.

Angielsko-polski słownik terminów poligraficznych. Warszawa 2010.

Baines P., Haslam A., Pismo i typografia, Warszawa 2010.

Bieńkowska B., Książka na przestrzeni dziejów, Warszawa 2005.

Bierkowski T., O typografii, Gdańsk 2008.

Bierkowski T., Racjonalna relatywizacja w stosowaniu reguł typograficznych, „Acta Poligraphica” 2013, nr 1, s. 51-58, [online] http://www.cobrpp.com.pl/actapoligraphica/uploads/pdf/AP2013_01_Bierkowski.pdf

Bona Nova, [online] http://bonanova.wtf

Chwałowski R., Typografia typowej książki, Gliwice 2001, 2002.

Dunin J., Pismo zmienia świat. Czytanie, lektura, czytelnictwo, Warszawa 1998.

Frutiger A.: Człowiek i jego znaki, tłum. Cz. Tomaszewska. Warszawa 2015.

Gaziński E., Liternictwo, Poznań 1998.

Gieysztor A., Zarys dziejów pisma łacińskiego, Warszawa 1979.

Gill E., Esej o typografii, przeł. M. Komorowska, Kraków 2016.

Gregory P. L., Oko i mózg. Psychologia widzenia, Warszawa 1971.

Highsmith C., Niezbędnik typograficzny, czyli o akapitach w kilku paragrafach, , tł. A. Gorgoń, Kraków 2015.

Hochuli J., Detal w typografii, Kraków 2009.

Houston K., Ciemne typki : sekretne życie znaków typograficznych, przeł. M. Komorowska, Kraków 2015.

Jackowski B., Jeszcze jeden font kaligraficzny, , „Acta Poligraphica” 2014, nr 3, s. 53-58, [online] http://www.cobrpp.com.pl/actapoligraphica/uploads/pdf/AP2014_01_Jackowski.pdf

Jackowski B., Komputer i jego znaki, „Acta Poligraphica” 2013, nr 2, s. 23-34, [online] http://www.cobrpp.com.pl/actapoligraphica/uploads/pdf/AP2013_02_Jackowski.pdf

Jarzina J., Tajniki typografii dla każdego, Warszawa 2003.

Jean G., Pismo – pamięć ludzkości, Wrocław 1994.

Juda M., Pismo drukowane w Polsce XV-XVIII wieku, Lublin, 2001.

Kodzis M., Projektowanie czytelności, „Sztuka Edycji” 2016, nr 2, s.53-63. [online] http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/sztukaedycji/index

Krause J., Lekcje typografii. Przykłady i ćwiczenia dla projektantów, Gliwice 2016.

Machalski M., Bona Nova – Nulle dies sine linea „Acta Poligraphica” 2017, nr 10, s. 9-22, [online] http://www.cobrpp.com.pl/actapoligraphica/uploads/pdf/AP2017_02_Machalski.pdf

Mitchell M., Wightman S., Typografia książki. Podręcznik projektanta, Kraków 2012.

Mrowczyk J., Niewielki słownik typograficzny, Gdańsk 2008.

Noordzij G., Kreska : teoria pisma; przeł. M. Komorowska, Kraków 2014.

Pawlikowska A., Nowy wymiar dawnej typografii, Gdańsk 2017, [online] https://asp.gda.pl/render-file/original/9417

Pismo nasze powszechne… rozmowa z Andrzejem Tomaszewskim, rozmawiała Katarzyna Wójcik, s. 24-27.

Przybyszewska A., Zmysłowy taniec ożywionych liter. Kilka słów o typografii elektronicznej, „Sztuka Edycji” 2016, nr 2, s. 41-52, [online] http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/sztukaedycji/index

Repucho E., Typografia kompletna : kultura książki w twórczości Leona Urbańskiego. Wrocław 2016.

Richaudeau F., Podręcznik typografii i łamania kolumn czyli sztuki drukarskiej, Warszawa 1997.

Samara T., Kroje i kolory pisma, Warszawa 2010.

Shaun K., Tyler G., Typografia w relacji człowiek–komputer. Kognitywne i estetyczne implikacje wyboru i sposobu prezentacji kroju fontów, ‘Sztuka Edycji” 2016, nr 2, s. 125-132. [online] http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/sztukaedycji/index

Słownik wydawcy, oprac. B. Kalisz, Warszawa 1997.

Stopa-Pielesz E., Estetyka w typografii wobec postulatu czytelności, Katowice 2009.

Szanto T., Pismo i styl, Wrocław 1986.

Sztuka książki: historia — teoria — praktyka, pod red. M. Komzy, Wrocław 2003.

Szydłowska A., Miliard rzeczy dookoła. Rozmowy z polskimi projektantami graficznymi, Kraków 2013.

Szydłowska A., Od solidarycy do TupoPolo. Typografia a tożsamości zbiorowe w Polsce po roku 1989, Wrocław 2018.

Tomaszewski A., Architektura książki dla redaktorów, poligrafów, grafików, autorów, księgoznawców i bibliofilów, Warszawa 2011.

Tomaszewski A., Giserzy czcionek w Polsce, Warszawa 2009.

Tomaszewski A., Leksykon pism drukarskich, Warszawa 1996.

Tomaszewski A., Odlewnia Czcionek Samuela Orgelbranda Synów, „Acta Poligraphica” 2013, nr 1, s. 107-116.[online] http://www.cobrpp.com.pl/actapoligraphica/uploads/pdf/AP2013_01_Tomaszewski.pdf

Tomaszewski Andrzej: Projektowanie pism drukarskich w Polsce. „Poligrafika” 2000 nr 7, s. 71–72; nr 8, s. 77–78; nr 9, s. 65–66; nr 11, s. 75–76; nr 12, s. 95–97.

Trzaska F., Podstawy techniki wydawniczej, Warszawa 1987.

Trzaska F., Poradnik redaktora, Warszawa 1976.

Trzaska F., Podstawy techniki wydawniczej, Warszawa 1987.

Trzaska F., Poradnik redaktora, Warszawa 1976.

Tschichold J., Nowa typografia, Łódź 2011.

Tyczkowski K., Lettera magica, – przewodnik po sztuce typografii, Warszawa 2005.

TypoPolo, Warszawa 2014.

W poszukiwaniu odpowiedniej formy: rola wydawcy, typografa, artysty i technologii w pracy nad książką, pod red. M. Komzy, Wrocław 2012

Warsztaty młodych edytorów [online] https://issuu.com/kneuj/docs/wme-rabka-zdroj-2015

Weber H., Kursywa, wyróżnienie w typografii, przeł. P. Piszczatowski, Kraków 2017.

Willberg H. P., Forssman F., Pierwsza pomoc w typografii. Poradnik używania pisma, tłum. M. Szalsza, Gdańsk 2006.

Williams R., Jak składać tekst? Komputer nie jest maszyną do pisania, Gdańsk 2003.

Williams R., Typografia od podstaw. Projekty z klasą, tłum. Z. Waśko, Gliwice 2016.

Efekty uczenia się:

Absolwent zna i rozumie:

znaczenie i rolę pisma w kulturze i nauce na przestrzeni dziejów; podstawową terminologię związaną z pismem w kontekście historycznym i współczesnym; zasady ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego dotyczące krojów pisma (K_W01, K_W02, K_W03, K_W06)

Absolwent potrafi:

właściwie dobierać źródła oraz informacje dotyczące kultury pisma; przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację funkcjonowania instytucji, obiektów i usług związanych z pismem na przestrzeni dziejów z zastosowaniem typowych metod pozwalających na ocenę ich znaczenia i oddziaływania w procesie historyczno-kulturowym; przedstawić merytoryczną argumentację oraz dokonać syntetycznego podsumowania ukazującego pismo jako inspirację dla współczesnych projektantów książek i innych publikacji; (K_U01, K_U03, K_U04, K_U07)

Absolwent jest gotów do:

aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego (ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa piśmienniczego); uczestnictwa w życiu kulturalnym jako współtwórca różnego rodzaju publikacji oraz kompetentny czytelnik. (K_K02, K_K04)

Metody i kryteria oceniania:

Metody oparte na słowie: wykład, opowiadanie, opis, dyskusja, praca z tekstem.

Metody oparte na praktycznej działalności studentów (samodzielne wykonywanie projektów, prezentacji).

Metody aktywizujące: burza mózgów, dyskusja nad zagadnieniami problemowymi.

Student otrzyma aktualistyczną ocenę końcową na podstawie testu obejmującego wiedzę zdobyta przez niego w trakcie zajęć. Zaliczenie na ocenę ćwiczeń jest warunkiem przystąpienia do egzaminu pisemnego.

Student będzie także podlegał ocenie dyspozycyjnej, która wyrażać będzie jego przygotowanie do zajęć i gotowość krytycznej analizy omawianych problemów.

Obecność na zajęciach (dopuszczone są co najwyżej dwie nieobecności).

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (w trakcie)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Chamera-Nowak, Mikołaj Ochmański
Prowadzący grup: Agnieszka Chamera-Nowak, Mikołaj Ochmański
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Egzamin
Tryb prowadzenia:

zdalnie

Skrócony opis:

dr M. Ochmański

konwersatorium https://meet.google.com/gts-pfur-pgn

ćwiczenia gr. 1 https://meet.google.com/pms-seoq-hgu

ćwiczenia gr. 2 https://meet.google.com/fju-cwkp-yxd

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.